فرارو- در بسیاری از مواقع، تصمیم به ترک یک شغل یا پایان دادن به یک رابطه، نتیجه یک لحظه هیجانی نیست بلکه حاصل الگویی عاطفی است که از سال های اولیه زندگی با ما شکل گرفته و بی آنکه متوجه باشیم، بارها تکرار می شود.

به نقل از سایکولوژی تودی، رفتن همیشه یک کنش صرفاً لحظه ای نیست؛ عملی عاطفی است که نه تنها در زمان جدایی، بلکه اغلب مدت ها پیش از آن در ذهن و احساس ما شکل می گیرد. فکرِ رفتن، چه ترک یک شغل باشد و چه پایان دادن به یک رابطه صمیمی، معمولاً ریشه در احساسی عمیق تر دارد: خستگی از نادیده گرفته شدن، تنهاییِ ریشه دار و مداوم، انتقادهایی که عزت نفس را زخمی می کند، احساس طرد شدن، یا این باور آزاردهنده که صدایی برای شنیده شدن ندارید.

در بسیاری از موارد، رفتن آخرین راه حل نیست، بلکه نقطه ای است که فرد به خط قرمز یا آستانه عاطفی خود می رسد؛ جایی که ماندن دیگر قابل تحمل به نظر نمی رسد.

در برخی متون روانشناسی به این ایده اشاره می شود که احساسی که فرد هنگام نخستین ترک خانه تجربه می کند، چه برای رفتن به دانشگاه، چه ازدواج یا نقل مکان به خانه ای مشترک با دوستان، به نوعی خط پایه عاطفی برای ترک موقعیت های دیگر زندگی، از جمله شغل و روابط، تبدیل می شود. هرچند برای این ادعا همیشه شواهد تجربی محکمی ارائه نشده، اما این تصور که شیوه کنار کشیدن یا رفتن افراد از موقعیت های مختلف از الگویی آموخته شده پیروی می کند، برای بسیاری از افراد آشنا و قابل لمس است.

اگر به آن مقطع از زندگی فکر شود که فرد خانه و والدین را ترک کرده و وارد مرحله ای تازه شده، معمولاً خاطره ها و احساسات روشنی در ذهن شکل می گیرد. چه تصویری از آن زمان باقی مانده است؟ آن لحظه با چه احساسی همراه بوده؟

بسیاری از افراد از تجربه احساسات دوگانه سخن می گویند: هیجان در کنار اضطراب مواجهه با ناشناخته ها. برخی دیگر از حس ترس و درماندگی یاد می کنند؛ گویی پیش از آن که آماده باشند، ناگهان از محیط امن خود جدا شده اند. در مقابل، برای گروهی ترک خانه معنای رهایی داشته است؛ لحظه ای که مدت ها انتظارش را می کشیدند تا از محدودیت ها فاصله بگیرند.

با این حال، هر احساسی که در آن زمان وجود داشته، معمولاً لایه ای عمیق تر در پس آن نهفته است. اگر احساس غالب مثبت بوده، این پرسش مطرح می شود که چرا؟ آیا چیزی در زندگی کم بوده که فرد در پی یافتن آن یا گریز از وضع موجود بوده است؟ میل به ماجراجویی بیشتر، کنترل کمتر یا برعکس، امنیت بیشتر و فشار کمتر؟ انتقاد کمتر یا روابط اجتماعی گسترده تر؟ در بسیاری از موارد، هیجان رفتن نشانه فقدان یا کمبودی اساسی در زندگی است.

اگر احساسات متناقض بوده اند، شاید فرد هم زمان در جست وجوی چیزی تازه و نگران از دست دادن امری مهم بوده است. و اگر ترس و آشفتگی غالب بوده، بزرگ ترین نگرانی چه بوده و ریشه آن از کجا می آمده است؟

مهم تر از همه، با نگاهی کلی به مسیر زندگی، می توان پرسید آیا الگویی تکرارشونده دیده می شود؟ الگویی که نشان دهد در مواجهه با احساسات خاص، فرد به آستانه عاطفی خود می رسد و تصمیم به رفتن می گیرد. اگر این بریدن های ناگهانی و عقب نشینی های مداوم خسته کننده شده اند، چهار گام زیر می تواند نقطه شروعی برای تغییر باشد.

در میانه یک رابطه دشوار، چه در محیط کار و چه در زندگی شخصی، دیدن واقعیت اغلب کار آسانی نیست. معمولاً تمایل به مقصر دانستن دیگران، قربانی دیدن خود و ساختن روایت هایی برای توجیه احساسات، به سرعت شکل می گیرد.

اما تغییر از آگاهی آغاز می شود و این آگاهی زمانی پدید می آید که بتوان یک قدم به عقب رفت و تصویر بزرگ تر را دید. این فاصله گرفتن کمک می کند روابط با نگاهی شفاف تر بررسی شوند. با شناسایی تمایل به بریدن و رفتن ، رفتار خودکار متوقف می شود و تصمیم ها آگاهانه تر شکل می گیرند.

میل شدید به ترک کردن اغلب نتیجه فعال شدن واکنش های قدیمی و غریزی است؛ واکنش هایی که هدف شان محافظت فوری از فرد است. در این مرحله، لازم است ذهن بالغ و منطقی فعال شود. این کار با کم کردن سرعت، مقاومت در برابر تکانه های لحظه ای و ایجاد مکث برای فکر کردن امکان پذیر است؛ کاری که در سال های اولیه زندگی معمولاً ممکن نبوده است.

تغییر رفتار به معنای نگاه گسترده تر و بررسی گزینه های مختلف است. این نگاه گسترده تر شامل دیدن نقش خود در رابطه نیز می شود. آیا می توان درک کرد چرا رییس یا شریک عاطفی رفتاری خاص دارد؟ آیا امکان انجام کاری متفاوت وجود دارد؟ نه صرفاً برای سازگاری افراطی، بلکه برای کاهش تنش و اضطراب در رابطه.

در این مسیر، بهتر است به جای دیدن خود به عنوان قربانی ای منفعل، نقش یک شریک فعال و برابر در نظر گرفته شود. بررسی گزینه ها یعنی جست وجوی راه هایی برای ترمیم. به جای استعفا یا قطع رابطه، آیا می توان گفت وگویی بالغ و مسئله محور داشت؟ این همان مهارتی است که شاید در کودکی در دسترس نبوده، اما اکنون قابل انجام است. این تلاش نه تنها به اصلاح رابطه کمک می کند، بلکه به رشد فردی نیز منجر می شود.

اگر رفتارهای خودکار متوقف شده و گزینه های تازه امتحان شده باشند، بخش اصلی مسیر طی شده است. ممکن است رابطه تغییر نکند یا حتی به طور موقت دشوارتر شود، زیرا شکستن الگوهای قدیمی، انتظارات طرف مقابل را بر هم می زند. با این حال، سهم فرد در معادله رابطه ادا شده است.

در این نقطه، اگر تصمیم به رفتن گرفته شود، این تصمیم دیگر از ترس های کهنه و واکنش های کودکانه ناشی نیست. بلکه انتخابی آگاهانه از سوی فردی بالغ و منطقی است. در چنین شرایطی، رفتن نه تکرار یک چرخه فرساینده، بلکه پایانی سالم و آغازی تازه خواهد بود.