بازار مسکن طی 10سال پیش رو با نوع متفاوتی از تقاضا روبه رو می شود که هم به لحاظ نسلی و هم جمعیتی کاملا با دهه های 80 و 90 تفاوت دارد. نسل Z بازیگر اصلی مسکن تا 1415 است و نیازی که آنها در کنار گونه های دیگر تقاضای جدید خانه در بازار شکل می دهند، تقریبا 40درصد کمتر از دوره انفجار تقاضای خانه است.

به گزارش دنیای اقتصاد، بازار مسکن تا 1415 عمدتا با نیاز سکونتی نسل Z به شکل تقاضای خرید و اجاره روبه رو است؛ جمعیت متولدین اواخر دهه 70 تا اواخر دهه 80 که در مقایسه با نسل قبل از آن، یعنی نسل Y، تقریبا 40 درصد کمتر است.

بازار مسکن ایران از اواسط دهه80 به مدت حدود 9سال با موج بزرگ تقاضا روبه رو شد. در آن مقطع، با ورود دهه شصتی ها به دوره اشتغال، ازدواج و استقلال از خانواده، تقاضای جدید خرید یا اجاره مسکن ناگهان به سطح 800 تا 900 هزار واحد مسکونی در سال رسید. اما اکنون، متولدین سال های 78 تا 89، بخش زیادی از جمعیت نسل Z را تشکیل می دهند که ورود آنها به بازار تقاضای مسکن به شکل محسوس آغاز شده است.

سال گذشته، تعداد ازدواج ها در کشور به پایین ترین حجم از سال 71 رسید؛ 431 هزار مورد که در مقایسه با متوسط نزدیک به 800هزار ازدواج در دهه80 و پیک 890هزار موردی در سال89، بیانگر افت بیش از 40 درصدی تقاضای مسکن از محل تشکیل خانواده است.

اما کل نیاز به مسکن جدید در چشم انداز پیش رو فقط به ازدواج ها ختم نمی شود. میل به تجرد قطعی در نسل جدید بیش از نسل گذشته است و در نتیجه باعث افزایش محسوس تقاضای مسکن ناشی از استقلال از خانواده شده است. همچنین افزایش آمار طلاق در سال های دهه1400 و بالارفتن نسبی سهم افرادی که تمایل به ازدواج دوباره ندارند، گروه دیگری از تقاضای مسکن جدید را تشکیل می دهند.

در کنار این گروه ها، آسیب دیدگان شرایط اقتصادی یک دهه گذشته که تحت تاثیر تورم بالا و درآمد پایین دچار فقر مسکن یا بدمسکنی شده اند نیز بر روند تقاضای مسکن اثرگذار خواهند بود.

دکتر محمود اولاد، رییس تیم مطالعاتی نسخه جدید طرح جامع مسکن، اعلام کرد: نیازسنجی هایی که براساس گونه های مختلف تقاضای آتی مسکن انجام شده، متوسط سالانه نیاز به ساخت مسکن جدید در کشور را 590هزار واحد مسکونی برآورد می کند. نسخه جدید طرح جامع مسکن نیز تاکید می کند: ظرف بازار مسکن نسبت به دو دهه قبل، محدود شده؛ چون نسل جدید نسبت به نسل قبلی کوچک شده است.

نتایج اولیه نیازسنجی نشان می دهد، طی سال های منتهی به 1415، سالانه 440هزار واحد مسکونی جدید برای ازدواج ها، 50هزار واحد برای تقاضای ناشی از طلاق و حدود 10 تا 20هزار واحد برای تقاضای مربوط به تجرد قطعی باید تولید شود. با در نظر گرفتن واحدهای مورد نیاز برای جبران استهلاک و نوسازی و نیز بهبود مسکن در بافت های ناکارآمد شهری، متوسط نیاز به مسکن جدید در 10سال آینده، 590هزار واحد مسکونی است.

از سال1400 تا 1404، سالانه متوسط 496هزار تقاضای جدید مسکن از محل ازدواج ها شکل گرفت که 200هزار مورد کمتر از سال های دهه90 و حدود 400هزار مورد کمتر از سال های دهه80 بوده است.

مقیاس تقاضای مسکن در 10سال آینده، چشم انداز سرمایه گذاری ساختمانی را ترسیم می کند. سرمایه گذاران بازار ساخت وساز با دو دسته تقاضا روبه رو هستند؛ نیاز مصرفی که مطابق برآوردها حجم آن کمتر از سالی 600هزار واحد است و تقاضای سرمایه ای که برحسب شرایط اقتصادی و سیاسی کشور تغییر خواهد کرد.

در عین حال، قیمت ملک نیز در سال های آینده با معادله جدید تقاضا و عواملی مانند مهاجرت، تغییرات اقلیمی و شرایط اقتصادی، دستخوش تغییراتی در روند افزایشی خواهد شد.