آمار سیزدهمین دوره فروش محصولات خودروساز از تغییر قابل توجه رفتار متقاضیان خرید خودرو حکایت دارد. تعداد ثبت نام کنندگان این دوره به حدود یک میلیون و 700 هزار نفر رسیده؛ درحالی که در دوره قبل، بیش از 6 میلیون نفر برای خرید خودرو نام نویسی کرده بودند. به این ترتیب، تقاضا در جدیدترین طرح فروش حدود 75 درصد کاهش یافته است.

به گزارش دنیای اقتصاد، این افت تقاضا همزمان با افزایش قیمت کارخانه ای خودرو و کاهش فاصله میان نرخ های کارخانه و بازار رخ داده است؛ موضوعی که به اعتقاد کارشناسان یکی از مهم ترین عوامل تغییر رفتار متقاضیان به شمار می رود.

آنچه مشخص است سال هاست که اختلاف قابل توجه میان قیمت کارخانه و بازار، خرید خودرو از کارخانه را به فرصتی برای کسب سود تبدیل کرده است و بسیاری از افراد صرفا با هدف بهره برداری از این رانت در طرح های فروش شرکت می کنند. اما با افزایش قیمت محصولات خودروسازان و نزدیک شدن نرخ های کارخانه به قیمت های بازار، جذابیت این سود تا حد زیادی از بین رفته و بخشی از تقاضای غیرمصرفی از بازار حذف شده است.

با وجود این، هنوز تعداد متقاضیان سیزدهمین دوره قرعه کشی، حدود 27 برابر خودروهای عرضه شده است؛ چراکه در این دوره تنها 62 هزار دستگاه خودرو برای فروش در نظر گرفته شده است. حالا با نزدیک شدن قیمت های کارخانه ای به سطوح بازار، حاشیه سود حاصل از این نوع خرید و فروش به حداقل رسیده و در نتیجه، انگیزه اصلی متقاضیان برای ورود به این عرصه کاهش یافته است.

در سیزدهمین دوره فروش محصولات خودروساز، یک میلیون و 718 هزار و 452 نفر برای خرید خودرو ثبت نام کرده اند، در حالی که در مرحله قبل که مربوط به بهمن 1404 بود، 6 میلیون و 800 هزار نفر متقاضی خرید خودرو بودند؛ این یعنی کاهش بیش از پنج میلیونی معادل 75 درصدی افراد ثبت نام کننده در دوره جدید. همچنین در یازدهمین دوره فروش که در دی ماه برگزار شد، بیش از 10 میلیون نفر متقاضی خرید خودرو بودند.

مرتضی افقه، اقتصاددان، با بیان اینکه کاهش تقاضا در بازار خودرو حامل چند پیام اصلی است، گفت: کاهش تقاضا بیانگر قانون طبیعی عرضه و تقاضا در اقتصاد است که بر اساس آن، با افزایش قیمت، تقاضا کاهش می یابد. پیش از این، تفاوت فاحش میان قیمت کارخانه ای و قیمت بازار، نوعی رانت ایجاد می کرد و افرادی را به سمت خرید ارزان و فروش در بازار آزاد سوق می داد؛ اما اکنون با نزدیک شدن قیمت کارخانه ای به قیمت بازار، سود حاصل از خرید خودرو کاهش یافته و این امر تمایل افراد به خرید و فروش این کالا را به شدت تقلیل داده است.

حسن کریمی سنجری، کارشناس صنعت خودرو نیز با اشاره به اینکه ارقام ثبت نام کنندگان نشان دهنده تقاضای واقعی نیستند، گفت: اگر نیاز واقعی بازار تامین نشود، افزایش قیمت به تنهایی راهگشا نخواهد بود؛ اما چنانچه قیمت گذاری و عرضه مناسب به طور هم زمان با هم ترکیب شوند، مشکل قطعا حل خواهد شد.

او تاکید کرد: تا زمانی که خودرو ماهیت ارزش سرمایه ای داشته باشد، باید انتظار داشت که قیمت آن متناسب با تورم عمومی افزایش یابد. اما در شرایط عادی، ابزارهایی مانند تقویت و توسعه حمل ونقل عمومی و نگاه اقتصادی به بازار خودرو می توانند تقاضای مردم را مدیریت کنند.