به نقل از ایرنا، پیش بینی شکل گیری پدیده ال نینو و احتمال افزایش بارش ها در بخش هایی از کشور، بار دیگر امیدها برای بهبود وضعیت تالاب های تشنه ایران را زنده کرده است،اما میزان اثرگذاری آن در نهایت به نحوه مدیریت و مصرف آب، رعایت حقابه زیست محیطی و میزان آبی که از حوضه های آبریز به تالاب ها می رسد، بستگی دارد.

پس از سال ها خشکسالی، کاهش ورودی آب و فشار بر منابع آبی، تالاب های ایران چشم به آسمان دوخته اند، آسمانی که امسال می تواند برای بخشی از این زیست بوم های تشنه، خبرهای متفاوتی داشته باشد، پیش بینی های اقلیمی از شکل گیری یک ال نینوی قوی در سال 2026 حکایت دارد و سازمان جهانی هواشناسی نیز احتمال تداوم این پدیده تا زمستان را بالا ارزیابی کرده است.

در ایران نیز برخی پیش بینی ها از بارش های پاییزی نرمال تا بیش از نرمال حکایت دارد، شرایطی که در صورت تحقق می تواند فرصتی برای افزایش رواناب، تقویت جریان رودخانه ها و بهبود وضعیت آبی تالاب ها فراهم کند، اما میان بارش بیشتر و آب بیشتر در تالاب فاصله ای مهم وجود دارد، آبی که می تواند در مسیر خود به مصرف کشاورزی، شرب و صنعت برسد، پشت سدها ذخیره شود یا به دلیل شدت بارش به صورت سیلاب از دسترس خارج شود، بنابراین پرسش اصلی این است که اگر ال نینو بارش کشور را افزایش دهد، آیا این آب واقعاً به طبیعت تشنه ایران از جمله تالاب ها خواهد رسید؟

ال نینو یک پدیده اقیانوسی ـ جوی است که با گرم شدن غیرمعمول سطح آب در بخش های مرکزی و شرقی اقیانوس آرام استوایی شکل می گیرد و از طریق تغییر الگوهای گردش جوی، می تواند بر بارش و دمای مناطق مختلف جهان اثر بگذارد، البته اثر آن در همه مناطق یکسان نیست و حتی در داخل یک کشور نیز می تواند تفاوت های قابل توجهی ایجاد کند.

بررسی های جهانی شکل گیری و تداوم ال نینو در سال 2026 را بالا ارزیابی کرده است و پیش بینی های جدید از یک رویداد قوی حکایت دارد، در ایران نیز مطالعات اقلیمی نشان داده اند که فاز ال نینو می تواند با افزایش ناهنجاری بارش در برخی حوضه های کشور همراه باشد، هرچند این ارتباط قطعی و یکنواخت برای همه مناطق و همه فصل ها نیست.

این روند بعد از سالها خشکسالی و کم بارشی در کشور می تواند نعمت و فرصت ارزشمندی برای طبیعت و منابع آبی که تشنه یک قطره آب هستند باشد، به ویژه تالاب ها می توانند سهم زیادی از این بارش ها داشته باشند تا نفسی تازه کنند چون در سال های اخیر تعداد زیادی از تالاب های ایران به دنبال کاهش بارش، تداوم خشکسالی، برداشت بی رویه از منابع آب و مهم تر از همه تأمین نشدن حقابه زیست محیطی، با کاهش شدید آب یا خشکی کامل مواجه شده اند.

تالاب هایی مانند گاوخونی، بختگان، هامون، جازموریان و مهارلو از جمله نمونه های بحرانی هستند، به طوری که برخی از آنها سال هاست آبگیری مناسبی نداشته اند، سازمان حفاظت محیط زیست نیز تأکید کرده است که تأمین نشدن حقابه، در کنار تغییرات اقلیمی، از عوامل اصلی تشدید خشکی تالاب ها است.

بنابراین در چنین شرایطی، بارش های احتمالی ناشی از تقویت ال نینو می تواند فرصتی برای بهبود وضعیت برخی تالاب ها باشد، اما میزان اثرگذاری آن به مقدار، زمان و پراکنش بارش ها و همچنین نحوه مدیریت و هدایت روان آب ها بستگی دارد.

