به نقل از تابناک، در پاسخ به تشدید تنش ها و محاصره دریایی، عربستان سعودی یک ائتلاف نظامی دریایی چندملیتی را برای حفاظت از کشتیرانی در دریای سرخ، باب المندب و خلیج عدن تشکیل داده است.

این اقدام پاسخی مستقیم به انسداد تنگه هرمز از سوی ایران و متعاقب آن، اعلام محاصره دریایی علیه کشتی های سعودی توسط انصارالله یمن (متحد ایران) است.

هدف اصلی این ائتلاف که به عنوان یک ابتکار دفاعی و با ماهیت صرفاً دفاعی ادعا شده، مقابله با تهدیدات فزاینده علیه امنیت دریانوردی، حفاظت از آزادی کشتیرانی و تأمین امنیت مسیر های تجاری و خطوط تأمین انرژی در منطقه است.

عربستان سعودی به عنوان کشور بنیانگذار و رهبر ائتلاف، مقر دائمی آن را در خاک خود میزبانی خواهد کرد.

در نشستی با حضور نمایندگان 43 کشور، 14 کشور طی بیانیه ای مشترک حمایت خود را از این ائتلاف اعلام کردند. از جمله این کشور ها می توان به پاکستان، ترکیه، مصر، اردن، کویت، بحرین، قطر، یمن (دولت مورد حمایت ریاض)، سودان، جیبوتی، نیجریه، بنگلادش و سومالی اشاره کرد.

فعالیت های ائتلاف شامل همکاری در زمینه اشتراک اطلاعات، انجام تمرینات نظامی و عملیات های دریایی خواهد بود.

در این راستا، وزارت دفاع عربستان در بیانیه ای ادعا کرده بود این وزارتخانه روز پنجشنبه برابر با 30 جولای 2026 (8 مرداد 1405)، میزبان نشستی از روسای ستاد کل، نمایندگان کشور های برادر و دوست و نمایندگان اتحادیه اروپا در عربستان بود تا در مورد ابتکار کشور برای ایجاد ائتلاف دفاع دریایی چندملیتی بحث و گفت و گو کنند.

در بیانیه وزارت دفاع عربستان ادعا شده است که این ابتکار در چارچوب تلاش هایی است که با هدف تقویت امنیت دریایی، حفاظت از گذرگاه های دریایی بین المللی و مقابله با تهدیداتی که حمل و نقل دریایی و تجارت جهانی را هدف قرار می دهند، ارائه شد.

بر اساس ادعای وزارت دفاع عربستان، شرکت کنندگان در مورد پیش نویس منشور ائتلاف دفاع دریایی چندملیتی، اسناد مرجع، ساختار سازمانی، ترتیبات فرماندهی و کنترل، سازوکار های عملیاتی و برنامه های کار آینده (مراحل آینده) که ایجاد یک چارچوب کاربردی موثر که توسعه همکاری دفاع دریایی بین کشور های شرکت کننده را تضمین می کند و با تهدیدات دریایی مشترک در تنگه باب المندب، دریای سرخ و خلیج عدن مقابله می کند، بحث و تبادل نظر کردند.

وزارت دفاع عربستان ادعا کرده است، ائتلاف دفاع دریایی چندملیتی، یک ابتکار دفاع بین المللی باز است که از همه کشور هایی که اهداف و اصول مشترکی با آن دارند.

با وجود دعوت از حدود 50 کشور، بسیاری از متحدان غربی، از جمله ایالات متحده، با احتیاط برخورد کرده اند و پیش از پیوستن، خواستار درک دقیق تر از تعهدات و سازوکار های ائتلاف هستند.

به علاوه، پیشینه تلاش های مشابه بین المللی در دهه گذشته که نتوانست به طور کامل تهدید انصارالله یمن را مهار کند، بر موفقیت آمیز بودن این ابتکار سایه انداخته است.

