روزنامه فرهیختگان در مطلبی به بررسی رویکرد آمریکا درباره حضور ناوهایش در چند قدمی ایران و طرح مذاکره با کشور پرداخته است.

این روزنامه آورده است: پس از آنکه آمریکا دو بار برای حمله به ایران خیز برداشت؛ اما باتوجه به آمادگی کشور و محور مقاومت از آن منصرف شد، حالا بحث مذاکره همراه با تهدید را مطرح کرده است.

اکنون و در این لحظه مهم است که درباره سناریوهای پیش رو بحث کنیم تا تصویر و سپس تجویز معقولی برای آینده نزدیک داشته باشیم.

ظاهر ماجرا تعلیق در مسئله حمله نظامی و آمدن پای میز مذاکره است. اما در بازه فروردین تا خرداد هم ظاهر ماجرا همین بود و در نهایت به حمله نظامی در میانه مذاکره انجامید، پس هیچ عاقلی به این ظاهرسازی دل نمی بندد.

البته جمهوری اسلامی برای اتمام حجت به ویژه در وجه داخلی خود، با آمادگی نظامی و تهدید بر زبان به سمت میز مذاکره رفته و واقعاً آمادگی مذاکره عادلانه را دارد؛ اما همه می دانند نیروهای نظامی در حداکثر آمادگی هستند تا پاسخ جامع در سطح منطقه ای را به صورت دشمن بکوبند.

1- مذاکره از سر ناچاری: آمریکا به علت آنکه ناتوان از اجرای سریع و قاطع عملیات مورد نظر خود بدون پاسخ احتمالی جدی ایران در مرحله بعدی است، به میز مذاکره آمده تا شاید با استفاده از فشار سایه جنگ، بتواند امتیازاتی دریافت کند. در این زمینه، پذیرش حق غنی سازی از طرف آمریکا و پذیرش انتقال 400 کیلو اورانیوم از طرف ایران، یک مسیر برای خروج از بن بست یک ساله است تا توافقی محدود اتفاق بیفتد. درواقع آمریکا در این سناریو از هدفگذاری براندازی در ایران ناامید شده و به سمت گرفتن امتیاز هسته ای در حرکت است. این سناریو کمترین میزان احتمال را دارد.

2- فریب و عملیات در حین مذاکرات: آمریکا قصد دارد مانند دور قبلی، ایران را سرگرم مذاکره کرده و سپس با فریب به ایران حمله کند. این سناریو نیز باتوجه به تجربه قبلی و آمادگی حداکثری ایران، بعید است.

3- خرید زمان برای آمادگی حمله: آمریکا برای جلوگیری از ضربه ایران نیاز دارد نیروهای بیشتری به ویژه در عرصه پدافندی وارد منطقه کند. فرایندی که در دو هفته گذشته پیگیری شده؛ اما هنوز به نقطه نهایی نرسیده است. از طرف دیگر، بخشی از برنامه دشمن با نیروی تروریستی داخلی پیش می رود؛ اما ضربات نیروهای انتظامی و امنیتی به هسته های تروریستی در داخل ایران باعث شده یکپارچگی و آمادگی لازم در این نیروهای قاتل از بین برود؛ لذا زمان لازم است تا بازیابی این نیروها در داخل ایران صورت گیرد. پس آمریکا برای داشتن یک بهانه به منظور خرید زمان، حرف از مذاکره زده است؛ اما همزمان نیروهای نظامی و تروریستی خود را بازسازی و کامل می کند.

4- فرسایش زمانی با شرطی سازی اقتصاد و جامعه ایرانی: هدف آمریکا نه مذاکره نتیجه محور و نه جنگ نظامی در کوتاه مدت است، بلکه می خواهد اقتصاد و جامعه ایران را در معرض اخبار مختلف مذاکره - جنگ درگیر کند و با افزایش فشار اقتصادی، بازی در بازار ارز و طلا و کالاهای اساسی، جامعه ایران را دوباره به سمت اعتراض و سپس اغتشاش پیش ببرد. درواقع نوعی از فرسایش درونی اجتماعی و اقتصادی که جامعه و نظام حکمرانی را از درون با فروپاشی یا مرحله ای نزدیک به فروپاشی مواجه می سازد.

در موازات این فرایند، آماده باش مداوم نیروهای نظامی باعث فرسودگی در این بخش نیز شده و طرح های مختلف فریب ایران را در بازه های مختلف تحت رصد دشمن قرار می دهد. این سناریو می تواند با سناریوی قبلی مبتنی بر افزایش آمادگی نظامی در منطقه و آماده سازی مجدد حلقه های تروریستی نیز همراه شود؛ لذا این سناریو از بالاترین احتمال برخوردار است.

نکته اساسی در تمام این سناریوها این است که آمریکا عامل اولیه و دارای توان ابتکار عمل است. درواقع نقش ایران در تمامی این سناریوها منفعل و مبتنی بر تصمیمی بعد از تصمیم آمریکاست. گرچه این منفعل بودن به معنای ضعیف بودن نیست؛ اما ابتکار عمل هم در دست ایران نیست. لذا مهم ترین عنصر در این لحظه، گرفتن ابتکار عمل از دست دشمن و اجرای برخی اقدامات در مسیر گرفتن گزینه های مختلف از دشمن است.

روی میز گذاشتن تهدید منطقه ای که هفته گذشته به آمریکا اطلاع داده شده بود و این هفته توسط رهبر معظم انقلاب، اعلام عمومی شد، یک ظرفیت بزرگ بود که فعال شد. اما هنوز لازم است فاصله میان دایره اجرایی ایران و آمریکا پر شود و ایران هم بتواند ابتکار عمل را به دست بگیرد.

مسئله تغییر دکترین نظامی کشور از دفاع به حمله با عملیات سریع و گسترده نیز یک قدم روبه جلوست که توسط رییس ستاد کل نیروهای مسلح بیان شد. حالا وقت اجرای برخی اقدامات بیشتر یا حداقل تصمیم گیری قطعی برای آن هاست. ما برای سناریوی یک و دو آماده هستیم، هم برای مذاکره واقعی و هم برای جنگ در کوتاه مدت؛ اما برای سناریوهای سه و به ویژه چهار باید بیش از این آماده شویم.

اگر دشمن بخواهد ما را به فرسایش بکشاند، ایران هم باید با ایجاد برخی اقدامات به ویژه در تنگه هرمز، فرسایش مذکور را به مسئله جهانی تبدیل کند. طبیعتاً منظور نگارنده بستن تنگه نیست؛ اما ایجاد برخی اختلال ها حتماً می تواند کمک کننده باشد. به ویژه در وضعیتی که دشمن بخواهد دست برتر داشته باشد؛ اما حمله نکند و در همین حین ایران درگیر فرسایش داخلی و نظامی باشد. درواقع ایران به سمت جنگ نمی رود؛ اما فرسایش خود را هم بدون هزینه جهانی تحمل نمی کند. درباره جزییات این پیشنهاد باید بیش از این سخن گفت، ولی مهم این است که امکان آن وجود دارد.

علاوه بر این، باید با مردم گفت وگو کرد و مسئله تروریسم را به آن ها توضیح داد. در این لحظه، کمک مردمی برای کشف هسته های تروریستی از هر چیز دیگری برای دستگاه های امنیتی واجب تر است. باید خاضعانه از مردم درخواست کرد که به امنیت ملی خود کمک کرده و مانند ایام جنگ 12 روزه، موارد مشکوک را گزارش دهند.