نشست غیرمستقیم نمایندگان ایران و آمریکا در عمان در حالی روز جمعه ششم فوریه برگزار شد که هنوز ابهامات بسیاری درباره سناریوهای پیش رو و گزینه های احتمالی وجود دارد.

به گزارش دنیای اقتصاد، رسانه های بین المللی طی گزارش هایی جداگانه با تحلیل رویدادهای اخیر، عنوان کردند که ابهام همچنان بخشی جدایی ناپذیر از پرونده هسته ای ایران است که می توان آن را بازی دیپلماتیک در فضای ابهام عنوان داشت.

روزنامه نیویورک تایمز به تاریخ هفتم فوریه طی گزارشی به نتایج نشست اخیر در مسقط پرداخته و عنوان کرد تا زمانی که تهران و واشنگتن بر سر میزان غنی سازی اورانیوم به توافق نرسند، نمی توان انتظار پیشرفت چندانی را در روند مذاکرات داشت.

در این گزارش آمده است: هم زمان با آغاز مذاکرات دولت آمریکا با ایران برای جلوگیری از جنگ احتمالی، عدد صفر چالش دیپلماتیک فعلی را تعریف می کند. صفر میزانی از غنی سازی اورانیوم است که دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، معتقد است ایران باید تحت هر توافقی برای خنثی کردن آخرین بحران بین واشنگتن و تهران با آن موافقت کند.

این گزارش افزود: موضع تندروانه در قبال برنامه هسته ای ایران به عنوان غنی سازی صفر شناخته می شود. از یاد نباید برد که استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ، در ماه مه به ای بی سی نیوز گفت: ما یک خط قرمز بسیار بسیار واضح داریم و آن غنی سازی است. ما حتی نمی توانیم اجازه دهیم یک درصد از ظرفیت غنی سازی وجود داشته باشد. چنین استدلال می شود که این همان موضعی است که ویتکاف در دیدار خود با مقامات ایرانی در عمان در روز جمعه اتخاذ کرد.

نیویورک تایمز در ادامه نوشت: مقامات ایرانی می گویند که هرگز نمی توانند چنین پیشنهادی را بپذیرند. آن ها استدلال می کنند که ایران، طبق پیمان منع گسترش سلاح های هسته ای، حق غنی سازی مواد هسته ای را دارد. تحلیلگران می گویند این یک نکته بحث برانگیز است و ماهیت دوگانه این دو موضع، سازش را تقریبا میان دو طرف غیرممکن می کند. این در حالی است که برخی هشدار می دهند که موضع ترامپ مبنی بر رد هرگونه غنی سازی، به مثابه یک قرص سمی عمل کرده که مذاکرات را به شکست می کشاند.

در همین رابطه، کلسی داونپورت، مدیر سیاست عدم اشاعه در انجمن کنترل تسلیحات، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، گفت: اگر ترامپ بر غنی سازی صفر اصرار کند، توافقی حاصل نخواهد شد. ایران از آنچه به عنوان یک حق ملی می داند، صرف نظر نخواهد کرد.

از سوی دیگر، گری سامور، مشاور پیشین شورای امنیت ملی کاخ سفید در دوران ریاست جمهوری باراک اوباما، در این رابطه به نیویورک تایمز گفت: خیلی بعید به نظر می رسد که ایران پذیرای ایده کنار گذاشتن غنی سازی اتمی باشد، چراکه این مساله برای آن ها بعدی سیاسی نیز دارد و سال هاست که این مساله در دکترین آن ها قرار دارد.

این در حالی است که بنا به گزارش نیویورک تایمز، حتی در صورت حل وفصل شدن مساله غنی سازی، پرونده موشک های بالستیک ایران همچنان موضوعی مهم و اساسی بوده که نباید نسبت به موفقیت واشنگتن در قبال آن امید داشت. پیش تر، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، عنوان کرده بود که هرگونه توافق با ایران علاوه بر غنی سازی، باید موضوعاتی چون موشک های بالستیک را نیز در بر بگیرد، موضوعی که مقامات ایرانی بارها اعلام کرده اند حاضر به چانه زنی بر سر آن نیستند.

دیگر رسانه های بین المللی نیز در گزارش های خود به چالش پرونده موشک های بالستیک برای مذاکرات پیش روی ایران و آمریکا اشاره کرده اند. در همین رابطه، المانیتور گزارش داد که با وجود نتایج مثبتی که روز جمعه از دور اول مذاکرات غیرمستقیم آمریکا و ایران در عمان منتشر شد، مقامات اسراییلی معتقدند شکاف های بزرگی در مورد برنامه موشک های بالستیک ایران وجود دارد.

