تحرکات میدانی در کشور افزایش یافته است. امکان ابتکار دیپلماتیک در شدید ترین صف آرایی نظامی می تواند مسیر را تغییر دهد. اکنون با روشن تر شدن مواضع تهران و فعال تر شدن کانال ژنو، می توان تصویری دقیق تر از تشدید رقابت هم زمان جنگ طلبان و توافق طلبان ارائه داد.

به گزارش شفقنا به نقل از نیویورک تایمز، تحولات 72 ساعت اخیر نشان می دهد بحران ایران و آمریکا وارد مرحله ای پرتحرک تر شده است. هم زمان با تقویت آرایش نظامی آمریکا و تشدید ادبیات سیاسی، تحرکات دیپلماتیک نیز شدت گرفته است.

ایران در بالاترین سطح آماده باش قرار دارد، چهار لایه جانشینی برای مقامات کلیدی تعیین کرده و سازوکارهای استمرار فرماندهی در شرایط بحران را فعال کرده است.

در همین حال، دیپلماسی ایران به صورت پیوسته بر دو هدف متمرکز است:

ارائه ابتکارات و انعطاف های فنی در موضوع هسته ای؛

محدود نگه داشتن دامنه مذاکرات صرفاً به پرونده هسته ای و جلوگیری از ورود مباحث موشکی و منطقه ای به گفت وگوها.

وزیر خارجه ایران در گفت وگو با CBS از تدوین پیش نویس توافق خبر داده و آمادگی برای سازوکارهای نظارتی گسترده را اعلام کرده است، اما غنی سازی صفر و محدودیت برنامه موشکی را خط قرمز دانسته است. به بیان دیگر، تهران درباره چگونگی برنامه هسته ای مذاکره می کند، اما اصل غنی سازی در خاک ایران را واگذار نمی کند ولو مدتی برای اعتمادسازی تعلیق شود.

در واشنگتن نیز تحرکات دوگانه دیده می شود. از یک سو فشار برای افزایش اهرم های نظامی ادامه دارد، و از سوی دیگر در خبرها آمده گروه مهمی از مشاوران ترامپ با حمله نظامی به ایران مخالفند و در کنگره نیز مخالفت های مهمی وجود دارد. آکسیوس نیز از احتمال برگزاری مذاکرات پنج شنبه در ژنو و حتی امکان دستیابی به توافق موقت خبر داده است. سناتور جک رید، رییس دموکرات کمیته نیروهای مسلح سنا، نسبت به پیامدهای یک جنگ منطقه ای هشدار داده و خواستار تبیین راهبرد و هزینه های هر اقدام نظامی پیش از تصمیم گیری شده است.

در سطح بین المللی، تاکنون هیچ کشور اروپایی یا قدرت بزرگ به صورت علنی از حمله نظامی به ایران حمایت نکرده است. در سطح منطقه ای نیز کشورهایی چون ترکیه، عمان و قطر بر مواضع ضدجنگ خود تأکید کرده اند. هم زمان، مواضع توسعه طلبانه سفیر آمریکا در اسراییل درباره آینده منطقه، نگرانی هایی را در میان دولت های عربی ایجاد کرده و واکنش های انتقادی در جهان اسلام، از جمله مواضع تند عربستان سعودی، را در پی داشته است. در چنین فضایی، طبیعتاً حمایت دیگر کشورهای منطقه از اقدام نظامی علیه ایران بسیار بعید به نظر می رسد، اگرچه موارد خاصی مانند امارات می توانند استثنا باشند.

بازار انرژی: قیمت جهانی نفت خام برنت در روزهای اخیر حول حدود 71.60 تا 71.76 دلار برای هر بشکه قرار داشته است، که افزایش حق بیمه ریسک ژئوپلیتیک را نشان می دهد اما هنوز جهش های جنگی قابل توجه ثبت نشده است. همچنین بازار پیش بینی Polymarket ـ صرفاً به عنوان یک شاخص تکمیلی و نه تعیین کننده ـ احتمال حمله فوری را پایین ارزیابی می کند، نشانه ای از آن که فضای انتظارات جهانی هنوز سناریوی جنگ قریب الوقوع را مفروض نگرفته است.

تحرکات هم زمان جنگ طلبان و توافق طلبان افزایش یافته است. تهران برای سناریوی سخت آماده شده، اما دیپلماسی را نیز فعال نگه داشته و آن را بر دو محور ابتکار هسته ای و محدودسازی دامنه مذاکرات متمرکز کرده است. نشست ژنو پنج شنبه که گفته شده گروسی نیز در ان مشارکت دارد، می تواند این تعادل شکننده را به سمت توافق موقت هدایت کند؛ مشروط بر آنکه ایالات متحده، همانند تجربه ماه ژوئن، در میانه تحرکات دیپلماتیک به اقدام نظامی متوسل نشود.