ده ها سال است که دانشمندان درحال مطالعه پدیده ای شگفت انگیز به نام حفره های گرانشی هستند؛ مناطق وسیعی در پوسته زمین که اثر گرانش در آنها بسیار کمتر از حد میانگین است. اکنون محققان کشف کرده اند که حفره گرانشی بزرگ در زیر یخ های قطب جنوب در طول ده ها میلیون سال گذشته به طور پیوسته بزرگ تر شده است.

حفره های گرانشی در نتیجه حرکات بسیار کُند سنگ ها در اعماق پوسته زمین و طی ده ها میلیون سال شکل می گیرند. اگرچه این تغییرات گرانشی در مقیاس کلی، اعداد کوچکی به نظر می رسند، اما تأثیر آنها بر اقیانوس ها بسیار بزرگ است. زمانی که گرانش در یک منطقه ضعیف تر باشد، سطح آب اقیانوس در آن نقطه نسبت به مرکز زمین پایین تر می آید، زیرا آب تمایل دارد به سمت مناطقی با جاذبه قوی تر جریان پیدا کند. به همین دلیل، ارتفاع سطح دریا در اطراف قطب جنوب به طور قابل اندازه گیری کمتر از سایر نقاط کره زمین است.

الساندرو فورته (Alessandro Forte)، استاد ژئوفیزیک دانشگاه فلوریدا و پتار گلیشوویچ (Petar Glišović) از مؤسسه فیزیک زمین پاریس در تحقیق حاضر موفق شدند نقشه حفره گرانشی قطب جنوب را با جزییات کامل طراحی کنند.

آنها در گامی دشوارتر، با استفاده از مدل های پیشرفته کامپیوتری و بازسازی های فیزیکی، مسیر حرکت سنگ ها در اعماق زمین را تا 70 میلیون سال پیش (یعنی زمان حیات دایناسورها) به عقب برگرداندند. فورته این فرایند را به یک تصویربرداری پزشکی تشبیه می کند:

تصور کنید که می خواهید از کل کره زمین سی تی اسکن بگیرید، ولی ما مانند مطب پزشکان به اشعه ایکس دسترسی نداریم. ما زلزله ها را در اختیار داریم. امواج زلزله مانند نوری هستند که فضای داخلی سیاره ما را روشن می کنند.

تصاویر بازسازی شده نشان می دهند که حفره گرانشی قطب جنوب در ابتدا قدرت کمتری داشت، اما بین 50 تا 30 میلیون سال پیش شروع به قدرتمندتر شدن کرد. این زمان بندی دقیقاً همزمان با دوره ای است که سیستم آب وهوایی قطب جنوب دچار دگرگونی های اساسی شد و صفحات بزرگ یخی شکل گرفتند. این اتفاقات تأثیرات گسترده ای بر سطح آب دریاها و میزان اسیدی بودن اقیانوس های سیاره ما گذاشتند.

محققان امیدوارند در آینده با استفاده از مدل سازی های جدیدتر که گرانش، سطح دریا و تغییرات ارتفاع قاره ها را به یکدیگر پیوند می دهند، ارتباط مستقیم و علّی میان تقویت حفره گرانشی و رشد صفحات یخی را آزمایش کنند.

یافته های این پژوهش در ژورنال Scientific Reports منتشر شده است.

منبع: دیجیاتو