یشرج شرما، خبرنگار سابق بخش بین الملل نشریه فارن پالیسی

به نقل از شبکه الجزیره، از زمان آغاز جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران، رییس جمهور دونالد ترامپ بارها از متحدان اروپایی خود به دلیل حمایت نکردن از کارزار نظامی علیه تهران انتقاد کرده است. دونالد ترامپ روز چهارشنبه در دیدار با مارک روته، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، نارضایتی خود را از اعضای این ائتلاف فراآتلانتیکی آشکارا بیان کرد.

او گفت: از ایتالیا ناامید شدم. از بریتانیا، آلمان و فرانسه هم ناامید شدم. واقعاً از بیشتر آن ها ناامید شدیم. اسپانیا هم که یک فاجعه تمام عیار است.

مارک روته که با هدف کاهش تنش ها به آمریکا سفر کرده بود، از عملکرد اروپا دفاع کرد. او در مصاحبه های رسانه ای خود بر نقش کشورهای اروپایی در جنگ با ایران تأکید کرد؛ اقدامی که به نظر می رسید با هدف آرام کردن دولت ترامپ انجام شده است. روته گفت: متحدی پس از متحد دیگر پایگاه های خود را در طول جنگ در اختیار ارتش آمریکا قرار داده اند.

با این حال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، روز پنج شنبه بار دیگر ادعا کرد که حمایت اروپا در جریان جنگ کافی نبوده است و عدم اجازه برخی کشورها برای استفاده از پایگاه های نظامی شان، اتحاد میان اروپا و ایالات متحده را تضعیف می کند.

مارک روته، دبیرکل سازمان پیمان آتلانتیک شمالی، به کمک های کشورهایی مانند ایتالیا و رومانی به ارتش آمریکا اشاره کرد و بر نقشی که پایگاه های اروپایی در این درگیری ایفا کردند، تأکید داشت. او در گفت وگو با شبکه فاکس نیوز فاش کرد: اگر به آمار نگاه کنید، در طول شش هفته ای که این جنگ ادامه داشت، بین چهار تا پنج هزار هواپیمای آمریکایی از پایگاه های مستقر در اروپا به پرواز درآمدند.

دبیرکل ناتو توضیح داد که تنها از پایگاه های ایتالیا، 500 فروند هواپیمای آمریکایی به پرواز درآمدند. همچنین، رومانی ناچار شد بخشی از پروازهای تجاری خود را کاهش دهد تا نیروهای آمریکایی بتوانند هواپیماهای سوخت رسان خود را در فرودگاه این کشور مستقر کنند. روته همچنین تاکید کرد که متحدان اروپایی اکنون با استقرار تجهیزات گسترده در نزدیکی تنگه هرمز، در زمینه حفاظت و مین روبی به ایالات متحده کمک می کنند.

در مقابل، کی یر استارمر، نخست وزیر بریتانیا، از مشارکت مستقیم در جنگ خودداری کرد، اما اجازه داد از پایگاه نظامی دیه گو گارسیا صرفاً برای اقدامات دفاعی استفاده شود. اسپانیا و فرانسه نیز اجازه استفاده از پایگاه های هوایی خود برای اهداف نظامی را ندادند.

کشورهای اروپایی در مجموع از کارزار نظامی دولت ترامپ علیه ایران حمایت سیاسی کردند، اما از مشارکت مستقیم خودداری ورزیدند و تأکید داشتند که این جنگ، جنگ اروپا نیست. پایتخت های اروپایی همچنین به دلیل فقدان مبنای حقوقی روشن، در همراهی با آن محتاط بودند. ترامپ و اسراییل آغاز جنگ را با ادعای نزدیک بودن ایران به تولید سلاح هسته ای توجیه کردند، اما این ادعا حتی از سوی نهادهای اطلاعاتی خود آمریکا نیز تأیید نشد.

کشورهای اروپایی همچنین نسبت به احتمال نقض قوانین جنگ نگران بودند؛ به ویژه در شرایطی که غیرنظامیان و مراکزی همچون مدارس و بیمارستان ها بارها هدف قرار گرفتند. بیشتر کشورهای اروپای غربی از گفت وگو برای پایان دادن به جنگ حمایت کردند. در این میان، مادرید پیش تر نیز جنگ اسراییل در غزه را محکوم کرده و آن را نسل کشی توصیف کرده بود.

ایران از اظهارات مارک روته بهره برداری سیاسی کرد و ناتو را به همدستی فعال در جنگ آمریکا و اسراییل متهم ساخت؛ جنگی که بنا بر ادعای تهران، بیش از 3 هزار و 400 کشته و خسارات گسترده ای به زیرساخت های غیرنظامی وارد کرده است.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: این اظهارات، اعترافی آشکار درباره همدستی فعال ناتو در یک جنگ تجاوزکارانه غیرقانونی است. این کشورها باید برای مردم خود و افکار عمومی جهان توضیح دهند که چرا تصمیم گرفتند در این اقدام آشکار تجاوزکارانه مشارکت کنند.

اظهارات مارک روته در ایتالیا جنجال گسترده ای به پا کرده است؛ کشوری که جورجیا ملونی، نخست وزیر آن، به صورت علنی از پیوستن به جنگ خودداری کرده بود. رم به سرعت تلاش کرد خود را از اظهارات دبیرکل ناتو فاصله دهد.

گوییدو کروستو، وزیر دفاع ایتالیا، اعلام کرد که روته با اشتباه گرفتن پروازهای پشتیبانی مجاز با عملیات رزمی ، پیامی کاملاً گمراه کننده منتقل کرده است. ایتالیا میزبان نزدیک به 120 تأسیسات نظامی آمریکا است، اما دولت تأکید دارد که صرفاً فعالیت های لجستیکی و غیررزمی را مجاز دانسته است. اکنون پس از افشاگری های روته، رهبران احزاب مخالف در ایتالیا خواستار توضیحات جدید از سوی دولت شده اند و می گویند: یا دولت دروغ گفته، یا مارک روته دچار گرمازدگی شده است!

دونالد ترامپ از زمان بازگشت به کاخ سفید در سال 2024، بارها از ناتو انتقاد کرده و کشورهای اروپایی را متهم کرده که از ایالات متحده سوءاستفاده می کنند. او اصرار دارد که اعضای ناتو باید پنج درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به هزینه های دفاعی اختصاص دهند.

تنش های فراآتلانتیکی در جریان جنگ با ایران به اوج خود رسید؛ به طوری که ترامپ در مقطعی تهدید کرد که ممکن است از این ائتلاف خارج شود. او روز چهارشنبه تأکید کرد که هرچند واشنگتن در کنار اسراییل به کمک نیازی نداشت، اما خوب بود اگر کشورهای اروپایی دست کم برای ارائه کمک پیش قدم می شدند. سفر مارک روته به کاخ سفید، تلاشی برای آرام کردن ترامپ، تنها دو هفته پیش از نشست سالانه ناتو در آنکارا ارزیابی می شود.

منبع: فرارو