انصارالله که کنترل بخش بزرگی از سواحل دریای سرخ یمن را در اختیار دارند، توانایی خود را در هدف گیری کشتی ها در این آبراه استراتژیک با وجود حملات هوایی و دریایی قبلی قدرتمندترین کشور های جهان، به اثبات رسانده اند. مقابله با این گروه که از حمایت ایران نیز برخوردار است، یک چالش نظامی و لجستیکی پیچیده است.

اهمیت این ائتلاف برای عربستان حیاتی است، زیرا با بسته شدن تنگه هرمز، دریای سرخ به مسیر اصلی صادرات نفت این کشور تبدیل شده است و هرگونه اختلال در آن به معنای ضربه ای شدید به اقتصاد آن است.

این وابستگی شدید ممکن است باعث شود عربستان دست به اقدامات نظامی خطرناک تری بزند، از جمله شایعاتی درباره آماده سازی برای یک تهاجم زمینی در یمن.

تشکیل این ائتلاف دریایی، به طور حتم بر پویایی تنش ها با ایران تأثیر خواهد گذاشت و می تواند آن را تشدید کند، هرچند هدف آن صرفاً دفاعی اعلام شده است.

این اقدام به معنای رویارویی مستقیم عربستان و متحدانش با نیرو های مورد حمایت ایران در منطقه و در جبهه ای جدید (دریای سرخ) است. در شرایطی که درگیری مستقیم آمریکا و ایران در جبهه های دیگر (مانند عراق) در جریان است، این اقدام می تواند دامنه جنگ منطقه ای را بیش تر گسترش دهد.

عربستان هم زمان با تشکیل این ائتلاف، حملات هوایی به مواضع حوثی ها در یمن انجام داده و برای اولین بار در این جنگ، به طور علنی در حملات مشترکی با آمریکا علیه نیرو های تحت حمایت ایران در عراق شرکت کرده است.

این اقدامات نشان دهنده عزم ریاض برای پاسخ گویی به تهدیدات و خروج از وضعیت انفعالی است، اما این رویکرد تهاجمی تر، ریسک درگیرشدن مستقیم تر با ایران و متحدانش را به همراه دارد.

با توجه به اینکه ایران نیز حملاتی را علیه اهداف مرتبط با آمریکا در اردن، کویت و بحرین انجام داده است، تنش در کل منطقه در حال افزایش است.

جالب توجه است که در حالی که اکثر کشور های شورای همکاری خلیج فارس از این ائتلاف حمایت کرده اند، عمان و امارات متحده عربی در میان امضاکنندگان بیانیه اولیه حضور ندارند.

این مسئله، بار دیگر نشان دهنده عدم یکپارچگی کامل در رویکرد کشور های عرب حاشیه خلیج فارس در قبال چالش های امنیتی ناشی از ایران و بحران منطقه ای است.

در این راستا سایت تحلیلی نیو عرب نوشته است عمدتاً به دلیل موقعیت جغرافیایی در معرض خطر و ابهام موجود در مورد تعهدات مندرج در تفاهم نامه اسلام آباد، کشور های شورای همکاری خلیج فارس خود را در موقعیتی استراتژیک به شدت محدود یافته اند.

این پادشاهی های عرب که در مجاورت ایران و در برد موشک ها و پهپاد های ایران و حوثی ها قرار دارند، نمی توانند خود را از این خصومت هایی که مستقیماً بر امنیت ملی، اقتصاد و زیرساخت های حیاتی شان تأثیر می گذارد، دور نگه دارند.

در عین حال، ابهام تضمین های امنیتی خارجی، آنها را بدون چارچوبی روشن برای بازدارندگی از حملات آینده یا مدیریت تشدید تنش رها کرده است. کشور های شورای همکاری خلیج فارس اکنون باید اهداف متعدد و اغلب متضادی را دنبال کنند: تقویت بازدارندگی در برابر ایران و هم پیمانانش، حفاظت از زیرساخت های حیاتی انرژی و دریایی، حفظ اعتماد اقتصادی و پرهیز از اقداماتی که می تواند به درگیری منطقه ای گسترده تری دامن بزند.

بنابراین، معضل آنها هم فوری است و هم ساختاری، زیرا هر تلاشی برای نشان دادن قاطعیت، خطر تشدید بیش تر را دارد.