شرکت ملی پخش فرآورده های نفتی کرمان اعلام کرد طرح عرضه بنزین با نرخ آزاد پالایشگاهی در این استان، پیش از آنکه اجرایی شود، متوقف شده است. احمد سالاری فر، مدیر شرکت پخش فرآورده های نفتی کرمان، بامداد پنج شنبه 22 مرداد اعلام کرد توقف این طرح پس از گفت وگوی استاندار کرمان با مقام های کشوری و با توجه به ضرورت بررسی بیشتر برنامه مدیریت مصرف سوخت و مقابله با قاچاق انجام شده است.

به گفته او، تا اطلاع ثانوی عرضه بنزین در جایگاه های استان کرمان مانند گذشته ادامه خواهد داشت. مقام های استانی تاکنون مدت زمان بررسی این طرح یا احتمال اجرای مجدد آن را اعلام نکرده اند.

توقف طرح بنزین 87 هزار و 200 تومانی تنها چند ساعت پس از آن اعلام شد که علی اصغر ذاکری هرندی، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان، از آماده سازی 204 جایگاه سوخت این استان برای اجرای طرح خبر داده بود. ذاکری هرندی روز چهارشنبه 21 مرداد گفته بود عرضه این نوع بنزین بر اساس مصوبات ملی و تصمیم های ستاد سوخت کشور از بامداد پنج شنبه آغاز می شود. با این حال، وزارت نفت و دولت تاکنون جزییات مصوبه ای را که مقام های استانی به آن استناد کرده اند منتشر نکرده اند. همچنین نحوه محاسبه قیمت 87 هزار و 200 تومان نیز به صورت رسمی و جزیی تشریح نشده است.

همزمان با ماجرای بنزین 87 هزار و 200 تومانی در کرمان، اظهارنظرهای مختلفی درباره هزینه واقعی تولید و واردات بنزین و شیوه آینده توزیع یارانه سوخت مطرح شده است.

محمد بهرامی سیف آباد، عضو کمیسیون انرژی مجلس، درباره تغییر شیوه توزیع یارانه بنزین گفته است هزینه تولید و واردات بنزین بیش از 50 هزار تومان است و حتی رقم 70 هزار تومان را نیز به عنوان یکی از ارقام مطرح شده درباره هزینه بنزین شنیده است.

او درباره قیمت بنزین مازاد بر سهمیه نیز گفته است که قرار نیست این بنزین الزاماً بر مبنای نرخ منطقه ای محاسبه شود و هزینه تولید می تواند یکی از مبناهای قیمت گذاری باشد. بهرامی همچنین از ایده اختصاص سهمیه بنزین به کد ملی به جای خودرو حمایت کرده است. بر اساس این ایده، سهمیه به افراد تعلق می گیرد و نه خودروها؛ بنابراین افرادی که خودرو ندارند نیز می توانند سهمیه دریافت کنند و امکان فروش سهمیه مصرف نشده خود را داشته باشند.

هشدار درباره کاهش ذخایر بنزین

آرش نجفی، رییس کمیسیون انرژی اتاق بازرگانی ایران، نیز درباره وضعیت مصرف و تأمین بنزین هشدار داده است. او با اشاره به کاهش ذخایر بنزین گفت کشور با کمبود بنزین مواجه است و ذخایر در حال تحلیل رفتن است. نجفی همچنین از دولت خواست مانع تولید خودروهای پرمصرف توسط خودروسازان داخلی شود. به گفته او، هزینه بنزین برای کشور بسیار بالاتر از قیمت عرضه شده به مصرف کننده است و اختلاف میان هزینه واقعی و قیمت فروش، یکی از چالش های مهم حوزه انرژی محسوب می شود.

نجفی همچنین هشدار داده است که یکی از مشکلات مهم کشور در آینده می تواند تأمین گاز و بنزین باشد و چالش بنزین ممکن است روزانه به 17 تا 18 میلیون لیتر برسد.

در مقابل، برخی نمایندگان مجلس نسبت به افزایش قیمت بنزین هشدار داده اند. سیدمحمد موحد، نماینده کهگیلویه، بهمیی، چرام و لنده در مجلس شورای اسلامی، با اشاره به فشارهای اقتصادی، تورم و کاهش قدرت خرید مردم، افزایش قیمت بنزین در شرایط فعلی را غیرمنطقی و غیرقابل دفاع دانست.

او در گفت وگو با فارس اظهار کرد که افزایش قیمت بنزین با ارقامی که در برخی محافل مطرح می شود، می تواند به افزایش شدید هزینه ها و ایجاد موج جدید گرانی در بازار منجر شود.

موحد بنزین و انرژی را از عوامل اصلی هزینه های حمل ونقل و تولید دانست و تأکید کرد افزایش قیمت این حامل های انرژی می تواند از طریق افزایش هزینه حمل ونقل، به قیمت کالاهای اساسی، مواد غذایی، مصالح ساختمانی، خدمات و هزینه های روزمره خانوار منتقل شود.

جایگزین افزایش قیمت بنزین چیست؟

این نماینده مجلس تأکید کرد به جای افزایش قیمت بنزین، دولت می تواند راهکارهایی مانند کاهش هدررفت انرژی، اصلاح شبکه توزیع، مقابله با قاچاق سوخت، افزایش بهره وری پالایشگاه ها، توسعه انرژی های تجدیدپذیر و تقویت حمل ونقل عمومی را دنبال کند. به گفته موحد، اجرای این اقدامات می تواند بخشی از هزینه ها و اتلاف منابع را بدون تحمیل فشار مستقیم به مردم کاهش دهد.

او همچنین با اشاره به شرایط مناطق گرمسیری و نفت خیز کشور گفت افزایش قیمت بنزین در این مناطق می تواند فشار مضاعفی بر خانوارها وارد کند.

تکلیف بنزین 87 هزار تومانی در سراسر کشور چه شد؟

در حال حاضر، هیچ اطلاعاتی نشان نمی دهد که بنزین 87 هزار و 200 تومانی قرار است در سراسر کشور اجرا شود. آنچه به صورت مشخص اعلام شده، مربوط به طرحی در استان کرمان است که قرار بود از بامداد پنج شنبه اجرا شود اما پیش از آغاز، متوقف شد.

همچنین هنوز جزییات مصوبه ملی مورد اشاره مقام های کرمان، نحوه محاسبه نرخ 87 هزار و 200 تومان و تصمیم نهایی درباره ادامه یا توقف این طرح به صورت رسمی منتشر نشده است. بنابراین در شرایط فعلی، افزایش سراسری قیمت بنزین به 87 هزار و 200 تومان را نمی توان تصمیم قطعی دولت دانست. طرح کرمان فعلاً متوقف شده و بنزین در جایگاه های این استان تا اطلاع ثانوی مطابق روال پیشین عرضه می شود.

در عین حال، اظهارنظرهای مسئولان و نمایندگان درباره هزینه تولید و واردات بنزین، سهمیه بندی، اختصاص سهمیه به کد ملی و مقابله با قاچاق سوخت نشان می دهد موضوع اصلاح نظام توزیع و یارانه بنزین همچنان در حال بررسی و بحث است؛ اما برای تعیین تکلیف نهایی قیمت بنزین در سراسر کشور، باید منتظر اعلام رسمی دولت و وزارت نفت ماند.