علی بیت الهی، رییس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، درباره شایعات مطرح شده در فضای مجازی مبنی بر ارتباط زلزله های اخیرجنوب کشور با هارپ، دستکاری های علمی یا انفجارهای اخیر اظهار داشت: نه، به هیچ وجه انفجارها یا اثرات القایی ناشی از آن ها ارتباطی با زلزله های اخیر ندارند. اثر این گونه انفجارها در حد چند ده متر از سطح زمین است، در حالی که زمین لرزه ای که اکنون درباره آن صحبت می کنیم در عمق حدود 13 کیلومتری زمین رخ داده است.

به گزارش ایلنا، وی افزود: ادعاهای مطرح شده درباره ارتباط زلزله با هارپ، توهمات شبه علمی است و هیچ گونه واقعیت علمی ندارد. روند رخداد این زمین لرزه ها کاملاً طبیعی است و اساساًلرزه خیزی، ویژگی ذاتی این مناطق محسوب می شود.

بیت الهی گفت: این سیستم در آمریکا راه اندازی شده و هرچه بزرگی زلزله بیشتر باشد، کارایی آن نیز بیشتر خواهد بود.

وی افزود: البته باید توجه داشت که این سامانه پیش از وقوع زلزله هشدار نمی دهد، بلکه پس از وقوع اولیه زمین لرزه و ثبت آن، با استفاده از سرعت بسیار بالای انتقال امواج الکترومغناطیسی، وقوع زلزله را به مناطق اطراف اطلاع رسانی می کند.

وی توضیح داد: امواج الکترومغناطیسی با سرعتی نزدیک به300 هزار کیلومتر بر ثانیه منتقل می شوند، در حالی که سرعت انتشار امواج لرزه ای حدود چند کیلومتر بر ثانیه است. به همین دلیل، زمانی که در کانون زلزله لرزش ثبت می شود، سامانه می تواند ظرف چند ثانیه به شهرهای اطراف که در فاصله 50 تا 100 کیلومتری قرار دارند، هشدار ارسال کند.

رییس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی تصریح کرد: این همان چیزی است که به آن سیستم هشدار سریع زلزله گفته می شود و نباید با سیستم پیش بینی زلزله اشتباه گرفته شود، چراکه این سامانه تنها پس از وقوع زلزله اولیه فعال می شود.

وی اظهار داشت: با وجود اینکه امکان راه اندازی این سیستم در کشور وجود دارد و می توان آن را بومی سازی کرد، تاکنون اقدام مؤثری در این زمینه انجام نشده است.

بیت الهی گفت: وابستگی خاصی به خارج از کشور وجود ندارد. همان طور که امروز نرم افزارهای مسیریابی مانند نشان موقعیت کاربران را تشخیص می دهند، امکان استفاده ازموقعیت مکانی تلفن های همراه برای راه اندازی چنین سامانه ای نیز وجود دارد، اما اجرای آن نیازمند یک پروژه ملی و گسترده در سراسر کشور است؛ چراکه محل وقوع زلزله از پیش مشخص نیست و کل کشور باید تحت پوشش قرارگیرد.

وی گفت: همین چند ثانیه می تواند بسیار مؤثر باشد. در کشورهایی که این سامانه فعال است، شیرهای اصلی گاز به صورت خودکار بسته می شوند، قطارهای سریع السیر متوقف و بسیاری از فرآیندهای حساس صنعتی به شکل اتوماتیک از مدار خارج می شوند. همچنین مردم، حتی اگر فرصت خروج از ساختمان را نداشته باشند، می توانند در همان چند ثانیه درمحل امنی داخل واحد مسکونی پناه بگیرند.

رییس بخش زلزله مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در پایان خاطرنشان کرد: در کشور ژاپن هشدار سریع زلزله علاوه بر ارسال پیامک به تلفن های همراه، به صورت خودکار روی شبکه های تلویزیونی نیز نمایش داده می شود تا مردم در کوتاه ترین زمان ممکن از وقوع زمین لرزه مطلع شوند.