اواخر ماه گذشته، ترامپ در شبکه های اجتماعی پیامی منتشر کرد که تهدیدی نه چندان پنهان علیه ایران محسوب می شد: به میز مذاکره بیایید و با عدم دستیابی به سلاح هسته ای موافقت کنید، یا با همان نوع پاسخ سریع و خشونت باری روبه رو شوید که نیمه شب رییس جمهور ونزوئلا و همسرش را از کاراکاس ربود. او نوشت: زمان در حال پایان است؛ واقعاً زمان حیاتی است!

به گزارش انتخاب و به نقل از آتلانتیک، در ادامه این مطلب آمده است: دو هفته بعد، ناگهان چنین شتابی وجود ندارد. ترامپ روز جمعه در گفت وگو با خبرنگاران گفت اکنون هیچ عجله ای برای دستیابی به توافق وجود ندارد. معمولاً تهدید به جنگ پس از شکست مذاکرات مطرح می شود، نه پیش از آغاز آن ها. اما این بار به نظر می رسد ایالات متحده و ایران درست زمانی که دولت آمریکا در اوج لحن جنگ طلبانه خود بود، ساعت را از نو تنظیم کرده اند. پس چه اتفاقی افتاد؟

به گفته دو مقام آمریکایی، دولت ترامپ در حال بررسی گزینه های نظامی خود بود؛ گزینه هایی که از هدف قرار دادن رهبران تا حمله به برنامه هسته ای ایران را شامل می شد. اما مقام ها دریافتند که ایالات متحده نمی تواند به سرعتی که امیدوار بود، بدون ایجاد خطر واقعی برای نیروهای آمریکایی، بدون حمایت متحدان و بدون به خطر انداختن ثبات منطقه، یک حمله بزرگ را اجرا کند. با وجود آنکه ترامپ از آرمادای عظیم در حال حرکت به سوی ایران سخن گفته است، مقام ها گفتند آمریکا در منطقه کشتی ها و هواپیماهای کافی برای انجام هفته ها حمله در اختیار ندارد. همچنین اهداف مشخصی نیز وجود ندارد: کاخ سفید هنوز مشخص نکرده است که از طریق حملات چه دستاوردی می خواهد، موضوعی که نشان می دهد استفاده از زور قریب الوقوع نیست.

در عوض، ایالات متحده آخر هفته گذشته برای نخستین بار از سال گذشته تاکنون، مذاکرات مستقیم با ایران برگزار کرد. دریادار برد کوپر، فرمانده ارشد United States Central Command که مسئول عملیات در خاورمیانه است، از جمله مقام های آمریکایی حاضر در مذاکرات عمان بود. سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت این گفت وگوها به تهران اجازه داد میزان تمایل آمریکا برای دستیابی به توافق را ارزیابی کند. دولت ترامپ به طور علنی ابراز خوش بینی کرد. اما یکی از مقام های دخیل گفت آمریکا این مذاکرات را با پرسش هایی ترک کرد: آیا ایران در مذاکرات جدی است یا صرفاً برای خرید زمان بیشتر این مسیر را دنبال می کند؟

فراتر از توقف اقدام نظامی، ایران خواهان کاهش تحریم های اقتصادی است، اما بدون محدودیت بر شبه نظامیان منطقه ای خود و بدون چشم پوشی از حق غنی سازی اورانیوم و زرادخانه موشک های بالستیکش. ترامپ می خواهد هرگونه ظرفیت آینده برای احیای تأسیسات هسته ای ایران را از میان ببرد؛ تأسیساتی که او می گوید در حملات ماه ژوئن نابود شده اند اما می توانند دوباره احیا شوند.

بزرگ ترین ابهام در مذاکرات این است که رییس جمهور تا چه اندازه برای گفت وگو پیش از توسل به حملات نظامی صبر خواهد کرد. ترامپ روز سه شنبه گفت اگر به زودی توافقی حاصل نشود، آمریکا ناچار خواهد شد اقدامی بسیار سخت انجام دهد.

تهدیدهای اخیر ترامپ علیه ایران از ماه گذشته و هم زمان با اوج اعتراضات داخلی در کشور آغاز شد. این کشور در ضعیف ترین وضعیت خود طی دهه های اخیر قرار دارد: اقتصاد در مسیر نزولی است و نیروهای نیابتی آن، به ویژه در غزه، لبنان و سوریه، تحت فشار شدید هستند و اعمال قدرت در سراسر منطقه دشوارتر شده است.

اما شکنندگی سیاسی لزوماً به معنای ضعف نظامی آن نیست. مقام های نظامی گفتند حمله به ایران برای ارتش آمریکا عملیاتی هولناک و پیچیده خواهد بود. ایران موشک های بالستیک دوربردی دارد که می توانند به سراسر خاورمیانه برسند، و صدها موشک کروز و پهپاد که می توانند به راحتی کشورهای حوزه خلیج فارس را هدف قرار دهند. این توانمندی ها پس از بمباران سایت هسته ای فردو توسط آمریکا و آسیب به سامانه های پدافند هوایی ایران توسط اسراییل در تابستان گذشته همچنان فعال باقی مانده اند.