این گزارش افزود که اسراییل نگران است که واشنگتن با درخواست تهران برای کنار گذاشتن این موضوع از روند کلی مذاکرات موافقت کند.

المانیتور در ادامه افزود: درحالی که هر دو طرف گزارش دادند که طی روزهای آتی نشست های دیگری نیز برگزار خواهد شد، اسراییل چندان روی خوش به این مساله نشان نداد.

یک منبع دیپلماتیک ارشد اسراییلی به شرط ناشناس ماندن به المانیتور گفت: مشخص نیست که آیا این یک ترفند از سوی ترامپ برای آرام کردن ایرانی ها و کسب مشروعیت سیاسی و بین المللی برای حمله است یا تلاشی واقعی برای حل مسالمت آمیز بحران.

این منبع خاطرنشان کرد که در هر صورت، شکاف های بین تهران و واشنگتن بسیار زیاد است و ترامپ علاقه ای ندارد بدون هیچ نتیجه عینی از این رایزنی ها بیرون بیاید.

یک منبع ارشد امنیتی اسراییل هم که نخواست نامش فاش شود به المانیتور گفت که در حال حاضر تهدید هسته ای چندان در مورد ایران مصداق ندارد. این منبع ارشد افزود: با توجه به شرایط فعلی، موشک های بالستیک ایران تنها تهدید باقی مانده علیه اسراییل هستند. اگر ایران به چند هزار موشک بالستیک دوربرد دست یابد، دیگر نیازی به سلاح هسته ای نخواهد داشت. این تهدید به ویژه زمانی که شما قابلیت های پرتاب گسترده و موشک های دقیق دارید، از تهدید هسته ای جدی تر و حیاتی تر است. به همین دلیل است که ایرانی ها حاضر به مذاکره در مورد این موضوع نیستند.

الجزیره از دیگر رسانه هایی بود که به تحلیل رویدادهای اخیر در مسقط پرداخت. این شبکه خبری طی گزارشی عنوان کرد که ایران، حتی پیش از شروع مذاکرات در عمان، رویکرد محتاطانه ای را در قبال واشنگتن پیش گرفته بود.

سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پیش از برگزاری نشست غیرمستقیم با مقامات آمریکایی، خواستار عمل به تعهدات شد و خاطرنشان کرد که برابری، احترام متقابل و منافع مشترک، ضروریات اساسی و ستون های هر توافق پایداری هستند. این اظهارات بدان معنا بود که رییس دستگاه دیپلماسی ایران مشتاق انتقال پیامی معنادار است و تاکید دارد که کشورش با چشمانی باز و خاطره ای از وقایع سال گذشته وارد مذاکرات می شود.

الجزیره در ادامه نوشت: گزارش ها حاکی از آن است که جوی مثبت بر فضای مذاکرات حاکم بود. این امر خود بدان معناست که دست کم تا اینجای کار، طرفین سطحی قابل قبول از درک متقابل را ارائه کرده اند و نسبت به خواسته های یکدیگر انعطاف نشان داده اند. این در حالی است که تاکید ایران بر محدودیت گفت وگوها در حوزه هسته ای مورد قبول واشنگتن واقع شد و ایران توانسته حرف خود را در این زمینه به کرسی بنشاند.

از سوی دیگر، برخی رسانه ها تاکید دارند که هر دو طرف، چه ایران و چه آمریکا، بنا دارند از مذاکرات آتی به عنوان تاکتیکی برای خریدن هرچه بیشتر زمان استفاده کنند. دویچه وله طی گزارشی به تاریخ 18 بهمن گزارش داد که در چنین وضعیتی مذاکره بیش از آنکه هدفش حل وفصل امور باشد، بیشتر تاکتیکی است برای هرچه بیشتر امتیاز گرفتن از طرف مقابل.

در این رابطه دانیل گرلاخ، کارشناس خاورمیانه، در گفت وگو با این رسانه اظهار کرد که انتظار دارد ایران طی دورهای بعدی مذاکرات نیز همچنان بر برنامه هسته ای خود تمرکز کند.

وی افزود: ایران معتقد است که می تواند با کشاندن ترامپ به مذاکرات طولانی، دست بالا را داشته باشد و در نتیجه زمان بیشتری برای خود بخرد.

وی افزود: ایالات متحده هم به نوبه خود، به دنبال محدود کردن قابلیت های نظامی ایران و متوقف کردن برنامه هسته ای آن است.