رضا غبیشاوی در عصر ایران نوشت: غنی سازی نمادین می تواند بن بست در مذاکرات هسته ای ایران و آمریکا را بشکند و مسیر دو کشور را برای دستیابی به توافقی جدید هموار کند.

سایت خبری آمریکایی اکسیوس به تازگی به نقل از شماری از مشاوران و مقامات این کشور خبر داد که یکی از گزینه های مطرح در کاخ سفید، موافقت ترامپ با غنی سازی ایران در سطح نمادین است، به شرط آنکه هیچ مسیری برای حرکت برنامه هسته ای ایران به سمت ساخت بمب وجود نداشته باشد.

مقامات ایرانی تاکنون در این باره موضع گیری نکرده اند. البته عباس عراقچی، وزیر خارجه، گفته است که در مذاکرات، از طرف ایرانی درخواست صفر شدن غنی سازی مطرح نشده است. با این حال، همزمان رسانه های آمریکایی گزارش داده اند که ترامپ و دیگر مقامات این کشور همچنان بر صفر شدن غنی سازی ایران اصرار دارند. در نتیجه، رسانه ها به نقل از منابع آمریکایی، اخبار متناقضی در این باره منتشر می کنند.

پیش از این نیز وزیر خارجه ترکیه گفته بود که دولت آمریکا درباره غنی سازی ایران، نرمش هایی از خود نشان می دهد. همچنین جی دی ونس، معاون رییس جمهور آمریکا، در سفر به ارمنستان، در پاسخ به این سؤال که آیا غنی سازی ایران برای آمریکا یک خط قرمز است، از ارائه پاسخ صریح خودداری کرد و گفت که تعیین خط قرمزها در مذاکرات با ایران بر عهده شخص ترامپ، رییس جمهور آمریکاست.

توافق تهران و ترامپ بر سر آنچه آمریکایی ها غنی سازی نمادین می نامند، می تواند کلید حل مسئله هسته ای میان دو کشور باشد و مسیر دستیابی به توافق را هموار کند. همان طور که پذیرش اصل غنی سازی ایران از سوی آمریکا در مذاکرات سری دو کشور در عمان (سال های 90 و 91)، راه را برای دستیابی به توافق برجام در مذاکرات ایران و 1+5 هموار کرد. در آن سال ها، بدون توافق بر سر غنی سازی، دستیابی به توافق هسته ای بزرگ تر ممکن نبود.

امروز نیز اگر ایران و آمریکا بر سر اصل غنی سازی در ایران و سطح آن به توافق برسند، دستیابی به توافق در سایر بخش های هسته ای نیز ممکن خواهد شد. غنی سازی، زیرساخت هر توافق احتمالی است؛ اما اگر در این زمینه توافقی حاصل نشود، هیچ چشم انداز روشنی برای توافق قابل تصور نیست، مگر آنکه ایران از مطالبه انجام غنی سازی، به صورت موقت یا دائمی، صرف نظر کند.

با بررسی سخنان مقامات ایرانی، اصل فعالیت غنی سازی و نه درصد آن، مهم ترین خط قرمز در موضوع هسته ای به شمار می رود. گرچه غنی سازی اورانیوم ایران بعد از حملات هوایی اسراییل و امریکا به دو مرکز هسته ای نطنز و فردو در جنگ 12 روزه، به طور کامل متوقف شد.

به نظر می رسد اصطلاح نمادین که منابع آمریکایی به کار برده اند، اولاً به سطح بسیار پایین غنی سازی (زیر 3 درصد یا حدود یک درصد) اشاره دارد و ثانیاً تلاشی برای توجیه عقب نشینی دولت ترامپ از موضع قبلی خود درباره عدم پذیرش غنی سازی ایران است. به این معنا که این سطح از غنی سازی، ارتباطی با ساخت سلاح هسته ای ندارد و بیشتر جنبه ای نمادین یا آزمایشگاهی دارد. همچنین نوعی کم اهمیت دانستن این غنی سازی به دلیل درصد و سطح بسیار پایین آن است.

افزون بر این، افزودن صفت نمادین به غنی سازی ایران می تواند از حساسیت اسراییل نیز بکاهد و راهی برای جلب رضایت آن فراهم کند.