به نقل از اقتصادنیوز، بررسی میدانی قیمت لبنیات در بازار خرده فروشی نشان می دهد برخی محصولات از ابتدای مرداد تا ابتدای شهریور با افزایش قیمت مواجه شده اند و در مواردی رشد قیمت به حدود 23 درصد رسیده است؛ در این میان، معاون وزیر جهاد کشاورزی تأکید کرده قیمت محصولات مشمول نرخ مصوب باید رعایت شود و تخلفات قیمتی پیگیری خواهد شد.

محصولات لبنی طی ماه های اخیر چندین بار با تغییر قیمت مواجه شده اند و افزایش قیمت تنها به شیر محدود نبوده و پنیر، ماست و دیگر فرآورده های لبنی را نیز شامل شده است.

در خردادماه، قیمت مصوب چهار محصول پرمصرف شامل شیر نایلونی، شیر بطری، پنیر UF و ماست دبه ای به ترتیب 84، 98، 203 و 228 هزار تومان تعیین شد.

با این حال، تنوع محصولات لبنی از نظر وزن، چربی و نوع بسته بندی باعث شده قیمت ها در بازار متفاوت باشد. افزایش هزینه های تولید، به ویژه قیمت شیر خام، از مهم ترین دلایل این تغییرات عنوان شده است. بررسی میدانی خبرنگار ایسنا از خرده فروشی ها در برخی مناطق تهران نشان می دهد قیمت برخی محصولات از ابتدای مرداد تا ابتدای شهریور افزایش یافته، در حالی که قیمت برخی دیگر ثابت مانده است.

یکی از بیشترین تغییرات در میان محصولات مورد بررسی مربوط به پنیر است. قیمت یک نمونه پنیر سفید 210 گرمی که در ابتدای مرداد حدود 109 هزار تومان ثبت شده بود، در ابتدای شهریور به 134 هزار تومان رسیده، به این ترتیب، مصرف کننده برای خرید این محصول در ابتدای شهریور 25 هزار تومان بیشتر از ماه قبل پرداخت کرده که معادل افزایش حدود 23 درصدی است.

در گروه ماست نیز افزایش قیمت مشاهده می شود. قیمت یک نمونه ماست پرچرب 2.7 کیلوگرمی در ابتدای مرداد حدود 409 هزار تومان بود که در ابتدای شهریور به حدود 457 هزار تومان رسیده است؛ یعنی افزایش بیش از 48 هزار تومانی در فاصله یک ماه. همچنین قیمت یک نمونه ماست کم چرب 1.5 کیلوگرمی از 399 هزار تومان در ابتدای مرداد به 418 هزار تومان در ابتدای شهریور رسیده که افزایشی حدود 19 هزار تومان یا نزدیک به پنج درصد را نشان می دهد.

این مقایسه نشان می دهد افزایش قیمت در بازار لبنیات یکدست نبوده است. در حالی که قیمت پنیر مورد بررسی در فاصله یک ماه حدود 23 درصد و دو نمونه ماست حدود پنج تا 12 درصد افزایش یافته، قیمت شیر پرچرب یک لیتری، ماست سنتی 900 گرمی و خامه 125 گرمی مورد بررسی در دو مقطع بدون تغییر بوده است.

یکی از مهم ترین مولفه های موثر بر قیمت فرآورده های لبنی، قیمت شیر خام است. قیمت هر کیلوگرم شیر خام با 3.2 درصد چربی درب دامداری در سال جاری 60 هزار و 500 تومان تعیین شده است.

بر اساس اعلام انجمن صنایع لبنی، شیر خام حدود 70 درصد هزینه تولید محصولات لبنی را تشکیل می دهد؛ بنابراین تغییر قیمت این ماده اولیه می تواند تاثیر قابل توجهی بر قیمت نهایی شیر، ماست، پنیر و سایر فرآورده ها داشته باشد. در کنار شیر خام، هزینه هایی مانند بسته بندی، حمل ونقل، انرژی و دستمزد نیز از دیگر مولفه های موثر بر قیمت تمام شده محصولات لبنی هستند.

