روزنامه خراسان: رییس جمهور روسیه در نشست عمومی بیست و سومین مجمع سالانه باشگاه گفت وگوی بین‌المللی والدای با بیان این که امیدواریم تنگه هرمز باز و تحریم‌ها (علیه تهران) برداشته شود و این موضوعی است که ایران به حق دنبال آن است، با اشاره به شخصیت شهیدعلی لاریجانی اظهار کرد: اگر تمام مسائل قانونی را کنار بگذاریم، من فکر می‎کنم (ترور شهید لاریجانی) یک اشتباه بسیار بزرگ بود. دکتر لاریجانی انسان بسیار مثبتی بود و آماده بود تا برای حل مسائل، بر اساس منافع ملی ایران به یک راهکار دوجانبه برسد. این کار اشتباه بود، چون چنین فردی برای امروز موردنیاز بود تا به راه حل هایی بپردازد که می توانستند صلح را به خلیج‎فارس برگردانند. پوتین همچنین به تمجید از ملت ایران پرداخت و تصریح کرد: تمام دنیا وقایع جاری را به‌دقت دنبال می‌کند و شجاعت، دلاوری و تاب‌آوری ملت ایران و همچنین برخورداری از ذخیره‌ای غنی از استعدادهای برجسته را که شامل افرادی آماده فداکاری در راه مردم خود هستند، تحسین می‌کند.

​​​شهید لاریجانی؛ رجل سیاسی تراز جمهوری اسلامی

شهید علی لاریجانی احتمالا یکی از معدود نمونه های تراز رجل سیاسی در نظام جمهوری اسلامی است؛ شگفت آن که صلاحیت او اتفاقا از سوی نهادی که وظیفه تطبیق افراد با تعریف رجل سیاسی را دارد، احراز نشد. اما همین بی انصافی ها هم موجب نشد تا او حتی یک کلمه علیه نظام گله کند. در واقع او حتی به رغم این جفا که (مورد ملامت رهبر شهید نیز قرار گرفت) همیشه به دفاع بی لکنت از نظام می پرداخت و هیچ‎وقت در تله های جناحی و سیاسی نیفتاد. علاوه بر این سابقه مدیریتی در سطوح مختلف در بعد پیشینه سیاسی، ذوب بودن در اندیشه شهید مطهری به عنوان پیشینه فکری و ویژگی های شخصیتی خاصی که داشت، او را به بهترین گزینه برای دبیری شورای عالی امنیت ملی کشور در برهه سخت و دشوار جنگ تبدیل کرده بود؛ انتخابی که از نگاه مدیریتی دوراندیش رهبرشهید هم دور نماند. اما آن چه پوتین را بر آن داشته تا با این تعاریف به جای خالی شهید لاریجانی اشاره کند، چه بود؟

فهم عمیق از ابعاد امنیت

برای پاسخ به این سوال، ابتدا باید به فهم دقیق شهید لاریجانی از مسئله امنیت بپردازیم. شهید لاریجانی به خوبی می دانست که امنیت امری جامع الاطراف و چندبعدی است. او علاوه بر پیگیری مسائل امنیتی و نظامی کشور به شکل شایسته، درک درستی از جامعه و نیازهای روز آن داشت و می دانست که یکی از ستون های امنیت امر اجتماعی است و به هیچ وجه نباید آرامش اجتماعی را مخدوش کرد. موضوعی که در مصوبه شعام درباره عدم اجرای طرح حجاب و عفاف هم خود را نشان داد. او در جایگاه دبیری شعام به شدت تلاش کرد تا وحدت ملی را تقویت کند و شکاف های اجتماعی را با توجه به شناختی که از پیچیدگی های جامعه ایران داشت، پر کند. علاوه بر این، لاریجانی فردی دارای قدرت خطابه بود و با توجه به سال ها مطالعه فلسفه، توانایی خاصی در اقناع سازی و انتقال توانایی درک مسائل به مخاطبش داشت. همچنین سال ها ریاست بر سازمان صداوسیما از او مدیری توانا در مواجهه با ابزارهای رسانه ای ساخته بود و از این سکو برای اعمال جنگ روانی علیه دشمن و تبیین مسائل برای دوستان استفاده می‌کرد. علاوه بر این، او اقتصاد و رفاه اجتماعی را هم به عنوان اضلاع موثر دیگر در امنیت کشور می دانست. برای همین هم بود که او در اوج سخت ترین روزهای جنگ به همراه شهید سیدکمال خرازی، برنامه ریزی مدونی برای پایان سریع جنگ و طرح صلح داشتند تا بدین وسیله از افزایش تبعات جنگ بر معیشت مردم جلوگیری کنند و یکی از دلایلی که اسراییلی ها برنامه ترور آن ها را به شدت دنبال کردند و به نتیجه رسانند، دقیقا حذف چهره های صلح طلب و دارای توانایی تعامل بین المللی بود.

نکات مستتر در اشارات پوتین

اما مهم ترین نکته درباره سخنان پوتین توجه به این مسئله است که فردی در جایگاه او حرف هایش را مبتنی بر گزارش‎های متعدد اطلاعاتی می زند و زمانی که از حذف لاریجانی به عنوان یک اشتباه بسیار بزرگ یاد می کند، قطعا به اشتباه بزرگ محاسباتی آمریکایی ها برمی‎گردد که اکنون با توجه به تشدید آثار جنگ با ایران به شدت تحت فشار قرار دارند. در واقع آمریکایی ها در آن زمان این تصور را داشتند که می توانند با حملاتشان، حکومت را ساقط کنند و اساسا نیازی به رایزنی با چهره ای عقلانی و فراجناحی مثل لاریجانی در داخل نظام ندارند.  

دومین نکته مستتر در صحبت های پوتین، اشاره به سیر سخت‎تر شدن مواضع ایران در مواجهه با طرف آمریکایی است. او در بخشی گفت که پس از زیاده خواهی آمریکا در مذاکرات قبل از وقوع جنگ برای گرفتن اورانیوم های ایران، موضع ایران که از سوی شهید لاریجانی به پوتین ارائه شد، سخت‎تر هم شد. در واقع برخلاف آن چه ترامپ می گوید و برخی جناح های سیاسی هم در داخل آن را برجسته می کنند، ایران در هیچ مقطعی نه تنها از منافع خود عقب نشینی نکرده بلکه همواره دربرابر زیاده خواهی طرف مقابل هم ایستادگی کرده است.