به نقل از همشهری، گرمای هوا نباید بهانه ای برای حذف سالمندان از چرخه فعالیت، تحرک و زندگی اجتماعی باشد. نگاه امروز به سالمندی دیگر بر ناتوانی و محدودیت تأکید ندارد، بلکه بر مفهوم سالمندی فعال استوار است. چالش اصلی این روزها، ایجاد تعادل میان محافظت از سالمندان در برابر گرما و پیشگیری از عوارض بی تحرکی است؛ چرا که کم تحرکی خود یکی از عوامل مهم تهدیدکننده سلامت سالمندان به شمار می رود.

دکتر ماهان منصوری، متخصص ورزش سالمندان، در گفت وگو با همشهری درباره علت حساسیت بیشتر سالمندان به گرما می گوید: با افزایش سن، تغییرات طبیعی در بدن رخ می دهد که توانایی مقابله با گرما را کاهش می دهد. سیستم تنظیم دمای بدن مانند دوران جوانی عمل نمی کند، میزان تعریق کمتر می شود، حس تشنگی کاهش می یابد و بدن دیرتر به افزایش دما واکنش نشان می دهد.

او ادامه می دهد: از سوی دیگر، بیماری های مزمن مانند بیماری های قلبی، فشار خون، دیابت و مشکلات کلیوی در سالمندان شیوع بیشتری دارد. به همین دلیل روزهای بسیار گرم سال نیازمند توجه ویژه خانواده ها، مراقبان، مدیران مراکز سالمندی و برنامه ریزان حوزه سلامت است. اما راه حل، حذف فعالیت بدنی نیست؛ بلکه انجام ورزشی هوشمندانه و ایمن است.

این متخصص ورزش سالمندان با تأکید بر اهمیت تحرک در دوران سالمندی عنوان می کند: یکی از باورهای اشتباه این است که سالمندان برای حفظ سلامت باید بیشتر استراحت کنند. در حالی که مطالعات متعدد نشان داده اند کاهش فعالیت بدنی به سرعت باعث افت قدرت عضلانی، کاهش تعادل، افزایش خطر زمین خوردن، کاهش استقلال فردی و حتی تشدید مشکلات روحی مانند افسردگی و انزوای اجتماعی می شود.

به گفته او، عضلات سالمندان تنها برای حرکت اهمیت ندارند، بلکه نقش مهمی در حفظ استقلال فردی ایفا می کنند. توانایی بلند شدن از صندلی، بالا رفتن از پله ها، انجام کارهای روزمره و حضور فعال در اجتماع، همگی به آمادگی جسمانی وابسته است.

منصوری با اشاره به ضرورت تغییر برنامه ورزشی سالمندان در فصل گرما می گوید: برنامه های ورزشی باید با شرایط محیطی و وضعیت جسمی هر فرد هماهنگ باشد. بهترین زمان فعالیت بدنی، ساعات خنک تر روز مانند صبح زود یا عصر است، زیرا ورزش در اوج گرما فشار بیشتری بر سیستم قلبی ـ عروقی وارد می کند.

او یکی دیگر از چالش های مهم سالمندان را کم آبی بدن عنوان می کند و می افزاید: به دلیل کاهش حس تشنگی، بسیاری از سالمندان بدون آنکه متوجه شوند دچار کمبود مایعات می شوند. بنابراین مصرف منظم آب، به ویژه قبل و بعد از فعالیت بدنی، باید به بخشی از برنامه مراقبتی آنان تبدیل شود.

این متخصص ورزش سالمندان درباره فعالیت های مناسب فصل تابستان می گوید: پیاده روی کنترل شده، تمرینات تعادلی برای پیشگیری از سقوط، تمرینات قدرتی سبک برای حفظ توده عضلانی، حرکات کششی برای افزایش انعطاف پذیری و همچنین ورزش در آب و آب درمانی، از بهترین گزینه ها برای سالمندان در روزهای گرم سال هستند.

منصوری با تأکید ویژه بر مزایای ورزش در آب هم بیان می کند: فعالیت در آب در سال های اخیر بیش از گذشته مورد توجه متخصصان قرار گرفته است. آب علاوه بر کاهش فشار وارد بر مفاصل، به کنترل بهتر دمای بدن نیز کمک می کند و برای سالمندانی که از دردهای مفصلی، مشکلات حرکتی یا محدودیت های جسمانی رنج می برند، گزینه ای بسیار مناسب محسوب می شود.

او معتقد است توسعه سالمندی فعال تنها بر عهده سالمندان یا خانواده هایشان نیست و توضیح می دهد: جامعه سالمندمحور به زیرساخت هایی مانند پارک های مناسب، فضاهای ورزشی ایمن و در دسترس، برنامه های گروهی در ساعات مناسب، آموزش خانواده ها و تربیت مربیان متخصص ورزش سالمندان نیاز دارد. کشورهایی که در مسیر سالمندی فعال حرکت کرده اند، ورزش سالمندان را نه یک فعالیت تفریحی، بلکه بخشی از نظام پیشگیری و ارتقای سلامت می دانند.این متخصص همچنین با اشاره به نقش فناوری در حفظ تحرک سالمندان عنوان می کند: امروز ابزارهای پوشیدنی، برنامه های ثبت فعالیت، یادآورهای مصرف آب و اپلیکیشن های تمرینی می توانند به مدیریت بهتر فعالیت بدنی سالمندان کمک کنند. البته فناوری نباید جایگزین ارتباط انسانی شود. بهترین نتیجه زمانی حاصل می شود که دانش علمی، حمایت خانواده، حضور اجتماعی و استفاده هوشمندانه از فناوری در کنار یکدیگر قرار گیرند.