آمار جان باختگان ناشی از تصادفات در ایران طی دو دهه اخیر سالانه به حدود 20 هزار نفر رسیده است. اگرچه بخش بزرگی از تصادفات از نظر تعداد در شهرها رخ می دهد، اما بیشترین تلفات مربوط به جاده های برون شهری است. طبق آمار پلیس راهور، حدود 80درصد تصادفات در مناطق شهری اتفاق می افتد، اما بیش از 75درصد جان باختگان مربوط به تصادفات جاده ای و برون شهری هستند.

به گزارش اعتماد، علت اصلی این تفاوت، سرعت بالاتر خودروها و شدت بیشتر برخوردها در جاده ها است. کارشناسان معتقدند بیش از 85درصد تصادفات به عوامل انسانی مربوط می شود. مهم ترین این عوامل عدم توجه به جلو، سرعت غیرمجاز، سبقت غیرمجاز، خستگی و خواب آلودگی رانندگان و استفاده از تلفن همراه هنگام رانندگی است.

هفته گذشته پلیس راهور اعلام کرده که بخش عمده ای از تصادفات مرگبار ناشی از همین خطاهای انسانی است؛ علی اصغر شریفی رییس مرکز اطلاع رسانی پلیس راهور تهران بزرگ، مهم ترین تهدید برای حفظ فاصله ایمن را عوامل انسانی دانسته و گفته است: بی توجهی به جلو و حواس پرتی رانندگان همچنان عامل اصلی بروز تصادفات رانندگی در تهران است. رعایت فاصله طولی در پیشگیری از تصادفات رانندگی و عوامل انسانی مهم ترین مولفه موثر بر تشخیص و حفظ فاصله ایمن است. خستگی و خواب آلودگی، استفاده از تلفن همراه، عجله و شتاب، کاهش تمرکز و حواس پرتی حین رانندگی زمان واکنش راننده را افزایش داده و احتمال وقوع تصادفات را به طور چشمگیری بالا می برند. وضعیت فنی خودرو ها ازجمله سلامت ترمزها، کیفیت لاستیک ها و عملکرد سیستم روشنایی از دیگر عوامل موثر بر رعایت فاصله ایمن است. شرایط محیطی مانند بارندگی، مه، یخ زدگی، محدودیت دید و رانندگی در شب نیز در ارزیابی فاصله و تصمیم گیری رانندگان تاثیر مستقیم دارد.

رییس مرکز اطلاع رسانی پلیس راهور تهران بزرگ همچنین با اشاره به آمار تصادفات در سال 1404 اعلام کرده است: بیش از 9 هزار فقره تصادف خسارتی، 427 فقره تصادف جرحی و 3 فقره تصادف فوتی در پایتخت به دلیل عدم رعایت فاصله طولی ثبت شده است. برای بیش از 822 هزار فقره تخلف استفاده از تلفن همراه حین رانندگی و بیش از 73 هزار فقره تخلف مرتبط با خوردن، آشامیدن و استعمال دخانیات اعمال قانون شده است. با این حال عدم توجه به جلو حین رانندگی همچنان یکی از مهم ترین عوامل بروز تصادفات رانندگی در شهر تهران است؛ به طوری که سال گذشته بیش از 44 هزار فقره تصادف خسارتی، 8410 هزار فقره تصادف جرحی و 135 فقره تصادف فوتی بر اثر این تخلف به ثبت رسیده است. توجه کامل به مسیر، پرهیز از عوامل حواس پرتی و رعایت فاصله طولی متناسب با شرایط راه و محیط از مهم ترین راهکارهای کاهش تصادفات و ارتقای ایمنی ترافیک است.

طبق اعلام سازمان پزشکی قانونی کشور؛ سال گذشته 19 هزار و 540 نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست داده اند. از کل این تلفات، 15 هزار و 660 نفر مرد و سه هزار و 880 نفر زن بوده اند. در این مدت استان های تهران با یک هزار و 565، فارس با یک هزار و 543 و سیستان و بلوچستان با یک هزار و 390 فوتی بیشترین و استان های ایلام با 192، کهگیلویه و بویراحمد با 222 و قم با 278 فوتی به ترتیب کمترین آمار تلفات تصادفات را داشته اند.

همچنین در سال گذشته بیشترین کشته شدگان حوادث رانندگی در محورهای برون شهری جان خود را از دست داده اند که رقم آن برابر با 13 هزار و 382 نفر و تقریبا برابر با سال 1403 است. در حوادث درون شهری نیز 4 هزار و 979 نفر و یک هزار و 73 نفر در محورهای روستایی جان باخته اند که به ترتیب در مقایسه با سال قبل آن، 4.6درصد افزایش داشته است. باقی مرگ های ناشی از تصادفات نیز در سایر محورها رخ داده است. در سال 1404، بیشترین تعداد کشته با دو هزار و 62 فوتی در ماه شهریور و کمترین آن با یک هزار و 170 فوتی در دی ماه گزارش شده است.

همچنین 378 هزار و 729 مصدوم حوادث رانندگی به مراکز پزشکی قانونی مراجعه کرده اند که از این تعداد 269 هزار و 768 نفر مرد و 108 هزار و 961 نفر زن بوده اند. آمار مصدومان حوادث رانندگی سال 1404 در مقایسه با سال قبل از آن هفت دهم درصد کاهش یافته است. طبق گزارش سازمان پزشکی قانونی؛ سه هزار و 442 نفر از آنان جوانان 18 تا 24 ساله بوده اند. این گروه سنی در سال گذشته بیشترین تعداد تلفات تصادفات را داشته است.

