به نقل از فرادید: این کشف از سوی هیئت دولتی آثار باستانی و میراث عراق و پس از ادامه کاوش ها در استان نینوا اعلام شد. به گفته این نهاد، سنگ نوشته به سده هفتم پیش از میلاد تعلق دارد؛ دوره ای که نینوا در مرکز یکی از قدرتمندترین امپراتوری های خاور نزدیک باستان قرار داشت.

این بنای سنگی دارای کتیبه هایی برجسته به خط آشوری است. جزییات کامل متن هنوز منتشر نشده، اما مسئولان آن را سندی تاریخی و ارزشمند برای شناخت نینوا و زندگی سیاسی، مذهبی و شهری این پایتخت باستانی توصیف کرده اند.

سنگ نوشته ها یا استل ها از مهم ترین ابزارهای ارتباطی شاهان و مقامات آشوری بودند. این آثار می توانستند فرمان های سلطنتی، پیروزی های نظامی، پروژه های عمرانی، نذرهای مذهبی یا اعمال قدرت حکومت را ثبت کنند تا برای نسل های آینده باقی بمانند.

به همین دلیل کشف باب شمش اهمیت ویژه ای دارد. اگر متن کتیبه به اندازه کافی سالم باشد و بتوان آن را به طور کامل خواند، ممکن است روشن کند چه کسی دستور ساخت این یادمان را داده، چرا در نزدیکی دروازه قرار گرفته و این بخش از نینوا در واپسین دوران شکوه آشور چه نقشی داشته است.

سده هفتم پیش از میلاد دوران اوج نینوا بود. در زمان پادشاهانی چون سناخریب و آشوربانیپال این شهر به پایتختی عظیم با کاخ ها، معابد، دیوارهای دفاعی، نقش برجسته های سنگی و بایگانی های گسترده تبدیل شد. نینوا تنها محل اقامت شاهان نبود؛ بلکه صحنه ای بود که پادشاهان آشوری از طریق آن قدرت، نظم و مشروعیت الهی خود را به نمایش می گذاشتند.

باب شمش که به معنای دروازه خورشید است، بخشی از سامانه دفاعی نینوا را تشکیل می داد. این دروازه به شمش خدای خورشید وابسته بود؛ خدایی که با عدالت، حقیقت و داوری پیوند داشت. در باورهای آشوری و بابلی، شمش تنها یک ایزد خورشیدی نبود، بلکه نگهبان قانون، پادشاهی و نظم اخلاقی به شمار می رفت.

این دروازه در بخش شرقی نینوا قرار داشت و راهی را کنترل می کرد که به سوی شهر باستانی اربلا، یعنی اربیل امروزی، می رفت. چنین موقعیتی به باب شمش هم اهمیت نظامی و هم ارزش نمادین می بخشید. یادمانی که در این مکان نصب شده بود در فضایی پنهان قرار نداشت، بلکه در یکی از مهم ترین ورودی های شهر قرار می گرفت؛ جایی که رفت وآمد مردم، اقتدار حکومت و آیین های مذهبی با یکدیگر تلاقی می کردند.

نینوای باستان با دیوارهای مستحکم و مجموعه ای از دروازه های استحکامی احاطه شده بود. این دروازه ها تنها سازه های دفاعی نبودند، بلکه نام ها و مفاهیم مذهبی آن ها معماری شهر را به جهان خدایان پیوند می داد.

اثر تازه کشف شده به دوران پایانی پادشاهی آشور تعلق دارد؛ زمانی که نینوا در اوج شکوه خود بود اما هم زمان به بحرانی نزدیک می شد که سرانجام به سقوط امپراتوری انجامید. در سال 612 پیش از میلاد، نینوا به دست ائتلاف بابلی ها و مادها سقوط کرد؛ رویدادی که نقشه سیاسی میان رودان را دگرگون ساخت.

در حال حاضر، متن کتیبه مهم ترین پرسش بی پاسخ این کشف است. هنگامی که متخصصان خوانش کامل آن را منتشر کنند، سنگ نوشته باب شمش ممکن است فراتر از یک شیء باستان شناسی ارزشمند باشد؛ صدایی تازه از دروازه های نینوا که از واپسین سده قدرت امپراتوری آشور با ما سخن می گوید.