یکی از مقام ها گفت عملیاتی با هدف تغییر حکومت یا تضعیف برنامه هسته ای ایران به دلیل توانمندی های ایران بسیار پیچیده خواهد بود . او افزود ایران واکنش نشان خواهد داد و احتمالاً نیروهای آمریکا و متحدانش را هدف قرار خواهد داد.

تداوم چنین عملیاتی نیز دشوار خواهد بود. مقام ها گفتند ناوگانی که ترامپ می گوید با قدرت، اشتیاق و هدفی بزرگ در حرکت است، برای اجرای یک تهاجم گسترده چند هفته ای کافی نیست و سامانه های پدافند هوایی لازم را نیز در بر ندارد. ایالات متحده در حال حاضر تجهیزات نظامی کافی برای انجام یک مأموریت محدود چندروزه در اختیار دارد؛ عملیاتی که می تواند شامل حملات هدفمند علیه سران ایران یا تجهیزات نظامی باشد.

پنتاگون پرسش ها درباره نیاز به توان آتش بیشتر در منطقه را به کاخ سفید ارجاع داد و کاخ سفید نیز دیدگاه ترامپ را تکرار کرد که رژیم ایران باید برنامه هسته ای خود را کنار بگذارد و توافقی انجام دهد.

حملات آمریکا علیه ایران در تابستان—عملیاتی محدودتر از آنچه ترامپ اکنون به آن اشاره می کند—از سوی دو ناو هواپیمابر مستقر در منطقه انجام شد. یک تهاجم بزرگ تر به دست کم دو ناو نیاز دارد تا بتوانند تعداد کافی هواپیما برای حمله، مثلاً به بسیاری از پرتابگرهای موشک بالستیک ایران، فراهم کنند. (در حال حاضر تنها یک گروه ناو هواپیمابر، USS Abraham Lincoln، در منطقه حضور دارد.) ترامپ روز سه شنبه به Axios گفت در حال بررسی اعزام ناو دوم است. انجام این کار مستلزم آن است که یکی از خدمه ناوهای موجود زمان آماده سازی یا استراحت خود را کوتاه کند. رساندن ناو بعدی—USS George H. W. Bush—حداقل دو هفته زمان می برد.

مقام های نظامی گفتند تهران ناچار به مصالحه درباره برنامه هسته ای و نیروهای نیابتی منطقه ای خواهد بود. ترامپ دو روز پیش، بیش از دو ساعت با نخست وزیر اسراییل، Benjamin Netanyahu، دیدار کرد. نتانیاهو آشکارا ابراز نگرانی کرده است که هرگونه مذاکره، آزادی عمل بیش از حدی به ایران بدهد. ترامپ پس از این دیدار در تروث سوشال نوشت: هیچ نتیجه قطعی حاصل نشد، جز اینکه من اصرار کردم مذاکرات با ایران ادامه یابد تا مشخص شود آیا می توان توافقی نهایی کرد یا نه.

به گفته مقام ها، اسراییل احتمالاً از اقدام آمریکا علیه ایران حمایت خواهد کرد، اما سایر کشورهای منطقه مشتاق اجتناب از درگیری هستند. مقام های عرب و آمریکایی گفتند مسئولان عربستان سعودی و امارات متحده عربی—با وجود مخالفت عمیق با ایران—به دولت آمریکا گفته اند نمی خواهند در یک جنگ منطقه ای دخیل باشند و از آن حمایت نخواهند کرد. کشورهایی که میزبان پایگاه های نظامی آمریکا هستند—به ویژه کویت، قطر و بحرین—آسیب پذیرترند، زیرا ایران هشدار داده ممکن است این پایگاه ها را هدف قرار دهد. هر اقدام نظامی می تواند تنگه هرمز را ببندد؛ گذرگاهی که حدود 20 درصد صادرات نفت جهان از آن عبور می کند. برخی کشورها نگران اند اقدام نظامی اعتماد سرمایه گذاران به منطقه ای که به سرمایه گذاری مستقیم خارجی وابسته است را متزلزل کند. متحدان خلیج فارس همچنین از پیامدهای فاجعه بار احتمالی، مانند آلودگی رادیواکتیو ناشی از حمله به تأسیسات هسته ای یا حملات سایبری به زیرساخت های حیاتی، هراس دارند. در همین حال، اپوزیسیون ایران پراکنده است.

بدون حمایت منطقه ای، ایالات متحده خطر ورود به جنگی بدون ائتلاف پشتیبان را می پذیرد. اما تأخیر بیشتر نیز خطراتی دارد. Vali Nasr، استاد روابط بین الملل و مطالعات خاورمیانه در دانشگاه جانز هاپکینز، گفت مطرح کردن گزینه نظامی و سپس اجرا نکردن آن در عوض ایران را از احتمال جنگ آگاه کرده و به آن ها زمان آماده سازی داده است. هر روزی که نیروهای آمریکا در منطقه حضور دارند اما اقدامی نمی کنند، فرصت بیشتری به ایران می دهد تا خود را آماده کند.