در واقع تالاب ها به طور مستقیم و غیرمستقیم از وضعیت بارش در حوضه آبریز خود تأثیر می گیرند، افزایش بارندگی می تواند رواناب سطحی را افزایش دهد، جریان رودخانه های ورودی به تالاب ها را تقویت و در برخی مناطق به تغذیه منابع آب زیرزمینی نیز کمک کند.

از این منظر، اگر بارش های پیش بینی شده محقق و مهمتر اینکه درست مدیریت شود، می تواند فرصتی برای تالاب هایی باشد که طی سال های گذشته با کاهش شدید ورودی آب مواجه بوده اند، افزایش سطح آب تالاب ها علاوه بر حفظ پهنه آبی، می تواند شرایط زیستگاهی مناسب تری برای پرندگان مهاجر و دیگر گونه های وابسته به تالاب ایجاد کند و بخشی از کارکردهای اکولوژیک این زیست بوم ها را بازگرداند.

البته به اعتقاد کارشناسان، بارش به تنهایی نسخه احیای تالاب نیست، ممکن است یک منطقه بارندگی قابل توجهی داشته باشد، اما بخش زیادی از آب پیش از رسیدن به تالاب در بالادست برداشت یا در مخازن سدها ذخیره شود، از سوی دیگر، بارش های شدید و کوتاه مدت نیز الزاماً به معنای تغذیه مناسب تالاب نیست، زیرا بخشی از این بارش ها ممکن است به رواناب و سیلاب تبدیل شوند و به تالاب نرسند.

یک تالاب در پایین دست حوضه آبریز قرار دارد و هر تغییری در نحوه مدیریت آب در بالادست می تواند میزان آبی را که در نهایت به آن می رسد، تغییر دهد، اگر بارش افزایش یابد اما همزمان برداشت از رودخانه ها و منابع آب نیز زیادتر شود، ممکن است سهم تالاب از این بارش چندان قابل توجه نباشد، همچنین در حوضه هایی که سدهای متعددی وجود دارد، نحوه بهره برداری از مخازن و زمان و میزان رهاسازی آب می تواند در وضعیت تالاب پایین دست نقش تعیین کننده ای داشته باشد.

به همین دلیل، یک سال پربارش می تواند فرصتی کم نظیر برای بازگرداندن حقابه تالاب ها باشد، به شرط آنکه مدیریت منابع آب، این فرصت را پیش از رسیدن آب به تالاب از بین نبرد.

بنابراین در شرایطی که بسیاری از تالاب های کشور سال هاست با کمبود آب دست وپنجه نرم می کنند، افزایش احتمالی بارش می تواند فرصتی برای جبران بخشی از این کسری باشد، اما استفاده از این فرصت نیازمند هماهنگی میان دستگاه های متولی مانند هواشناسی، وزارت نیرو، وزارت جهاد کشاورزی و سازمان محیط زیست است، به ویژه در حوضه هایی که تالاب در پایین دست سدها و رودخانه ها قرار دارد.

در چنین شرایطی، بارش همان سرمایه اولیه است، اما اینکه این سرمایه به احیای تالاب تبدیل شود یا پیش از رسیدن به تالاب مصرف شود، به مدیریت آب بستگی دارد، ال نینوی پیش رو می تواند برای تالاب های ایران یک فرصت اقلیمی ایجاد کند، اما افزایش بارش زمانی به بهبود واقعی وضعیت تالاب ها منجر می شود که بخشی از آب حوضه آبریز، با مدیریت صحیح و رعایت حقابه زیست محیطی، به مقصد نهایی خود یعنی تالاب برسد.

علی رواحی متخصص مدیریت زیست بوم های تالابی دراین باره به خبرنگار محیط زیست ایرنا گفت: به طور کلی روند تخریب تالاب های کشور از حدود سه دهه پیش شدت گرفته است تا جایی که برخی از تالاب ها نظیر شادگان یا برخی تالاب های دیگر در فهرست مونترو کنوانسیون رامسر ( فهرست سرخ) قرار گرفتند، یا اینکه برخی از تالاب ها مانند تالاب گاو خونی، بختگان، پریشان و برخی دیگر بیش از دو دهه است که خشک شده اند.

