به نقل از همشهری آنلاین، گوشی تلفن همراهش را بیرون آورد، علائم بیمارمان را در چت جی پی تی نوشت و چند دقیقه بعد درباره وضعیت او توضیح داد. این را همراه یک بیمار به همشهری می گوید که در اورژانس یکی از بیمارستان های معروف پایتخت با آن مواجه شده و از این کار پزشک جوان بسیار تعجب کرده است. موارد مشابه دیگری هم گزارش می شود و به نظر می رسد که استفاده پزشکان از بسترهای متنوع هوش مصنوعی در مراکز درمانی در حال افزایش است.

موضوعی که اگرچه می تواند به تصمیم گیری های بالینی کمک کند، اما باعث نگرانی بیماران هم شده است، این که آیا حریم خصوصی شان رعایت می شود، یا استفاده از چت جی پی تی نشانه بیسوادی یک پزشک است؟ یا اصلا پزشکان مجاز به استفاده از آن در شرایط تشخیصی و اورژانسی هستند؟

دکتر سید امیرپاشا طباییان، فوق تخصص گوارش و معاون آموزشی و پژوهشی سازمان نظام پزشکی کشور در این باره چند نکته مهم دارد و به همشهری می گوید: در استفاده از هوش مصنوعی مزایا و البته محدودیت ها و نگرانی هایی وجود دارد که باید درباره همه آنها آگاه باشیم. نکته بسیار مهم این که در هر صنفی کسی که از هوش مصنوعی استفاده می کند، باید نسبت به آنچه دریافت می کند، آگاهی کامل باشدداشته باشد. این که با اطلاعات خام بخواهد از چنین ظرفیتی استفاده کند، قطعا روند اشتباهی است.

او درباره استفاده پزشکان از هوش مصنوعی هم توضیح داد: پزشکی که از چت جی بی تی یا هر بستر دیگر هوش مصنوعی استفاده می کند، قطعا درباره آن موضوع مطالعات پیشین داشته است. هوش مصنوعی برای پزشکان یک مشاور است نه به عنوان تعیین کننده روش تشخیص و درمان. قطعا اگر فردی پیش زمینه مطالعاتی درباره موضوع را نداشته باشد، مجاز به استفاده از هوش مصنوعی نیست، چون بیمارستان و اورژانس محل یادگیری نیست و نباید چنین اتفاقی رخ دهد. ما موردی که پزشک نسبت به بیماری آگاهی نداشته باشد و بر بالین بیمار بخواهد از هوش مصنوعی برای تشخیص استفاده کند، نداریم.

این فوق تخصص به یک نکته دیگر در این باره اشاره می کند که در استفاده از هوش مصنوعی احتمال بروز خطا به دلیل داده های آموزشی ناقصی که داده می شود وجود دارد و نتایج نادرستی هم به دست می آید. به همین دلیل آگاهی پزشک اهمیت زیادی دارد.

هوش مصنوعی فقط مشاور است

طباییان با تاکید بر این که قطعا پزشک از هوش مصنوعی به عنوان مشاوره استفاده می کند، ادامه می دهد: در عصر حاضر انواع و اقسام هوش مصنوعی را داریم اما پزشکان، رزیدنت ها و اینترن های ما از گذشته در گوشی همراه خود برنامه ای به نام آپ تودیت دارند که کلیه اطلاعات بیماری ها در آن وجود دارد. این اطلاعات در بازه های زمانی مختلف بروزرسانی می شود. یعنی روش مرسومی است که آنها می توانند مراجعه و برای علائم و روش تشخیصی از آن استفاده کنند. برنامه های آنلاین و آفلاین درباره بیماری ها اتفاق جدیدی در حوزه پزشکی نیست و تمام پزشکان ما با آنها آشنایی دارند.

طباییان درباره نگرانی هایی که بیماران از رعایت نشدن حریم شخصی شان در ارسال اطلاعات برای هوش مصنوعی رخ می دهد هم توضیح می دهد: بله این نگرانی درستی است. اطلاعاتی که ارسال می شود ثبت و ضبط می شوند. بنابراین آگاهی از چگونگی رعایت حریم خصوصی بیماران در ارسال اطلاعات از سوی پزشکان اهمیت زیادی دارد. این آموزش ها به دانشجویان پزشکی داده می شود. البته بیماران هم باید آگاه باشند که پزشکان داده های خود بیمار و اطلاعات هویتی آنها را ثبت نمی کنند.

به گفته معاون آموزشی سازمان نظام پزشکی، حتی با وجود مشاوره از هوش مصنوعی اما نیاز به نظارت پزشک همیشه وجود دارد. به ویژه در شرایط اورژانسی که خیلی پیچیده است، قضاوت بالینی پزشک ضرورت دارد.

نشانه بیسوادی یک پزشک نیست

طباییان درباره تدابیر سازمان نظام پزشکی در روند افزایشی استفاده از هوش مصنوعی در حوزه پزشکی هم بیان می کند: هوش مصنوعی در زندگی عادی مردم جای خود را باز کرده و یکی از اهداف و سیاست های معاونت آموزشی نظام پزشکی هم بحث آموزش و استفاده از هوش مصنوعی است. چندین کنفرانس و برنامه آموزشی هم در این باره برگزار شده است. یکی از برنامه های جالب هم در حوزه استفاده از هوش مصنوعی برای بیماری های کبدی آغاز کرده ایم. که با جمع آوری اطلاعات و نتایج آزمایشگاهی به نوعی یک بانک اطلاعاتی قوی درباره این بیماری ها در اختیار متخصصان این حوزه قرار می گیرد. این ظرفیت می تواند یک آنالیزور قوی برای متخصصان هم باشد چون بر اساس داده هایی که جمع شده هوش مصنوعی می تواند علائم و سوابق مریض را تحلیل و بیماران پرخطر را زودتر شناسایی کند. یا اگر تداخل دارویی یا نشانه جدی از بیماری وجود داشته، در کوتاه ترین زمان به پزشک منتقل کند

این فوق تخصص تاکید می کند: با توجه به تمام آنچه گفته شد، قطعا استفاده از هوش مصنوعی نشانه بیسوادی یک پزشک نیست اما مساله مهم، استفاده درست و آگاهانه از آن است. تشخیص و درمان نهایی هم از سوی خود پزشک انجام می شود. هوش مصنوعی در حوزه پزشکی فقط یک مشاوره است و به هیچ عنوان جایگزین قضاوت بالینی پزشکان نخواهد شد.

او در پاسخ به این سوال که آیا سازمان نظام پزشکی یا وزارت بهداشت دستورالعمل مشخصی برای استفاده از ChatGPT و سایر مدل های هوش مصنوعی بر بالین بیمار دارد یا خیر هم توضیح می دهد: در حال حاضر سازمان نظام پزشکی در حال تدوین آیین نامه استفاده از هوش مصنوعی در نظام سلامت است که بعد از تدوین، ابلاغ خواهد شد.