یکی از بحث برانگیزترین موضوع ها در علم انسان شناسی، بحث و بررسی درباره گونه ای از انسان ها به نام Homo floresiensis، مشهور به هابیت ها بوده است. در این راستا، اجماع علمی بر این بوده که این انسان های باستانی حدود 50 هزار سال پیش منقرض شده اند؛ اما حالا ادعاهای جدیدی مطرح شده که این فرضیه را به چالش می کشد.

گروهی از محققان معتقدند که ممکن است این موجودات ریزنقش هنوز منقرض نشده باشند و در گوشه ای از این دنیا و دور از تمدن مدرن، به بقای خود ادامه داده باشند.

داستان هابیت ها از سال 2004 میلادی شروع شد؛ وقتی که محققان، بقایای استخوانی گونه جدیدی را در غار آهکی لیانگ بوآ در جزیره فلورس اندونزی کشف کردند. این کشف، دنیای باستان شناسی را تکان داد. محققان با توجه به ویژگی های فیزیولوژیک این گونه، آن را هابیت نامیدند؛ موجوداتی با قد حدود 106 سانتی متر، بدنی کوچک، پاهایی بزرگ، دندان های درشت و جمجمه کوچکی که نشان می داد مغز کوچکی داشته اند.

داستان وقتی پیچیده تر شد که انسان شناسی به نام گرگوری فورث ، ادعایی جنجالی مطرح کرد. او اعتقاد دارد که این گونه نیمه انسان و نیمه میمون ممکن است هنوز در غارهای کوهستانی جزیره فلورس زندگی کند. او این موجودات را به عنوان حیواناتی پشمالو شبیه به یک انسان کوتاه قامت توصیف می کند که طبق نظر او، 50 هزار سال است که از دنیای مدرن فاصله گرفته و پنهان شده اند.

البته جامعه علمی موضع محکمی در مقابل ادعای فورث گرفتند و دیرین انسان شناسان که براساس شواهد فسیلی پیش می روند، شانس درست بودن این نظریه را بسیار کمرنگ می دانند.

در این میان، استدلال فورث این است که نباید روایت های محلی را نادیده گرفت. او دراین باره گفت: به یاد داشته باشید که خیلی از گونه ها، قبل از آنکه توسط دانشمندان به رسمیت شناخته شده باشند، در بین مردم محلی شناخته شده بودند؛ مثل اژدهای کومودو که قبل از تأیید علمی، توسط بومیان منطقه فلورس شناسایی شده بود . البته او هم می داند که دانشمندان برای اثبات این ادعا، نیاز به مشاهده یک نمونه زنده دارند.

از سوی دیگر، متئو توچری از موسسه اسمیتسونیان، معتقد است که این ادعا پایه و اساس علمی ندارد: اگر هابیت ها هنوز در اطراف ما بودند، من واقعاً هیجان زده می شدم؛ اما واقعاً بعید است که آن ها هنوز روی زمین باشند؛ ازنظر من این ادعا شبیه قصه های عامیانه درباره پاگنده ها یا ساسکواچ است که مردم ادعا می کنند که آن ها را دیده اند، اما هیچ مدرک فیزیکی برای اثبات آن یافت نشده است. نکته کلیدی اینجاست که چون این ایده با باورهای موجود علمی همخوانی ندارد، پژوهشگران وقتشان را صرف جستجوی آن ها نمی کنند.

تحقیقات جدید، تصویر قبلی ما از هابیت ها را به کلی تغییر داده:

تغییر نگرش درباره شکار: تا قبل از این، تحلیل ها نشان می داد که هابیت ها، استگودون ها (موجوداتی شبیه به فیل های امروزی) را شکار می کردند؛ اما تحلیل های جدیدتر باستان شناسی حکایت از آن دارد که آثار روی استخوان های این حیوانات توسط ابزارهای سنگی ایجاد نشده و ناشی از درگیری شان با اژدهای کومودو بوده است؛ یعنی احتمالاً این موجودات توسط اژدهاهای کومودو شکار شده و هابیت ها فقط از باقی ماندهٔ غذای شکار کومودوها تغذیه می کردند.

سبک زندگی: تحقیقات تازه ثابت کرده که هابیت ها، نه شکارچی بودند و نه از آتش استفاده می کردند.

رژیم غذایی: مطالعات نشان می دهد که آن ها همه چیزخوار بوده و از گیاهان، میوه ها، جانوران دیگر و احتمالاً آجیل یا حشرات تغذیه می کردند.

شکل ظاهری این گونه به شدت شبیه Australopithecus afarensis، گونه ای که 2.8 میلیون سال قبل از هابیت ها منقرض شده ، بوده است. این شباهت تکاملی، دانشمندان را به شدت سردرگم کرده؛ محققان بر این باورند که این گونه انسان باستانی، حدود یک میلیون سال قبل زندگی در فلورس را شروع کرد و درنهایت حدود 50 هزار سال پیش منقرض شد.

بقایای 13 هابیت مختلف کشف شده، نشان می دهد که آن ها متعلق به دوران پلیستوسن پسین بوده اند. آن ها راه می رفتند و ساختار بدنی کوچک و پاهای بزرگی داشتند.

در این میان و باوجود ادعاهای پراکنده، اجماع علمی همچنان بر انقراض قطعی آن ها در 50 هزار سال پیش تأکید دارد و هیچ مدرک مستندی مبنی بر ادامه حیات آن ها یافت نشده ؛ اما به هر ترتیب، پرونده هابیت ها، ترکیبی از شواهد خیره کننده باستان شناسی و گمانه زنی های دور از ذهن مردم شناسانه است.

البته با گذر زمان، اطلاعات ما درباره این گونه در حال افزایش است و اخیراً رژیم غذایی همه چیزخوارِ آن ها برای محققان قطعی شده ولی ادعای بقای آن ها در اعماق غارهای اندونزی هنوز در حد یک افسانه باقی مانده، مگر اینکه روزی، مدرکی غیرقابل انکار ورق تاریخ را به نفع روایت های محلی برگرداند.