وی افزود: وقتی چرایی این موضوع را بررسی می کنیم می بینیم که مباحثی مانند توسعه ناپایدار به خصوص مصرف بیش از حد آب در بخش کشاورزی، رقابتی که در تامین آب با تالاب ها اتفاق می افتاد و عدم تخصیص حقابه تأثیرگذار بوده است، اما علاوه بر این موارد که به عنوان دلایل ریشه ای می شناسیم، از حدود یک دهه پیش نیز یک عامل ثانویه به این عوامل اضافه شده که آن بحث تغییرات اقلیمی و اثرات ناشی از تغییر اقلیم در کشور ما است.

وی ادامه داد: در نتیجه این عوامل اولیه و ثانویه ، همانطور که رییس سازمان حفاظت محیط زیست هم اعلام کرد، موجب شد که اکنون حدود 70 درصد تالاب های کشور با کمبود شدید آب روبرو شوند که علاوه بر این، بخش قابل توجهی از عرصه های تالابی تقریباً همین میزان درصد یا کمی کمتر به کانون های انتشار ریزگرد تبدیل شدند.

ارواحی با اشاره به اینکه مجموعه این عوامل تبعات و پیامدهایی دارد که بارها درباره آن صحبت کردیم، گفت: تاثیر مستقیم آن می تواند در کاهش درآمد مردم محلی، تاثیری که می تواند در افزایش نرخ مهاجرت، تخلیه روستاها، تهدیدی برای سلامت و بهداشت مردم باشد، اینها پیامدهایی هستند که اتفاق افتادند و متاسفانه اقداماتی که در جهت بهبود وضعیت تالاب ها روی عرصه و در زمین پیاده شد متناسب با شدت و نرخ تخریب تالاب ها نبوده است، طوری که ما به استثنای مقاطعی که بارش خوبی در کشور رخ داد و بارش ها فرا نرمال بود، در سایر مقاطع به نظر می رسد که دست ما خالی است و چندان برای مواجهه با شرایطی که ممکن است بارش در کشور کمتر باشد، آماده نیستیم.

وی افزود: از یک دهه گذشته تاکنون که تغییر اقلیم در کشور پررنگ تر شده می بینیم که اثرات آن باعث شده برخی از فاکتورهای اقلیمی در کشور تغییر کند، یعنی شاهد تغییر در رژیم بارش یا میزان بارش ها هستیم، به عنوان مثال در سال های اخیر غالباً شاهد پاییزهای خشک هستیم و بارندگی اتفاق نمی افتد، تقریباً از اواخر پاییز و اوایل زمستان بارش ها شروع می شود، آنهم بیشتر به شکل باران است تا برف، از طرف دیگر شاهد طولانی تر شدن سال های خشک هستیم، به عنوان مثال از سال 1400 تا سال 1403 حدود سه یا چهار سال آبی، بارش هایی نزدیک به نرمال یا کمتر از نرمال در کشور داشتیم این نشان می دهد که سال های خشک طولانی تر شده است.

متخصص مدیریت زیست بوم های تالابی ادامه داد: از طرف دیگر از پیامدهای تغییراتی که به علت تغییرات اقلیم اتفاق افتاده، بارش های فرا نرمال در کشور است، نظیر بارشی که در سال آبی 97 - 98 در کشور داشتیم که به سبب پدیده ال نینو بارش های فرا نرمال رخ داده بود، این نشان می دهد که شرایط نزولات و بارش در کشور ما دیگر مشابه گذشته نیست و مهمترین پرسش اینجاست که آیا شکل توسعه، روند توسعه و شکل بهره برداری در کشور توانسته خود را با این شرایط به هنگام کند یا خیر.

وی افزود: سال آبی 97 - 98 بارش قابل توجهی در کشور رخ داد، بیشتر تالاب ها در آن سال آبگیری شد، حتی به میزان قابل توجهی سطح هورالعظیم آبگیری شد، دریاچه هامون وضعیت نسبتا مناسبی داشت، برای تالاب شادگان هم شرایط خوبی رقم خورده بود، البته در همان سال به رغم بارش های فرا نرمالی که در کشور رخ داد اما همچنان برخی از تالاب ها نظیر تالاب گاوخونی و تالاب پریشان عملاً آبگیری نشدند.

