فرارو- اواسط دهه 70، وقتی یک خانواده متوسط تهرانی قصد خرید خودرو داشت، پراید اولین گزینه بود. خودروی کوچک و کم مصرفی که خانواده ای چهار نفره را به مسافرت می برد و به سادگی هم جای پارک برایش پیدا می شد. رنگ سفید اولین پرایدها هنوز در خاطر مردم هست. خاطره ای از صبح های جمعه و سفرهای کوتاه به شمال کشور. همان پراید حالا در محدوده 700 تا 800 میلیون تومان فروخته می شود، البته در بازار کارکرده ها.

سایپا در سال 1372 برای اولین بار پراید را به بازار ایران معرفی کرد. یک خودروی جمع وجور با مصرف سوخت پایین و طراحی ساده که آن زمان بهترین انتخاب برای قشر متوسط و حتی متوسط رو به بالای جامعه بود. پراید در دهه 70 حدود 1.8 تا 2.3 میلیون تومان قیمت داشت و در بازاری که تنها رقیبش پیکان بود، توجه ها را خیلی سریع به خود جلب کرد.

در دهه 1380 و با توقف تولید پیکان، پراید سکان خودروهای سواری ایران را به دست گرفت و رسما بازار را به انحصار خود درآورد. پراید در این مقطع به خودرویی بدل شد که غالب خوانوده های متوسط به آن دسترسی داشته باشند. قیمت ها در این مقطع همچنان با منطق بازار هماهنگ بود و خرید پراید کارکرده نیز مطئمن تر از حالا انجام می شد؛ هرچند همان زمان هم محصول ارزانی نبود اما می شد با قرض و قسط آن را خرید.

اما به مرور، گذر زمان تولید پراید را متوقف کرد و تورم های پیاپی، نماد خودروی خانوادگی را از مرجعیت انداخت. حتی پرایدهایی که امروز با عنوان صفر کیلومتر فروخته می شوند، چند سالی در انبار خوابیده اند و و باتری و لاستیک هایشان نیاز به بازبینی متخصص دارد. یعنی حتی اگر بدنه و شاسی سالم باشند، دیگر خودرویی تازه تولید به حساب نمی آیند.

پراید مدل 1398 یا 1399 کم کارکرد امروز اواسط بهمن ماه 1404 بین 780 تا 820 میلیون تومان به خریداران پیشنهاد می شود. بررسی های فرارو از وضعیت بازار خودرو نشان داده سقف قیمت پراید دست دوم بالاتر از 800 میلیون تومان است. برخی گزینه های فروش نیز با عنوان پراید صفر کیلومتر یا پراید خشک به خریداران پیشنهاد شده اند. از آنجا که چند سالی از توقف تولید این خودرو گذشته، پراید صفر نیازمند بررسی دقیق باتری و قطعات مصرفی است و امکان ندارد مثل گذشته کارآیی داشته باشد.

کوییک هم که این روزها حکم جانشین پراید را دارد و به عنوان ارزان ترین خودروی سایپا خرید و فروش می شود، قیمت هایی مشابه و بالاتر از نرخ فعلی پراید دست دوم دارد. مدل های صفر کیلومتر دنده ای و اتوماتیک کوییک بین 800 میلیون تا حدود یک میلیارد و 200 میلیون تومان در بازار آزاد خودرو معامله می شوند. این خودروها تازه تولید شده و برخلاف پراید صفر کیلومتر نه نیازی به بررسی قطعات خوابیده دارند و نه دردسرهای خودروی کارکرده.

داستان پراید -از خودرویی ارزان تا کالایی کمیاب و گران قیمت- روایت تغییرات اقتصادی و تورم در بازار خودرو را به خوبی نشان می دهد.