نیویورک تایمز نوشت: در طول یک سال گذشته، دولت دونالد ترامپ از دیپلماسی نامتعارف، دیپلماسی ناوگان نظامی و در حساس ترین بحران ها، دیپلماسی بدون دیپلمات ها استفاده کرده است.

در ادامه این مطلب آمده است: روز سه شنبه، دولت تلاش کرد هر سه تاکتیک را هم زمان به کار گیرد. در ژنو، فرستادگان مورد اعتماد ترامپ — دوست او در حوزه املاک استیو ویتکاف و دامادش جرد کوشنر — صبح با ایرانی ها گفت وگو کردند و سپس بعدازظهر با روس ها و اوکراینی ها دیدار داشتند.

این صحنه نمونه ای آشکار از باور ترامپ بود مبنی بر اینکه وزارت خارجه و شورای امنیت ملی — دو نهادی که نزدیک به 80 سال هماهنگی مذاکرات بحران های جهانی را بر عهده داشته اند — بهتر است در حاشیه باقی بمانند. به همین دلیل، زوج ویتکاف کوشنر در مرکز تلاش های اخیر برای پایان دادن به بحران هسته ای ایران — که بیش از دو دهه ادامه داشته — و جنگ اوکراین — که در آستانه ورود به پنجمین سال خود است — قرار گرفته اند.

بر اساس گزارش ها، ترامپ به رویکرد آنان اعتماد دارد؛ اعتمادی که با مذاکرات سال گذشته برای دستیابی به آتش بس در غزه و بازگشت گروگان های اسراییلی در اختیار حماس تقویت شد. کشورهایی مانند روسیه، ترکیه و دولت های عربی خلیج فارس نیز از ورود این دو نفر استقبال کرده اند؛ به ویژه به دلیل رویکرد معامله محور آنان که ریشه در مذاکرات املاک نیویورک دارد و انعطاف پذیری بیشتری ارائه می دهد.

آن ها به زبان معامله گران سخن می گویند و زمان زیادی را صرف موعظه درباره حقوق بشر یا دموکراسی سازی نمی کنند. افزون بر این، در مواردی طرف های گفت وگو در مسائل دیپلماتیک ارتباط نزدیکی با معاملات تجاری دارند که خانواده های ترامپ و ویتکاف در حال مذاکره درباره آن ها هستند.

آسلی آیدینتاشباش از اندیشکده بروکینگز در واشینگتن گفت: برخی کشورها واقعاً از این ساختار غیررسمی در کاخ سفید ترامپ استقبال می کنند. اما او افزود: کسی را ندیده ام که به شدت تحت تأثیر مهارت های دیپلماتیک تیم فعلی قرار گرفته باشد.

یک فرد نزدیک به کرملین گفت مقام های روس از گرمی و اشتیاق ویتکاف در مذاکرات استقبال می کنند، هرچند گاه در مورد قابلیت اتکای او به عنوان پیام رسان تردید دارند. او به وضوح در آغاز با مسائل اختلافی میان واشینگتن و مسکو ناآشنا بود و ابتدا هیچ کارشناس آمریکایی دیگری را وارد مذاکرات نکرد.

به گفته این منبع، روس ها اخیراً از مشارکت کوشنر نیز استقبال کرده اند، زیرا رویکرد او سازمان یافته تر و ساختارمندتر است.

برخی روس ها این دو نفر را ویتکاف و زیاتکاف می نامند، زیرا زیات در روسی به معنی داماد است. ایرانی ها نیز برای کوشنر لقب دارند: داماد ترامپ — عبارتی که نفوذ او را به واسطه ازدواج با دختر رییس جمهور، ایوانکا ترامپ، تعریف می کند.

رسانه های ایرانی نیز به مشارکت کوشنر توجه ویژه نشان داده اند. احمد زیدآبادی نوشت حضور او در مذاکرات مثبت است.

او گفت: او نماینده وجه عمل گرا و نرم تر ترامپ است.

کوشنر در مصاحبه ای در اکتبر گذشته گفت رویکرد او و ویتکاف به دیپلماسی مبتنی بر آدم های معامله گر بودن است که باید مردم را درک کنند . ویتکاف در محافل املاک به خاطر معاملات بزرگ شناخته می شود، از جمله خرید ساختمان وولورث — زمانی بلندترین آسمان خراش نیویورک — در سال 1998. کوشنر نیز راه پدرش، توسعه دهنده املاک چارلز کوشنر، را ادامه داد و بعدها به سرمایه گذاری خصوصی گسترش یافت.

کوشنر هیچ عنوان رسمی دولتی ندارد و حقوقی از دولت دریافت نمی کند، در حالی که ویتکاف فرستاده ویژه ایالات متحده است.

در دوره نخست ریاست جمهوری ترامپ، کوشنر هدایت توافق نامه های ابراهیم را بر عهده داشت که روابط میان اسراییل و چند کشور عربی را عادی سازی کرد — هرچند تلاش او برای پیوستن عربستان سعودی هنوز به نتیجه نرسیده است. سال گذشته نیز تلاش های او برای مذاکره آتش بس در غزه حتی از سوی برخی دموکرات ها مورد تحسین قرار گرفت.