متخصص مدیریت زیست بوم های تالابی گفت: اما همزمان سیلاب های قابل توجهی هم در کشور رخ داد و شاهد این بودیم که بسیاری از زیرساخت ها، تاسیسات و ابنیه دچار حادثه و برخی تخریب شدند همچنین هموطنان زیادی جانشان را از دست دادند، اما بعد از آن دوره زمانی تا حدود سال 1400 باز هم بارش ها قدری بیش از نرمال ادامه پیدا کرد و بعد از آن وارد یک دوره 4 ساله خشک در کشور شدیم که از پیامدها و تبعات بسیار برجسته آن وضعیت دریاچه ارومیه بود، به طوری که به شکل کم سابقه ای دچار خشکیدگی شد و به مرزی رسید که تقریبا تمام پهنای دریاچه ارومیه خشک شده بود و شاید حداکثر 5 درصد آن در مقطعی از سال آب داشت که این شرایط در کشور کم سابقه و حتی بی سابقه بود، سایر تالاب ها هم تقریبا وضعیتی مشابه داشتند، اینجا این سوال پیش می آید آموخته ای که از این شرایط در کشور داشتیم چه بوده است.

وی درباره اینکه آیا برای ال نینوی امسال آماده هستیم تا آب به تالاب ها برسد افزود: مساله مهم این است که ما از این وقایع تا چه اندازه درس می گیریم، درباره بحران آب و کم آبی که متوجه تالاب ها و دریاچه هاست بسیار صحبت می کنیم و اثرش را به ویژه در سال هایی که بارش ها نرمال یا کمتر از نرمال است به وضوح می بینیم بنابراین لازم است سیاستگذاری ها و برنامه ریزی ها طوری باشد که حتی در این سال ها هم بتوانیم حقابه دریاچه ها و تالاب ها را به آنها برسانیم.

ارواحی ادامه داد: اما مساله این است که در هر دوره زمانی که قدری این وضعیت بارش ها بهتر می شود مانند سال 97 - 98 به واسطه پدیده ال نینو شاهد بارش های خوبی در کشور بودیم، یک اتفاق در کنار آن هم می افتد، آن زمان اتفاقی که افتاد این بود که مسئولین کشور گویی دو سه رویه را دنبال کردند، یک اینکه مثلاً عنوان شد تالاب ها احیا شدند در حالی که این واقعیت امر نبود آن شرایط، شرایط پایداری برای تالاب ها نبود چون به واسطه بارشی که در یک مقطع اتفاق افتاده بود برخی تالاب ها در آن دوره زمانی قدری وضعیت بهتری پیدا کردند، برای مثال در همان زمان ستاد احیای دریاچه ارومیه روی موضوع احیای دریاچه ارومیه تبلیغات می کرد، این موضوع باعث می شد که کمتر توجه کنیم که چقدر واقعاً بحث احیای دریاچه ارومیه به شکل ریشه ای حل و معضلات برطرف شده است.

وی افزود: در واقع چنین اتفاقاتی و سال های پربارش بعضاً دستاویزی می شود برای برخی از مسئولان که آن شرایط را به عملکرد خودشان نسبت می دهند در حالی که واقعیت این نیست، با گذشت زمان دیدیم که دریاچه ارومیه طی چند سال گذشته دچار چه بحرانی شد و البته سال گذشته بارشی بیش از نرمال داشتیم و با تمهیدات مدیریتی که در کنارش به کار گرفته شد وضعیت دریاچه ارومیه بهتر شده است.

متخصص مدیریت زیست بوم های تالابی ادامه داد: اتفاق دیگری که بعد از آن دوره زمانی سال آبی 97 - 98 افتاد این بود که برخی دیگر از دست اندرکاران توسعه در کشور که متاسفانه غالباً موضوع محیط زیست را نادیده می گیرند، از این شرایط استفاده ابزاری کردند، حالا دیگر بحث احداث سازه های آبی مختلف یا طرح ها و برنامه هایی که بحث حفظ دریاچه ها و تالاب ها را نادیده می گرفت، مطرح شد، یعنی آن شرایط در آن دوره زمانی باعث شد که دستاویزی شود برای اینکه برخی طرح های عمرانی یا زیرساخت هایی که آسیب زننده است همچنان بتواند در دستور کار قرار گیرد و مجوز اجرا بگیرد و مدتی بعد شاهد بودیم که این طرح ها چطور دوباره به محیط زیست کشور آسیب زدند.

