بر اساس رونوشت سند ارسالی به کنگره مشخص شد که ترامپ به کنگره گفته در حال پیگیری یک بسته توافق هسته ای غیرنظامی با عربستان است که شامل پادمان های منع گسترش سلاح های هسته ای نیست.

به گزارش ایسنا، دونالد ترامپ رییس جمهور جمهوری خواه آمریکا و جو بایدن همتای دموکرات سابق او با عربستان بر روی راه هایی به منظور ساخت نخستین نیروگاه های برق هسته ای برای این کشور کار کرده اند.

به نقل از خبرگزاری رویترز، این تحولات در بحبوحه نگرانی از یک رقابت تسلیحاتی جدید جهانی در پی انقضای توافق تسلیحاتی بین روسیه و آمریکا و تحریکات چین به سمت گسترش زرادخانه ای اتمی اش روی داده است.

گروه های کنترل تسلیحاتی و بسیاری از دموکرات ها و برخی از جمهوری خواهان پیشرو مانند مارکو روبیو وزیر خارجه در زمانیکه سناتور بود، تاکید دارند که هرگونه توافق باید با پادمان ها باشد از جمله اینکه عربستان توانایی غنی سازی اورانیوم یا بازفرآوری سوخت هسته ای مصرف شده، مسیرهای بالقوه برای دستیابی به سلاح و همچنین خواسته هایی که توسط دولت های ایالات متحده مطرح شده است را نداشته باشد.

آنها همچنین اصرار دارند که عربستان سعودی با پروتکل الحاقی که به آژانس بین المللی انرژی اتمی سازمان ملل متحد نظارت گسترده تر و سرزده تری بر فعالیت های هسته ای یک کشور می دهد، مانند اختیار انجام بازرسی های سرزده در مکان های اعلام نشده، موافقت کند.

انجمن کنترل تسلیحات اخیرا اعلام کرد که دولت ترامپ در ماه نوامبر گزارش اولیه ای را برای رهبران برخی از کمیته های کنگره ارسال کرد که نسخه ای از آن توسط رویترز مشاهده شده است.

این گزارش که در صورت عدم اجرای پروتکل الحاقی باید ارسال شود، توسط این انجمن ارائه شده است.

کلسی داونپورت رییس سیاست عدم اشاعه در انجمن کنترل تسلیحات در مقاله ای که روز پنجشنبه منتشر شد، نوشت: این گزارش نگرانی هایی را ایجاد می کند که دولت ترامپ خطرات اشاعه ناشی از توافقنامه همکاری هسته ای پیشنهادی خود با عربستان سعودی یا سابقه ای که این توافقنامه ممکن است ایجاد کند را به دقت بررسی نکرده است.

گزارش ترامپ به کنگره می گوید که پیش نویس پیمان ایالات متحده و عربستان سعودی در مورد انرژی هسته ای غیرنظامی که به عنوان توافقنامه 123 شناخته می شود، صنعت ایالات متحده را در قلب توسعه هسته ای غیرنظامی عربستان سعودی قرار می دهد و تضمین می کند که پادمان های اشاعه هسته ای برقرار هستند.

با این حال، این سند راه را برای عربستان سعودی نیز باز می کند، زیرا به اقدامات حفاظتی و راستی آزمایی بیشتر در حساس ترین حوزه های همکاری هسته ای بالقوه بین ایالات متحده و عربستان سعودی، از جمله غنی سازی و بازفرآوری اشاره دارد.

محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان سعودی گفته است که اگر رقیب منطقه ای اش ایران به دنبال توسعه سلاح های هسته ای باشد، ریاض نیز به دنبال توسعه این سلاح ها خواهد بود.

ولیعهد عربستان در سال 2023 به فاکس نیوز گفته بود: اگر ایران به سلاحی دست یابند، ما هم باید به آن دست یابیم. سلاح به دلایل امنیتی و برای ایجاد توازن قدرت در خاورمیانه ضروری است، اما ما نمی خواهیم چنین چیزی را ببینیم.

داونپورت گفت: بر عهده کنگره است که بر قدرت دولت برای دستیابی به توافق با عربستان نظارت کند و نه تنها پیامدهای آن برای عربستان سعودی، بلکه سابقه ای را که این توافق ایجاد خواهد کرد نیز در نظر بگیرد و مفاد توافق نامه پیشنهادی 123 را با جدیت بررسی کند.

انجمن کنترل تسلیحات همچنین اعلام کرد که واشنگتن می تواند توافق نامه 123 را تا 22 فوریه به کنگره ارائه دهد، زیرا حدود 90 روز پس از گزارش به کنگره فرصت دارد تا آن را ارسال کند. مگر اینکه سنا و مجلس نمایندگان ایالات متحده ظرف 90 روز قطعنامه هایی را در مخالفت با توافق نامه 123 تصویب کنند، در غیر این صورت این توافق نامه به اجرا در خواهد آمد و به عربستان سعودی اجازه می دهد تا یک برنامه هسته ای غیرنظامی داشته باشد.