حضور 48 تیم در جام جهانی فوتبال 2026 سبب شده فیفا یک دور به مراحل حذفی این رقابت ها اضافه کند و 32 تیم به مرحله یک شانزدهم نهایی راه یابند. در این میان، صعود 8 تیم برتر رده سومی گروه ها به جمع 32 تیم پایانی یکی از اتفاقاتی است که می تواند به حسرت تیم هایی چون ایران برای رسیدن به دور حذفی جام جهانی پایان بدهد.

در شرایطی که تنها یک سوم از تیم های حاضر در جام جهانی نمی توانند مرحله حذفی جام را تجربه کنند، تیم ملی کشورمان با ایستادن در رتبه های اول یا دوم جدول گروه G به صورت قطعی به دور یک شانزدهم نهایی صعود می کند. تساوی مقابل مصر در صورت توقف یا شکست بلژیک مقابل نیوزیلند، یا غلبه بر مصر حکم صعود تیم امیر قلعه نویی به مرحله حذفی را به عنوان یکی از دو تیم برتر گروه G امضا می کند.

قرار گرفتن در رتبه سوم جدول گروه اما معادلات را پیچیده خواهد کرد. در این صورت باید دست به دعا برداریم تا تیم ملی کشورمان در میان برترین های رده سومی جای بگیرد تا فرصت صعود از دست نرود. در صورت تساوی ایران مقابل مصر و برد بلژیک مقابل نیوزیلند، یوزهای ایرانی با سه امتیاز در جایگاه سوم گروه G می ایستند و این اتفاق در صورت شکست برابر مصر و پیروزی قابل انتظار بلژیک در بازی آخر، با کسب تنها 2 امتیاز رخ می دهد.

اکنون نگاهی به وضعیت 11 گروه دیگر جام جهانی می اندازیم و وضعیت احتمالی تیم های سوم این گروه ها را بررسی می کنیم:

در گروه A تیم های جمهوری چک و آفریقای جنوبی با یک امتیاز، رتبه های سوم و چهارم را به خود اختصاص داده اند و در دور پایانی مرحله گروهی، مقابل مکزیکِ شش امتیازی و کره جنوبیِ سه امتیازی قرار می گیرند. در صورت تساوی یا شکست جمهوری چک و آفریقای جنوبی، تیم سوم حداکثر با 2 امتیاز و تفاضل گل منفی با تیم های سوم سایر گروه ها رقابت می کند که ایران احتمالاً از تیم سوم این گروه بالاتر خواهد بود.

دو تیم پایینی جدول گروه B یعنی بوسنی و قطر نیز همانند گروه A یک امتیاز دارند؛ با این تفاوت که این دو تیم در دور پایانی به مصاف هم می روند و در بدترین حالت برای ایران، تیم سوم این گروه با 4 امتیاز راهی یک شانزدهم نهایی می شود. در گروه C نیز برزیل مقابل اسکاتلندِ سه امتیازی صف آرایی می کند و مراکشِ چهار امتیازی، کار سختی مقابل هاییتی ندارد. در صورتی که اسکاتلند با یک گل هم به برزیل ببازد، با سه امتیاز و تفاضل گل 1- به صعود به عنوان تیم سوم امیدوار می ماند.

گروه D نیز شاهد تقابل دو تیم سه امتیازی خواهد بود. استرالیا و پاراگوئه از این گروه مقابل هم به میدان می روند که تساوی، بدترین خبر برای تیم های سوم سایر گروه هاست. برد یک تیم اما سبب می شود تیمی سه امتیازی با تفاضل گل منفی در رده سوم بایستد که به سود ایران است. با توجه به غیرمحتمل بودن برتری اکوادور مقابل آلمان و شکست ساحل عاج برابر کوراسائو در گروه E، به احتمال فراوان اکوادورِ یک امتیازی در رده سوم باقی خواهد ماند؛ یعنی نتیجه ای به نفع ما!