وی گفت: به طور کلی یکی از کارکردهای تالاب ها بحث کنترل و ذخیره سیلاب هاست، وقتی که تالاب ها از رسوبات انباشته شوند، مسیرهای سیلابی و رودخانه ها لایروبی نشوند، یا در مسیرهایی که می توانند جریانات سیلابی و روان آبها را به بستر تالاب ها برسانند دخل و تصرف صورت گیرد قطعا به نتیجه مطلوب و دلخواه که همان رسیدن آب به تالاب است دست نخواهیم یافت، نمونه بارز آنرا در استان لرستان در تالاب گوری بلمک داشتیم که به سبب تغییر کاربری اراضی تالابی و انسداد و قطع مسیرهای سیلابی، نه تنها بارش دردی از تالاب دوا نکرد بلکه باعث بروز سیلاب ، تخریب اراضی کشاورزی و نابودی زندگی مردم شد.

ارواحی ادامه داد: بنابراین به عنوان یکی دیگر از درس آموخته ها باید حواسمان به کارکردهای تالاب ها برای ذخیره کردن سیلاب ها باشد و باید حتما این کارکرد را حفظ کنیم که این کار با جلوگیری از ورود رسوبات به تالاب، لایروبی منظم مسیر آب و جلوگیری از دخل و تصرف مسیرهای آبی منتهی به تالاب امکان پذیر است تا اگر دوباره شاهد بارش های سیل آسایی مانند بارش سال 97 - 98 بودیم بتوانیم نهایت بهره برداری را از ظرفیت سیلاب داشته باشیم تا تالاب ها تغذیه و در نتیجه آن سفره های آب زیرزمینی تغذیه شود، آبخوان ها پر آب شوند و از طرفی از پیامدهای خسارت باری که سیلاب ها می توانند داشته باشند جلوگیری کنیم.

وی اظهار کرد: برخی از تالاب ها مانند گاوخونی، پریشان و بختگان بیش از 2 دهه است که خشک شده اند، مشخصاً تالاب های گاوخونی و پریشان در سال 97 و 98 به رغم بارش های فرا نرمال و بسیار غیرطبیعی که در کشور داشتیم متاسفانه آبگیری نشدند، در ادامه هم طی سال هایی که گذشت شرایط این تالاب ها بهتر که نشد بدتر هم شد.

ارواحی گفت: حال سوال اینجاست در صورت بروز ال نینو و بارش های فرانرمال آیا آماده هستیم تا آب مورد نیاز به تالاب های خشک برسد، آیا می توانیم حداکثر بهره برداری را از شرایط داشته باشیم، یا اینکه دوباره بارش ال نینویی خواهیم داشت و برخی از تالاب های ما بی نصیب خواهند ماند، یعنی لازم است که این دست تالاب ها و دریاچه هایی که تجربه ناکامی در آن بارش ها برای آنها داشتیم را مورد توجه جدی تری قرار دهیم.

وی افزود: البته دلایل و عواملی که در آن سال این دست تالاب ها با وجود آن بارش آبگیری نشدند بعضاً با هم تفاوت دارد، مثلاً تالاب پریشان مشکل افت شدید آبخوان رخ داد، برای تالاب گاوخونی بحث مصارف بی رویه آب در سایر بخش ها مطرح بود که حتی در شرایط ال نینو هم مجالی برای نفس کشیدن گاوخونی فراهم نشد، اما سوال اینجاست که آیا از بزنگاه های این چنینی می توانیم استفاده کنیم تا حداقل روند تخریب این دست تالاب ها کند یا حتی معکوس شود.

