به نقل از تسنیم، اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه در واکنش به ادعاهای مطرح شده از سوی مارکو روبیو وزیر امور خارجه آمریکا در رابطه با ایران در جریان سخنرانی در آتن (یونان) در روز چهارشنبه 15 مهر (7 اکتبر)، در شبکه ایکس نوشت:

مارکو روبیو در آکروپولیس، با ارائه روایتی انحرافی، تاریخ غرب را ــ از یونان باستان تا آمریکای ترامپ ــ به خطی مستقیم و یکپارچه فرو کاسته است. این دقیقاً مصداق آناکرونیسم است: تحریف زمان تاریخی از طریق درهم آمیختن ناشیانه مفاهیمی چون یونان، روم، مسیحیت، اروپا، آمریکا و سرانجام اول آمریکا . گویی آمریکا به این نتیجه رسیده است که بهتر است به جای قلدری عریان با زبان گاوچران ها، سیاست ارعاب و زور خود را زیر چراغ های زیبای نئونِ فلسفه تاریخ برای دنیا توجیه کند.

روبیو مفهوم یونانیِ توموس را از زمینه تاریخی و فلسفی آن جدا کرده و آن را به ستایش قدرت، رقابت و اراده ملی بازتعریف می کند. اما تناقض بنیادی اینجاست که یونان فقط صحنه نمایش قدرت و شکوه نبود؛ یونان زادگاه تراژدی تکبر و تجاوز نیز بود (اسطوره تروا و ایلیاد هومر)، خواستگاه نقد قدرت بود (تاریخ جنگ پلوپونزی توسیدید)، زادگاه فلسفه سیاسی بود (جمهوری افلاطون و سیاست ارسطو) و زادگاه پرسش از حدود قدرت و مسئولیت انسان بود (آنتیگونه و اُدیپ شهریار سوفوکل).

روبیو این نیمه دیگر را حذف می کند تا تاریخ را از عرصه پرسش و نقادی خالی نموده و آن را به ابزاری برای مشروعیت بخشی سیاسی تبدیل کند. آنچه او عرضه می کند فلسفه تاریخ نیست؛ بلکه نسخه ای دستکاری شده و انحرافی از تاریخ است که برای توجیه سیاست های ستیزه جویانه و جنگ طلبانه دولت آمریکا و برساختن یک اسطوره سیاسی طراحی شده است؛ تقلایی عامدانه برای بازسازی گذشته به شکلی که سیاست امروز آمریکا، اجتناب ناپذیر و از حیث تاریخی مقدر به نظر برسد.

هنگامی که تاریخ به ابزاری برای مشروعیت بخشی به قدرت تبدیل شود، گام بعدی دیگر فهم گذشته نیست؛ بلکه تقدیس قدرت فی نفسه است.

کتاب آپوتئوز جنگ (The Apotheosis of War) اثر واسیلی وِرِشچاگین، هرم جمجمه های برجامانده از فاتحان را در برابر اسطوره شکوه و قدرت قرار می دهد؛ تصویری از آنچه باقی می ماند وقتی تاریخ به ستایش قدرت فروکاسته شود.

در چنین بزنگاه تاریخی، رسالت متفکران غربی دفاع از خودِ تاریخ ــ و از پیچیدگی فلسفی تمدن غرب ــ در برابر بازخوانی تحریف شده و توجیه گرانه ای است که یک قدرت توسعه طلب و ستیزه جو از آن ارائه می کند؛ قدرتی که همچنان می کوشد دستاوردهای انسانی یک تمدن را قربانی کند تا توسل بی قید و بند به زور را مشروعیت ببخشد.

خطر این روایت انحرافی از تاریخ، صرفا در بازخوانی نادرست وقایع گذشته نیست بلکه در مصادره به مطلوب گذشته در جهت مشروعیت بخشی به زور عریان و تقدیس آن در حال حاضر است.