در گروه F اما شرایط دشوار است. هلند با تیم قعرنشین تونس بازی می کند و ژاپن مقابل سوئد قرار می گیرد. ژاپن با چهار امتیاز در رده دوم ایستاده و سوئدِ سه امتیازی با تساوی مقابل سامورایی آبی، جایگاه سوم را با 4 امتیاز حفظ می کند. در گروه H نیز احتمال هر اتفاقی وجود دارد. اگر اسپانیا به اروگوئه نبازد، اروگوئه حداکثر سه امتیازی می شود و در بدترین حالت، این تیم یا کیپ ورد با سه امتیاز و تفاضل گل صفر جایگاه سوم را به دست می آورند؛ یعنی با شرایطی مشابه ایران.

با توجه به صعود فرانسه و نروژ از گروه I، عراق و سنگال برای صعود به عنوان تیم سوم به مصاف هم می روند که با توجه به کیفیت بالاتر سنگال، این تیم با برتری 2 گله نیز وضعیتی پایین تر از ایران خواهد داشت. پیروزی سنگال با حداقل سه گل اختلاف اما شرایط صعود را برای ایران سخت می کند. در گروه J هم تقابل اتریش و الجزایر که هر دوی آنها سه امتیازی هستند، سرنوشت ساز است. تساوی این بازی سبب می شود یکی از آنها به عنوان تیم دوم به مرحله حذفی صعود کند و دیگری به عنوان یکی از تیم های برتر رده سومی؛ یعنی بالاتر از ایران.

در گروه K نیز باید امیدوار باشیم ازبکستان بتواند یقه جمهوری کنگو را بگیرد و اجازه ندهد نماینده آفریقا با غلبه بر نماینده آسیا، امتیازات خود را به عدد 4 برساند. در این صورت کنگویی ها بالاتر از ایرانِ سه امتیازی قرار می گیرند. در غیر این صورت، کنگو با یک یا دو امتیاز حذف خواهد شد. در گروه L هم دیدار کرواسی - غنا اهمیت دارد. کرواسی با سه امتیاز سوم است و در صورت تساوی مقابل تیم چهار امتیازیِ غنا، به همراه این تیم راهی یک شانزدهم نهایی می شود؛ نتیجه ای به ضرر ایران.

در صورتی که دور سوم مرحله گروهی مطابق انتظار پیش برود، نسخه سه امتیازی ایران (در صورت تساوی مقابل مصر و برتری بلژیک مقابل نیوزیلند) از تیم های سوم گروه های C ،A و E بالاتر قرار می گیرد. همچنین می توان امیدوار بود که ازبکستان بتواند کنگو را متوقف کند و عراق با کمتر از سه گل اختلاف مغلوب سنگال شود که در صورت تحقق یکی از این دو اتفاق، ایران در بدترین حالت هم یکی از هشت تیم برتر رده سومی جام خواهد بود.

نسخه دو امتیازی ایران (در صورت شکست مقابل مصر و تساوی یا برد بلژیک برابر نیوزیلند) بعید است بتواند جایی میان 32 تیم برتر جام جهانی داشته باشد. ایرانِ دو امتیازی به احتمال زیاد از هشت تیم برتر رده سومی پایین تر قرار می گیرد؛ مگر اینکه تیم های سوم و چهارم فعلی جداول گروه ها نتوانند نتیجه خوبی بگیرند و تیم های ازبکستان و عراق بتوانند کنگو و سنگال را متوقف کنند.

فیفا 495 حالت مختلف برای صعود هشت تیم برتر رده سومی از گروه های مختلف در نظر گرفته که 330 حالت، به حضور تیم برتر رتبه سومی گروه G مربوط می شود. در این میان، تیم سوم گروه G در 260 حالت (به احتمال حدود 79 درصد) مقابل صدرنشین گروه B (کانادا یا سوییس) صف آرایی می کند و در 70 حالت (به احتمال حدود 21 درصد)، به مصاف صدرنشین گروه I می رود که به احتمال فراوان، فرانسه خواهد بود!