متخصص مدیریت زیست بوم های تالابی تاکید کرد: البته بعد از آن سال آبی پربارش سالهای خشک شروع شد، به طور مشخص از سال آبی 1400 تا 1403 حدود 3 یا 4 سال نسبتا خشک را در کشور داشتیم که بارش ها نرمال یا کمتر از نرمال اتفاق افتاد و متاسفانه وضعیت تالاب ها و دریاچه های کشور به شدت بحرانی شد، اکنون سوال اینجاست با توجه به تجربه ای که در این چند سال کسب کردیم آیا شکل توسعه و بهره برداری ها توانسته با اثرات ناشی از تغییر اقلیم هماهنگ شود؟ یا همچنان مانند گذشته در بخش کشاورزی و سایر بخش ها به صورت بی رویه بهره برداری می کنیم، یا نه واقعاً سیاست های تولیدی و توسعه را با شرایطی که تغییرات اقلیم به وجود آورده به هنگام کردیم.

وی افزود: از طرف دیگر در این سال ها تا چه اندازه توانستیم درباره کاهش اثرات ناشی از تغییر اقلیم و افزایش تاب آوری ها سرمایه گذاری کنیم، مشخصاً الان می توانیم پسروی دریاچه خزر را ببینیم، به وضوح می بینیم تالاب های ساحلی در شمال کشور به شدت آسیب می بینند، یکی از عوامل تأثیرگذار در پسروی دریای خزر در کنار کاهش آبدهی ولگا که 80 درصد آب خزر را تامین می کند، بحث اثرات ناشی از تغییر اقلیم است.

ارواحی تصریح کرد: این اتفاقات را به وضوح می بینیم، اما تا چه اندازه بر روی افزایش تاب آوری ها کار کرده ایم، تا چه اندازه برای کاهش اثرات ناشی از تغییر اقلیم سرمایه گذاری کرده ایم، چقدر توانستیم برای استفاده بهینه از بارش های ناشی از ال نینو برنامه ریزی کنیم تا تجربه بارش های سال آبی 97 - 98 اتفاق نیفتد، در آن سال آبی سیلاب های شدیدی در استان های لرستان، خوزستان و بسیاری از استان های کشور رخ داد و خسارات زیادی به بار آورد، در حالی که اگر تالاب ها در شرایط مطلوبی بودند، می توانستند بخش قابل توجهی از این سیلاب ها را ذخیره کنند و متناسب با آن آبخوان ها تقویت شود.

وی تاکید کرد: مجموعه این مسائل به ما یاد می دهد که باید با این واقعیت روبرو شویم که ممکن است شرایط اقلیمی در کشور ما به شکلی تغییر کرده باشد که در سال هایی بارش مناسبی را دریافت کنیم و در سال هایی دوره های نسبتا طولانی تر خشکسالی را داشته باشیم، لازم است برای این سناریوهای مختلف برنامه ریزی کنیم و برای هر یک از این سناریوها آماده باشیم تا حداکثر استفاده و بهره برداری را ببریم به طوری که اگر بارشی مشابه سال 97 - 98 در سال جاری اتفاق افتاد و مجدداً پدیده ال نینو را داشتیم، بتوانیم حداکثر ظرفیت روان آب ها و سیلاب ها را در تالاب ها و دریاچه های کشور ذخیره کنیم که بتواند تاب آوری آن تالاب یا دریاچه را برای سال های بعدی بالاتر ببرد.

ارواحی گفت: در زمینه سازگاری با تغییر اقلیم مهمترین اتفاقی که در کشور شاهد هستیم این است که برنامه سازگاری با تغییر اقلیم در هیات دولت تهیه شد و به تصویب رسیده اما این برنامه هنوز آنطور که باید اجرایی نشده است ، ضمن اینکه راجع به افزایش تاب آوری ها هم اتفاق خاصی را مشاهده نمی کنیم، یعنی اینکه به شکل سیستماتیک در بخش های مختلف تولیدی و صنعتی اقداماتی در زمینه افزایش تاب آوری را ببینیم، این اتفاق نیفتاده است، به عنوان مثال ببینیم که توسعه صنعتی یا بخش کشاورزی سناریوهایی دارد که در شرایط کمبود آب چه تغییر سیاستی را باید اعمال کند.