حامیان دولت، ویتکاف و کوشنر را مذاکره کنندگانی ایده آل می دانند، زیرا به گفته آنان ثروت شخصی شان آن ها را در برابر نفوذهای فسادآور مقاوم تر می کند. با این حال، هر دو با پرسش هایی درباره تعارض منافع احتمالی روبه رو هستند.

زک ویتکاف، پسر استیو ویتکاف، مدیرعامل شرکت World Liberty Financial — شرکت رمزارزی متعلق به خانواده ترامپ — است. سال گذشته، یک شرکت سرمایه گذاری مرتبط با امارات متحده عربی نزدیک به نیمی از این شرکت را به ارزش 500 میلیون دلار خریداری کرد.

کوشنر نیز پیش از دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ چندین میلیارد دلار از سرمایه گذاران خارجی — از جمله صندوق های ثروت حاکمیتی عربستان سعودی، قطر و امارات — جذب کرد؛ کشورهایی که در دوره نخست حضورش در کاخ سفید با آن ها همکاری داشت.

با این حال، در تعامل با ویتکاف و کوشنر، روس ها و ایرانی ها راهبرد مشترکی دارند: تأخیر.

در کنفرانس امنیتی مونیخ در آخر هفته گذشته، چند شرکت کننده در حاشیه مذاکرات اوکراین — جنگی که روسیه چهار سال پیش آغاز کرد — بارها گفتند روسیه دلایل فراوانی برای ادامه مذاکرات دارد و دلیل قانع کننده اندکی برای امضای توافق.

به گفته مقامات نظامی و اطلاعاتی چند کشور غربی، ولادیمیر پوتین معتقد است در حال پیروزی است. او متقاعد شده حتی اگر 18 ماه تا دو سال طول بکشد تا کنترل کامل منطقه دونباس تثبیت شود، هر روز جنگ و هر شب بارش موشک ها و پهپادهای روسی بر زیرساخت های انرژی و ساختمان های مسکونی، اهرم فشار بیشتری برای او ایجاد می کند.

برای ایرانی ها، تأخیر آخرین راهبرد بقا محسوب می شود. وزیر خارجه آمریکا، مارکو روبیو، که اوایل هفته در اسلواکی و مجارستان بود و در مذاکرات ژنو حضور ندارد، دلیل بدبینی را چنین بیان کرد:

کار سختی خواهد بود. انجام توافق واقعی با ایران همیشه بسیار دشوار بوده، زیرا با روحانیون شیعه رادیکال سروکار داریم که تصمیماتشان الهیاتی است نه ژئوپلیتیکی.

اما شباهت ها در همین جا پایان می یابد. در پرونده ایران، ترامپ دیپلماسی خود را با تهدید اقدام نظامی قریب الوقوع — شاید در چند روز، شاید در چند هفته — پشتیبانی می کند. در مقابل، در پرونده روسیه اوکراین، او فشار نظامی را کاهش داده و ارسال مستقیم تسلیحات به اوکراین — که در دوران جو بایدن با حمایت قوی کنگره انجام می شد — متوقف کرده است.

ترامپ همچنین علیه ناوگان سایه نفتی روسیه اقدام کرده و مشکلات اقتصادی رو به تشدید پوتین را عمیق تر ساخته، در حالی که هم زمان دولت او ایده سرمایه گذاری آمریکا در روسیه را در صورت دستیابی به توافق مطرح می کند.

با توجه به این شرایط، برخی تحلیلگران پیش بینی می کنند پوتین همچنان ممکن است برای توقف جنگ در اوکراین به توافقی تن دهد، به ویژه اگر به آشتی گسترده با آمریکا و خروج نیروهای اوکراینی از بقیه دونباس دست یابد.

مذاکرات با ایران تحت الشعاع بزرگی نیروی دریایی آمریکا قرار گرفته است — یک ناوگان عظیم به تعبیر ترامپ — که در دریای سرخ در حال استقرار است و آشکارا در موقعیتی قرار دارد که در صورت تصمیم رییس جمهور، حمله را آغاز کند. با این حال، ایرانی ها نیز در حال کاهش تنش نیستند. آنان به طور موقت تنگه هرمز را به دلیل رزمایش آتش زنده بسته اند — یادآوری نه چندان ملایمی از توانایی ایران برای ایجاد آشوب در بازارهای انرژی.

در همین حال، ترامپ گهگاه شکایت کرده که پوتین او را سر می دواند و طی سال گذشته در مقاطع مختلف اوکراینی ها، سپس روس ها و دوباره اوکراینی ها را به انعطاف ناپذیری در مذاکرات متهم کرده است.

او اکنون بار دیگر اوکراین و رهبر آن را مقصر می داند و می گوید آنان نتوانسته اند این واقعیت را درک کنند که روسیه کشوری بزرگ تر و مجهز به سلاح هسته ای است.

منبع: انتخاب