دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، گفته است که ایران فقط می تواند از وجوه آزاد شده از حساب های مسدود شده برای خرید مواد غذایی و تجهیزات پزشکی از ایالات متحده استفاده کند و به دنبال کاهش نگرانی ها در مورد مذاکرات صلح است که هر دو طرف می گویند در حال پیشرفت است.

به نقل از بلومبرگ، با این حال، اظهارات ترامپ توسط ایران مورد مناقشه قرار گرفت، که جدیدترین نمونه از ادعاهای متناقض دو طرف در مورد مسائل کلیدی، از جمله وضعیت بازرسی های هسته ای است.

این خبرگزاری در گزارشی، آزادسازی دارایی های مسدودشده ایران را یکی از حساس ترین و پرهزینه ترین بندهای تفاهم نامه اخیر میان تهران و واشنگتن توصیف کرده است؛ بندی که پس از دهه ها تحریم، فشار اقتصادی و مسدود ماندن میلیاردها دلار از منابع مالی ایران در سراسر جهان، اکنون به یکی از شروط اصلی پایان جنگ سه ماهه میان دو کشور تبدیل شده است.

بر اساس این گزارش، جنگی که از ماه مارس آغاز شد و به مدت سه ماه ادامه یافت، با محدود کردن دسترسی بازارهای جهانی به نفت، گاز و کود شیمیایی، اقتصاد جهان را با تهدیدی جدی روبه رو کرد. در نهایت، دو طرف در 17 ژوئن به یک تفاهم نامه 14 ماده ای دست یافتند که بر اساس آن، واشنگتن متعهد شده است دسترسی کامل ایران به دارایی های مسدودشده خود را تسهیل کند.

این خبرگزاری می نویسد اجرای این بند به یکی از بحث برانگیزترین موضوعات سیاسی در آمریکا تبدیل شده و موجی از انتقادها علیه دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، را در داخل این کشور برانگیخته است؛ به گونه ای که حتی برخی از متحدان جمهوری خواه او نیز نسبت به این اقدام موضع انتقادی اتخاذ کرده اند.

به نوشته این رسانه، هنوز مشخص نیست که تعهد آمریکا صرفاً شامل دارایی های مسدودشده ایران در خاک ایالات متحده می شود یا منابع مالی بلوکه شده در سایر کشورها را نیز در بر می گیرد. دارایی های ایران در آمریکا که بخش عمده آن پس از انقلاب 1979 و بحران گروگان گیری توقیف شد، پس از دهه ها منازعه حقوقی و توافق الجزایر به حدود دو میلیارد دلار کاهش یافته است.

در مقابل، ارزش دارایی های مسدودشده ایران در خارج از آمریکا بسیار بیشتر برآورد می شود. بلومبرگ با اشاره به برآوردهای مختلف، رقم این دارایی ها را بین 24 میلیارد تا بیش از 100 میلیارد دلار اعلام کرده است؛ منابعی که عمدتاً از محل صادرات نفت و گاز ایران به دست آمده اند.

این گزارش با استناد به داده های دولت استرالیا یادآور می شود که درآمدهای نفت و گاز بین 30 تا 45 درصد بودجه دولت ایران را تشکیل می دهد. با این حال، تحریم های مالی آمریکا و استفاده واشنگتن از جایگاه دلار در نظام مالی بین المللی موجب شده است بخش قابل توجهی از این درآمدها در حساب های خارجی باقی بماند و بانک ها نیز از بیم از دست دادن دسترسی به بازار آمریکا، از انتقال آن به ایران خودداری کنند.

این خبرگزاری تأکید می کند که آزادسازی این منابع برای اقتصادی که پیش از جنگ نیز با تورم بالا، کاهش ارزش پول ملی، رشد اقتصادی ضعیف و بحران ارزی مواجه بود، اهمیت حیاتی دارد.

در ادامه این گزارش آمده است که بحران اقتصادی ایران پیش از آغاز جنگ نیز تشدید شده بود. سقوط ارزش ریال در ماه دسامبر به اعتراضات گسترده منجر شد و جنگ اخیر فشار مضاعفی بر اقتصاد کشور وارد کرد. همچنین حملات آمریکا و اسراییل به زیرساخت های ایران و محاصره دریایی اعمال شده از سوی واشنگتن، صادرات کشور را با اختلال جدی مواجه ساخت؛ به طوری که تولید نفت خام ایران در ماه مه به پایین ترین سطح خود در پنج سال گذشته رسید.

این رسانه معتقد است در چنین شرایطی، آزادسازی دارایی های مسدودشده می تواند برای ایران تنها یک گشایش مالی نباشد، بلکه به ابزاری برای بازسازی اقتصاد و جبران بخشی از خسارت های ناشی از جنگ تبدیل شود.

با این حال، این موضوع همچنان یکی از خطوط قرمز سیاست داخلی آمریکا محسوب می شود. به نوشته بلومبرگ، طیف های تندرو در هر دو حزب جمهوری خواه و دموکرات استدلال می کنند که کاهش فشار اقتصادی بر ایران می تواند منابع مالی بیشتری در اختیار تهران برای توسعه برنامه هسته ای، توان موشکی و حمایت از گروه های متحد منطقه ای قرار دهد.

این رسانه یادآور می شود که در سال 2016 نیز باراک اوباما به دلیل انتقال 400 میلیون دلار به ایران با انتقادهای گسترده ای روبه رو شد. همچنین طرح دولت جو بایدن برای آزادسازی شش میلیارد دلار از دارایی های ایران پس از حملات هفتم اکتبر متوقف شد.

این خبرگزاری در پایان می نویسد دونالد ترامپ که سال ها توافق هسته ای سال 2015 را به دلیل اعطای امتیازات مالی به ایران مورد انتقاد قرار می داد، اکنون ناچار شده از آزادسازی دارایی های ایران دفاع کند. او استدلال می کند که خودداری از بازگرداندن این منابع، می تواند اعتماد جهانی به امنیت سرمایه گذاری مبتنی بر دلار را تضعیف کند.

با این حال، منتقدانی همچون سناتور تد کروز همچنان بر این باورند که تخصیص میلیاردها دلار به ایران یک اشتباه راهبردی است و می تواند پیامدهای گسترده ای برای منافع آمریکا داشته باشد؛ موضوعی که آزادسازی دارایی های بلوکه شده ایران را به یکی از پیچیده ترین چالش های سیاسی پیش روی کاخ سفید تبدیل کرده است.

منبع: فرارو