وی اظهار کرد: یک مورد دیگر این است که در کنار بحث برنامه سازگاری با تغییر اقلیم که چند سالی است در کشور مطرح شده، بحث توسعه دریا محور است، سیاست خوبی است به شرط اینکه برنامه ها به شکل پایدار و با رعایت ملاحظات زیست محیطی در دستور کار قرار گیرند، در این صورت می تواند فشار توسعه را از فلات مرکزی به سمت عرصه های دریایی ببرد، هر چند اکنون در شمال تهران به علت پسروی دریای خزر با ریسک بالایی برخوردار است، البته در جنوب کشور در سواحل مکران می تواند در دستور کار قرار گیرد که آنجا هم به علت شرایط جنگی پیشبرد این سیاست کندتر پیش می رود.

ارواحی تاکید کرد: اما مساله مهم این است که تغییر رویه بارز و مشخصی را در بخش های مختلف تولیدی و صنعتی برای سازگاری با تغییر اقلیم، کاهش اثرات آن ، کاهش تولید کربن و افزایش تاب آوری ها مشاهده نمی کنیم به همین علت است به محض وقوع بارش های مقداری بیشتر از نرمال ، مناطق مختلف دچار آبگرفتگی می شوند این نشان می دهد که آماده نیستیم ، یعنی نه برای دوره های خشکسالی و نه ترسالی با بارش های مقداری بیشتر از نرمال آماده نیستیم.

ارواحی درباره اینکه در شرایط بارش های ال نینویی چه تالاب هایی در اولویت توجه قرار دارند گفت: بیش از 230 تالاب در کشور شناسایی و ثبت شده است اما بخشی از این تالاب ها از اهمیت بیشتری برخوردارند، مشخصاً تالاب هایی که توسط کنوانسیون رامسر به عنوان رامسر سایت معرفی شدند یا توسط یونسکو به عنوان ذخیره گاه زیستکره تعیین و شناسایی شدند از درجه اهمیت بسیار بالایی برخوردارند، بخشی از تالاب ها که منبع تولید غذا هستند به خصوص در شرایط اقتصادی ویژه مانند تالاب شادگان، هورالعظیم و دریاچه هامون به واسطه صید آبزیان یا بحث پرورش دام، گاومیش داری یا موارد دیگر نیازمند توجه ویژه ای هستند چون حفظ حیات آنها می تواند با اقتصاد مردم ارتباط مستقیم داشته باشد.

وی افزود: بخش دیگری از تالاب ها که از اهمیت ویژه ای برخوردارند تالاب هایی هستند که وسعت بالایی دارند و حوزه تاثیرشان به واسطه جمعیت بالایی که پیرامونشان هستند می تواند بسیار تاثیرگذار باشد، برای مثال دریاچه ارومیه، تالاب بختگان، تالاب گاوخونی یا حتی تالاب شادگان تالاب هایی هستند که لازم است به آنها توجه ویژه شود، انتشار ریزگردها در صورت خشکیدگی این تالاب ها و دریاچه ها تا شعاع زیاد تاثیر قابل توجهی خواهد داشت و می تواند مستقیماً سلامت و بهداشت مردم را تحت تاثیر قرار دهند به همین سبب لازم است از اولویت بالاتری برخوردار باشند.

ارواحی گفت: معیار بعدی آن دسته تالاب هایی هستند که روند تخریب یا شدت تخریبشان اکنون بسیار بالا است، مشخصا تالاب های ساحلی در شمال کشور، علاوه بر اینکه بحث تولید غذا در آنها مطرح است، کریدور پرندگان مهاجر نیز هستند، علاوه بر آن بحث گردشگری و درآمد حاصل از گردشگری برای مردم محلی بسیار مهم است، اما به واسطه پسروی خزر در معرض تخریب بالا قرار دارند به همین خاطر این دسته تالاب ها یا دریاچه ها در کشور از جمله تالاب انزلی یا تالاب میانکاله یا تالاب های دیگر که در نوار ساحلی شمال کشور قرار دارند، می تواند بسیار مورد توجه قرار گیرد و حالا اگر بارش ال نینو را در کشور داشته باشیم باید بتوانیم حداکثر بهره برداری را از شرایط داشته باشیم به طوری که تاب آوری این دست تالاب ها افزایش یابد.