به دنبال اعتراضات 1404، افزایش نااطمینانی های سیاسی و تشدید ریسک های ژئوپلیتیک، اقتصاد ایران در وضعیتی قرار گرفته که بررسی مسیر انتقال این ریسک ها و پیامدهای ادامه دار آن برای اقتصاد اهمیت ویژه ای دارد.

به گزارش اقتصادنیوز، فرشاد فاطمی، اقتصاددان در بخشی از گفتگویی که مشروح آن پیشتر منتشر شده، به بررسی ابعاد اقتصادی این وضعیت پرداخت و چشم انداز کوتاه مدت و بلندمدت اقتصاد ایران را تشریح کرد.

وی گفت: به طور کلی، هرجا نااطمینانی وارد شود، عملاً امکان برنامه ریزی بلندمدت را از بین می برد و فعالیت های اقتصادی را مختل می کند. این نااطمینانی اکنون با محدودیت هایی در فضای اینترنت هم همراه شده است؛ صرف نظر از منشأ آن، در هر صورت فرصت ها و انگیزه های اقتصادی به شدت کاهش یافته اند. به همین دلیل، سیاست گذار باید با سرعت عمل کند و تلاش نماید میزان نااطمینانی را کاهش دهد.

این اقتصاددان گفت: مسئله امروز دیگر فقط سرمایه گذاری بلندمدت نیست؛ حتی صاحبان کسب وکار برای برنامه ریزی های کوتاه مدت-از این هفته برای هفته آینده یا از این ماه برای ماه آینده-با مشکل مواجه هستند. این شرایط، فضای کسب وکار و فعالیت های اقتصادی را به شدت دشوار کرده است.

فاطمی افزود: حتی در چنین شرایطی که معمولاً تمرکز ما بر کسب وکار است، اما خانواده ها نیز در اتخاذ تصمیم های ساده روزمره با دشواری مواجه می شوند و در تصمیم هایی مثل خرید مایحتاج غیرضروری یا تصمیم های بلندمدت تر، مانند خرید خودرو و مسکن، با چالش مواجه می شوند؛ از این منظر، نااطمینانی و ریسک، لطمه بزرگی به اقتصاد وارد می کنند.

وی در پاسخ به سوالی درباره تاب آوری اقتصاد ایران گفت: واقعیت این است که وضعیت اقتصادی کشور بدتر از قبل شده است. به دلیل جهش نرخ ارز یک سری نااطمینانی وارد شد و نرخ سرمایه گذاری طی تقریباً یک دهه گذشته منفی بوده و شاخص های رفاهی خانوار هم وضعیت مطلوبی ندارند.

این اقتصاددان گفت: تصور کنید کسب وکارهای اینترنتی که زندگی متوسط بسیاری از افراد به آن ها وابسته است به دلیل قطعی اینترنت-مانند فعالیت در اینستاگرام یا تلگرام-برای دو تا سه هفته دسترسی به منبع درآمد خود را از دست داده اند. این گروه ها خیلی سریع ممکن است به زیر خط فقر سقوط کنند. هرچند برای کسب وکارهای بزرگ هم نگرانی وجود دارد، اما نگرانی اصلی برای افرادی است که درآمد ثابت ندارند و درآمدهای موقت شان دچار اختلال شده است؛ این افراد ممکن است به سرعت به زیر خط فقر سقوط کنند.

وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، کسب وکارهای کوچک و کارگران روزمزد که به دلیل رکود یا نااطمینانی که وجود دارد ممکن است شغلشان از بین رفته باشد، در معرض آسیب بیشتری قرار دارند و آسیبی که می بینند از جنس حیات و ممات و از جنس قرار گرفتن در نقطه فقر است، بسیار آزاردهنده خواهد بود.

عضو هیات علمی دانشکده مدیریت و اقتصاد شریف می گوید: دولت باید به یک بسته جامع فکر کند که فراتر از حوزه اقتصادی باشد و برنامه های سیاسی و اجتماعی نیز در آن دخیل باشند. کلیدواژه ای که می توان به آن در تمام موارد اشاره کرد کاهش نااطمینانی است، اما راه حل های سیاسی و اجتماعی متفاوت از راه حل های اقتصادی هستند، هرچند همگی به یکدیگر کمک می کنند. در واقع، راه حل اصلی در فضای اقتصاد نیست؛ بیشتر آن در حوزه های سیاسی و اجتماعی است که باید به حرکت اقتصاد کمک کنند.