پس از گروه سنی 18 تا 24 سال، بیشترین تعداد تلفات از کل موارد به ترتیب مربوط به گروه سنی 30 تا 39 سال با سهم 15.4درصدی و 40 تا 49 سال با سهم 14.2درصدی بوده است. در این مدت 8.9درصد تلفات تصادفات افراد 11 تا 17 سال و 4.4درصد نیز کودکان 10 ساله و پایین تر بوده اند. در سال گذشته 41.2درصد از کشته شدگان تصادفات به دلیل شکستگی جمجمه و آسیب مغزی جان باخته اند. پس از آن صدمات متعدد بدنی با 29.8درصد از کل تلفات بیشترین علت مرگ در حوادث رانندگی است.

سازمان پزشکی قانونی با اشاره به اینکه تعداد قابل توجهی از متوفیات حوادث رانندگی، جوانان در گروه سنی پایین هستند و تعداد بالایی از تصادفات منجر به مرگ با خودروی سواری یا موتورسیلکت اتفاق افتاده است، توجه به برخی نکات را مهم دانسته است: در بسیاری از موارد عوامل مرتبط به رانندگی یعنی داشتن سرعت غیرمجاز، سبقت های غیرمجاز و عدم توجه به جلو منجر به بروز حوادث رانندگی و به دنبال آن مرگ راننده، سرنشینان خودرو یا عابران می شود، پس لازم است رانندگان شیوه رانندگی خود را باتوجه به قوانین و اصول صحیح رانندگی اصلاح کنند تا از بروز حوادث جلوگیری شود. داشتن کلاه ایمنی استاندارد برای راکب موتورسیکلت و سرنشین آن ضروری است، چراکه عمده موتورسواران با ضربه به سر جان می بازند. بستن کمربند ایمنی برای راننده و سرنشینان خودرو الزامی است؛ به ویژه در سرعت های بالا، سرنشینان عقب هم باید حتما کمربند خود را ببندند. در سرعت های بالا در صورت بروز تصادف، احتمال پرت شدن افراد از شیشه به بیرون خودرو و به دنبال آن، مرگ وجود دارد. بستن کمربند ایمنی از این اتفاق جلوگیری می کند.

حتما برای کودکان از صندلی کودک مناسب درحالی که با کمربند ایمنی بسته می شود، استفاده شود. هرگز به کودکان اجازه ندهید هنگام رانندگی سر یا دست خود را از خودرو بیرون بیاورند. کودکان هرگز بین دو صندلی عقب و جلو نایستند و از در آغوش گرفتن کودکان خردسال توسط سرنشین جلو، خودداری شود. درهای خودرو حتما به قفل کودک مجهز باشد. در صورت مصرف داروهای خواب آور به هیچ وجه رانندگی نکنید. در صورت رانندگی در شب حتما سرعت خودرو متناسب با ساعات شب تنظیم شود و در صورت رانندگی در روز به ویژه در ساعاتی که تابش مستقیم نور آفتاب در مسیر حرکت خودرو وجود دارد، از عینک آفتابی مناسب استفاده شود. باتوجه به اینکه آمارها نشان می دهد بیشترین تلفات تصادفات مربوط به جوانان است توصیه می شود حتما اصول ایمنی را رعایت کنند و پس از کسب مهارت های لازم و اطمینان از تسلط به رانندگی با خودرو، اقدام به رانندگی کنند.

استفاده از مشروبات الکلی، مواد روانگردان و محرک هنگام رانندگی بسیار خطرناک است. استفاده از این مواد علاوه بر اینکه زمینه ساز حرکات خطرناک در رانندگی است، می تواند زمان واکنش را هنگام مواجهه با خطر طولانی کند که بسیار حادثه آفرین خواهد بود.

بیست و ششم خرداد ماه جاری؛ رابعه جوانبخت رییس مرکز برخط پلیس راهور تهران بزرگ با اشاره به آسیب پذیرترین گروه کاربران ترافیکی اعلام کرده است: برابر آیین نامه راهنمایی و رانندگی، عابرپیاده شخصی غیرسوار است که بدون استفاده از هر وسیله موتوری حرکت می کند و این گروه به دلیل نبود حفاظ فیزیکی، همواره بیشترین آسیب را در تصادفات می بینند. در سال گذشته، سهم عابران پیاده در تصادفات فوتی پایتخت، 37درصد از کل متوفیان بوده که پس از موتورسیکلت سواران در رتبه دوم قرار گرفته است. افراد 65 سال به بالا نیز با 35درصد، رکورددار سنی این متوفیان هستند.

بزرگراه های تهران با فراوانی 54درصد، خیابان های اصلی با 39درصد و سایر معابر با 7درصد، محل وقوع تصادفات عابران پیاده بوده اند. وقتی عابری پوشش تیره دارد، راننده از 150 متری او را می بیند؛ اما اگر پوشش روشن باشد، این فاصله به 300 متر می رسد. در ساعات 20 تا 24 با 30درصد فراوانی، نه نور خورشید است و نه تشخیص به موقع توسط راننده انجام می شود. تردد این گروه در ساعات اولیه روز عدم استفاده از پل های عابر یا پیاده رو، خطر را دوچندان می کند. شهروندان باتوجه به پوشش تیره در ایام محرم حتما در محل های پرنور و در میدان دید مستقیم راننده تردد کنند تا دچار حادثه نشوند. همچنین از عبور از میان خیابان و بزرگراه ها جدا خودداری شود.