محمد بازی، ستون نویس روزنامه گاردین، مدیر مرکز مطالعات خاور نزدیک و استاد روزنامه نگاری در دانشگاه نیویورک.

به نقل از روزنامه گاردین، در 18 ژوئن، جی دی ونس در اتاق نشست های خبری کاخ سفید حاضر شد و به شدت از منتقدان اسراییلی توافق با ایران که دونالد ترامپ یک روز پیش امضا کرده بود، انتقاد کرد. معاون رییس جمهور آمریکا استدلال کرد که ترامپ تنها رهبر جهانی است که پس از نزدیک به سه سال جنگ و ویرانی در سراسر خاورمیانه، همچنان نسبت به اسراییل رویکردی همدلانه دارد.

ونس گفت: اگر من عضو کابینه دولت اسراییل بودم، احتمالاً تنها متحد قدرتمندی را که در سراسر جهان برایم باقی مانده است، هدف حمله و انتقاد قرار نمی دادم. وی همچنین خاطرنشان کرد که در جریان جنگ اخیر آمریکا و اسراییل علیه ایران، دو سوم تسلیحات دفاعی مورد استفاده برای محافظت از اسراییل، به دست آمریکایی ها ساخته شده و هزینه آن از محل مالیات شهروندان آمریکایی تأمین شده است.

این انتقاد علنی و بی سابقه، پیام روشنی داشت: دولت ترامپ آماده است رهبر اسراییل را به دلیل تضعیف توافق های آتش بس با هدف تداوم جنگ های منطقه ای و حفظ قدرت سیاسی خود، مورد توبیخ قرار دهد.

در هفته های اخیر، دونالد ترامپ و شماری از مشاورانش به خبرنگاران گفته اند که رییس جمهور از سرسختی بنیامین نتانیاهو در برابر آتش بس با ایران به ستوه آمده است. بر اساس گزارش ها، ترامپ در یک تماس تلفنی اخیر، نخست وزیر اسراییل را کاملاً دیوانه توصیف کرده و به اکسیوس گفته است که نتانیاهو اصلاً قضاوت درستی ندارد.

در 7 ژوئن نیز، ترامپ در گفت وگو با فایننشال تایمز تأکید کرد که نتانیاهو چاره ای جز پذیرش آتش بس ندارد و گفت: تمام تصمیم ها را من می گیرم. او تصمیم گیرنده نیست. با این حال، تا پیش از این، واشنگتن هیچ محدودیتی برای ارسال سلاح به اسراییل تعیین نکرده بود؛ مسئله ای که باعث شد نتانیاهو جنگ را به غزه، ایران، لبنان، سوریه، یمن و قطر بکشاند.

اکنون پرسش اصلی این است: آیا دونالد ترامپ سرانجام نتانیاهو را مهار خواهد کرد و مانع از تضعیف مذاکرات 60 روزه واشنگتن با ایران بر سر برنامه هسته ای خواهد شد؟

آزمون اصلی در لبنان خواهد بود؛ جایی که اسراییل با وجود چندین آتش بس همچنان به حملات خود ادامه می دهد. نهادهای اطلاعاتی آمریکا به ترامپ هشدار داده اند که نتانیاهو احتمالاً تلاش خواهد کرد هرگونه توافق صلح با ایران را به شکست بکشاند.

ایران به صراحت اعلام کرده است که آتش بس اخیر باید تمامی جبهه ها از جمله لبنان را دربر بگیرد و تهران از دولت ترامپ خواسته است بر اسراییل برای خروج از خاک لبنان فشار بیاورد. در غیر این صورت، رهبران ایران تهدید کرده اند که مذاکرات را ترک کرده و بار دیگر تنگه هرمز را خواهند بست؛ گذرگاهی که بازگشایی آن یکی از مهم ترین دستاوردهای توافق موقت ترامپ با تهران بوده است.

ترامپ اکنون انگیزه بیشتری برای مهار نتانیاهو دارد. نتانیاهو ماه ها تلاش کرد ترامپ را به آغاز جنگی با هدف سرنگونی حکومت ایران متقاعد کند. اما این قمار نتیجه معکوس داد؛ تهران بمباران ها را تحمل کرد، پایگاه های آمریکا را هدف قرار داد و با بستن تنگه هرمز، اقتصاد جهانی را در آستانه رکود قرار داد.

دونالد ترامپ تمایلی به پذیرش شکست ندارد و برای عبور از این بحران، به یک توافق پیروزمندانه با تهران نیاز دارد. اما تا زمانی که اسراییل به جنگ خود در لبنان و نبرد با حزب الله ادامه دهد، این توافق در معرض خطر خواهد بود.

پس از آتش بس اولیه میان ایران و آمریکا در 7 آوریل، اسراییل به سرعت اعلام کرد که خود را متعهد به این توافق نمی داند و در 8 آوریل یکی از مرگبارترین حملات تاریخ لبنان را با بمباران بیش از 100 هدف انجام داد. مقامات اسراییلی تهدید کردند که الگوی ویرانی غزه را در جنوب لبنان نیز تکرار خواهند کرد.

اما زمانی که این حملات، آتش بس گسترده تر با ایران را تهدید کرد، ترامپ وارد عمل شد. در اول ژوئن، ترامپ در تماسی تلفنی و پرتنش با نتانیاهو، او را به شدت مورد انتقاد قرار داد و گفت: تو کاملاً دیوانه شده ای. اگر من نبودم، الان در زندان بودی. من دارم تو را نجات می دهم. به خاطر این اقدامات، همه از اسراییل متنفر شده اند.

دو هفته بعد، ترامپ در نشست سران گروه هفت نیز به طور علنی از تاکتیک های نظامی اسراییل در لبنان (که به کشته شدن بیش از 4 هزار نفر منجر شده) انتقاد کرد و گفت: لازم نیست هر بار که به دنبال یک نفر هستید، یک مجتمع مسکونی را با خاک یکسان کنید؛ همه ساکنان که عضو حزب الله نیستند.

اکنون پرسش اصلی این است که آیا ترامپ حاضر است خشم خود را به اقدام عملی تبدیل کند و ارسال تسلیحات به اسراییل را متوقف سازد؟ پاسخ به این پرسش، سرنوشت توافق صلح شکننده ترامپ با ایران را تعیین خواهد کرد.

منبع: فرارو