به گزارش پارسینه پیش بینی بارندگی های بیش از نرمال در پاییز و زمستان امسال، در شرایطی مطرح شده است که ذخایر سدهای تأمین کننده آب استان تهران همچنان با میانگین بلندمدت فاصله دارد. بر اساس آمار حجم مخازن سدهای تحت پوشش شرکت آب منطقه ای تهران در اول آبان 1405، مجموع ذخایر این سدها به 359 میلیون مترمکعب رسیده که با وجود افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته، 189 میلیون مترمکعب کمتر از میانگین بلندمدت است.

راما حبیبی، معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای تهران، در گفت وگو با مهر با اشاره به پیش بینی بارش های بیش از نرمال در پاییز و زمستان تحت تأثیر ال نینو گفت: بیشتر سدهای تهران نصف یا کمتر از نصف پر هستند و در صورت افزایش ورودی، خروجی مخازن متناسب با آن تنظیم می شود.

حبیبی تصریح کرد: بارش های بیش از نرمال در پاییز و زمستان می تواند فرصتی برای جبران بخشی از کمبود ذخایر سدهای تهران باشد؛ اما میزان ورودی آب، ظرفیت خالی مخازن و نحوه مدیریت خروجی سدها در صورت افزایش بارندگی، تعیین کننده خواهد بود.

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای تهران تاکید کرد: در چنین شرایطی، نحوه مدیریت ورودی و خروجی مخازن در صورت افزایش بارندگی ها اهمیت بیشتری پیدا می کند؛ چراکه از یک سو امکان ذخیره سازی آب برای جبران کمبود منابع وجود دارد و از سوی دیگر، در صورت افزایش ورودی به مخازن، مدیریت خروجی سدها با رعایت ملاحظات فنی و ایمنی ضروری خواهد بود.

وضعیت سدهای تهران در صورت افزایش بارندگی ها

حبیبی درباره وضعیت سدهای استان در آستانه فصل بارش ها اظهار کرد: در حال حاضر، بیشتر سدهای استان تهران نصف یا کمتر از نصف ظرفیت خود آب دارند و تنها سد کرج از نظر حجم ذخیره، وضعیت مطلوب تری دارد و میزان آب آن کمی بیشتر از نصف است.

وی با اشاره به وضعیت سد لار افزود: حجم مخزن این سد 920 میلیون مترمکعب است و در زمان انجام این مصاحبه، حدود 4 تا 5 درصد آن آب داشت.

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای تهران با بیان اینکه سدهای استان از ظرفیت ذخیره سازی بالایی برخوردارند، درباره نحوه مدیریت مخازن در صورت وقوع بارندگی های قابل توجه گفت: چنانچه بارندگی های زیادی داشته باشیم و حجم آب سدها واقعاً به مرحله سرریز برسد، متناسب با میزان ورودی آب، خروجی مخازن تنظیم و در پایین دست رهاسازی خواهد شد.

حبیبی تأکید کرد که این اقدام با رعایت ملاحظات ایمنی و الزامات فنی و با هدف دستیابی به حداکثر ذخیره سازی ممکن انجام می شود.

وی ادامه داد: در چنین شرایطی، آب اضافی متناسب با میزان ورودی به پایین دست رهاسازی می شود و این آب می تواند برای تغذیه آبخوان ها و تأمین نیازهای زیست محیطی نیز مورد استفاده قرار گیرد.

آیا بارندگی های بیشتر به معنای پر شدن سدهاست؟

اظهارات معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای تهران نشان می دهد که افزایش بارندگی به تنهایی به معنای پر شدن مخازن یا رفع کمبود ذخایر آبی نیست و میزان ورودی واقعی آب به سدها، در کنار ظرفیت مخازن و نحوه مدیریت خروجی، در تعیین میزان ذخیره سازی مؤثر خواهد بود.

در عین حال، وجود ظرفیت خالی در مخازن می تواند امکان ذخیره بخشی از رواناب های ورودی را فراهم کند؛ هرچند میزان بهره برداری از این ظرفیت به توزیع زمانی و مکانی بارش ها، شدت و تداوم بارندگی و میزان ورودی به هر سد بستگی دارد.