تمام محصولات لبنی مشمول قیمت گذاری مستقیم نیستند و تنها برخی اقلام پرمصرف با مشخصات مشخص، نرخ مصوب دارند؛ از جمله شیر بطری کم چرب یک لیتری 98 هزار تومان، پنیر UF چهارصد گرمی 203 هزار تومان و ماست دبه ای کم چرب دو کیلوگرمی 228 هزار تومان. با این حال، تنوع بالای محصولات از نظر وزن، درصد چربی و نوع محصول باعث شده قیمت های متفاوتی در بازار وجود داشته باشد.

مقایسه قیمت ها در ابتدای مرداد و شهریور نشان می دهد برخی محصولات طی یک ماه افزایش قابل توجهی داشته اند و در مواردی این افزایش به حدود 23 درصد رسیده است. فروشندگان همچنین از افزایش قیمت هفتگی برخی محصولات خبر می دهند.

در این شرایط، این پرسش مطرح است که افزایش قیمت محصولات لبنی خارج از فهرست اقلام مشمول نرخ مصوب بر چه اساسی انجام می شود و چه سازوکاری برای نظارت بر قیمت آنها وجود دارد؟

اکبر فتحی - معاون امور برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی - در گفت و گو با ایسنا، درباره افزایش قیمت محصولات لبنی و نحوه نظارت بر قیمت این محصولات اظهار کرد: کالا ها از نظر نحوه قیمت گذاری تقسیم بندی شده اند؛ برخی کالا ها مشمول قیمت گذاری هستند و قیمت برخی دیگر نیز از سوی انجمن و صنف مربوطه تعیین و در نهایت با سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان هماهنگ می شود.

وی افزود: در حوزه لبنیات چهار قلم کالا مشمول قیمت گذاری بود که انجمن صنایع فرآورده های لبنی ایران نیز یک قلم به آن اضافه کرده و در مجموع پنج قلم از محصولات لبنی پرمصرف در سفره خانوار مشمول قیمت گذاری شده اند. از جمله این محصولات می توان به پنیر UF، ماست و شیر پاکتی اشاره کرد. سایر محصولات نیز از قیمت گذاری انجمن مربوطه با هماهنگی سازمان حمایت مصرف کنندگان و تولیدکنندگان تبعیت می کنند.

معاون امور برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی درباره عوامل موثر بر تعیین قیمت محصولات لبنی گفت: مولفه های تعیین قیمت مشخص است و در فرآورده های لبنی، قیمت شیر خام نقش اصلی را در تعیین قیمت دارد. قیمت شیر خام نیز تابع عوامل مختلفی از جمله قیمت نهاده های دامی، هزینه های تولید، حمل ونقل، انرژی و دستمزد است. برای شیر خام قیمت گذاری انجام شده و طبیعتا قیمت سایر فرآورده های لبنی نیز باید از قیمت شیر خام تبعیت کند. پنج قلم کالای مشمول قیمت گذاری باید با قیمت مصوب عرضه شوند و چنانچه در جایی تخلفی صورت گیرد و محصولی بالاتر از قیمت مصوب عرضه شود، دستگاه های مسئول نظارت بر کالا های اساسی باید موضوع را پیگیری کنند.

وی با اشاره به سازوکار جدید نظارت بر بازار کالا های اساسی تصریح کرد: اخیرا نظارت بر کالا ها به استانداران سپرده شده و در هر استان قرارگاهی با ریاست استاندار تشکیل شده است. دبیری این قرارگاه بر عهده اداره کل تعزیرات حکومتی استان است و وزارت جهاد کشاورزی و سازمان جهاد کشاورزی استان نیز در آن عضویت دارند.

معاون امور برنامه ریزی و اقتصادی وزارت جهاد کشاورزی در پایان گفت: قیمت ها در این سازوکار رصد و کنترل می شوند و اگر تخلفی صورت گیرد، برخورد قانونی لازم که عمدتا برخورد تعزیری است، انجام خواهد شد. دستگاه های نظارتی همچنین مکلف هستند عرضه پنج قلم کالای مشمول قیمت گذاری را کنترل و در صورت رعایت نشدن قیمت های مصوب، برخورد قانونی لازم را اعمال کنند.