آخرین وضعیت ذخایر سدهای تهران

بر اساس آمار دریافتی از آب منطقه ای تهران حجم مخازن سدهای تحت پوشش شرکت آب منطقه ای تهران در اول آبان 1405، مجموع ذخایر پنج سد امیرکبیر، لتیان، لار، طالقان و ماملو به 359 میلیون مترمکعب رسیده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته 217 میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت ذخایر این سدها 548 میلیون مترمکعب بوده است.

به این ترتیب، مجموع ذخایر سدهای مورد بررسی نسبت به سال گذشته 142 میلیون مترمکعب افزایش یافته، اما همچنان 189 میلیون مترمکعب پایین تر از میانگین بلندمدت قرار دارد.

بررسی جزییات آمار نشان می دهد سد امیرکبیر با ذخیره 123 میلیون مترمکعبی، در مقایسه با 17 میلیون مترمکعب در سال گذشته و میانگین بلندمدت 103 میلیون مترمکعب، وضعیت بهتری از نظر حجم ذخیره نسبت به میانگین بلندمدت دارد. ذخیره این سد در اول آبان امسال 20 میلیون مترمکعب بیشتر از میانگین بلندمدت بوده است.

در سد لتیان، حجم ذخایر به 21 میلیون مترمکعب رسیده است؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته 10 میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت آن 42 میلیون مترمکعب بوده است. بنابراین، با وجود افزایش 11 میلیون مترمکعبی ذخایر نسبت به سال گذشته، این سد همچنان 21 میلیون مترمکعب کمتر از میانگین بلندمدت آب دارد.

سد لار نیز در اول آبان امسال 29 میلیون مترمکعب ذخیره داشته است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته 16 میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت ذخایر آن 79 میلیون مترمکعب بوده است. در نتیجه، ذخیره سد لار نسبت به سال گذشته 13 میلیون مترمکعب افزایش یافته، اما 50 میلیون مترمکعب پایین تر از میانگین بلندمدت قرار دارد.

در سد طالقان، حجم ذخایر به 158 میلیون مترمکعب رسیده است؛ رقمی که در مقایسه با 156 میلیون مترمکعب در سال گذشته، افزایش 2 میلیون مترمکعبی را نشان می دهد. با این حال، میانگین بلندمدت ذخایر این سد 232 میلیون مترمکعب است و حجم فعلی آن 74 میلیون مترمکعب کمتر از این میانگین است.

سد ماملو نیز در اول آبان امسال 28 میلیون مترمکعب ذخیره داشته است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته 18 میلیون مترمکعب و میانگین بلندمدت آن 92 میلیون مترمکعب بوده است. بر این اساس، ذخایر این سد نسبت به سال گذشته 10 میلیون مترمکعب افزایش یافته، اما 64 میلیون مترمکعب پایین تر از میانگین بلندمدت قرار دارد.

مقایسه وضعیت سدها نشان می دهد اگرچه ذخایر مجموع مخازن نسبت به سال گذشته افزایش یافته است، اما این افزایش در همه سدها به معنای جبران کمبود ذخایر نیست. سد امیرکبیر تنها سد در این مجموعه است که حجم ذخیره آن از میانگین بلندمدت بیشتر است و سایر سدهای بررسی شده همچنان پایین تر از میانگین خود قرار دارند.

در مجموع، آمار اول آبان 1405 از وجود ظرفیت خالی قابل توجه در مخازن سدهای تهران حکایت دارد؛ ظرفیتی که در صورت تحقق بارندگی های پیش بینی شده و ورود رواناب کافی می تواند برای افزایش ذخایر آب مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، میزان تحقق این امکان به شرایط واقعی بارش و ورودی سدها بستگی دارد و نمی توان صرفاً بر مبنای پیش بینی بارندگی، جبران کسری ذخایر یا نبود نیاز به رهاسازی آب را قطعی دانست.