به نقل از اقتصادنیوز، لاغر شدن چقدر آب می خورد؟ 10 میلیون تومان، 30 میلیون یا حتی بیش از 100 میلیون تومان؟ در روزهایی که اسامی آمپول های لاغری بیش از گذشته در شبکه های اجتماعی، تبلیغات مراکز درمانی و گفت وگوهای روزمره شنیده می شود، کاهش وزن دیگر فقط موضوع رژیم غذایی و ورزش نیست؛ برای بخشی از متقاضیان، به تصمیمی چند ده میلیون تومانی تبدیل شده است.

کافی است فردی تصمیم بگیرد درمان دارویی کاهش وزن را آغاز کند. نخستین هزینه، خرید آمپول است؛ هزینه ای که هر چهار هفته تکرار می شود و با تغییر دوز ممکن است افزایش پیدا کند. در کنار آن، مراجعه به پزشک، آزمایش های احتمالی و مراقبت های درمانی نیز بخشی از صورت حساب خواهند بود.

در این میان، اسپارتینا به یکی از نام های مطرح بازار داروهای کاهش وزن تبدیل شده است. این دارو حاوی ماده مؤثره تیرزپاتاید است و با اثرگذاری بر مسیرهای هورمونی مرتبط با اشتها و تنظیم قند خون، می تواند به کاهش وزن در بیماران واجد شرایط کمک کند.

اما پشت تب استفاده از این آمپول، مسئله اقتصادی مهمی قرار دارد: هزینه درمان چقدر است، چه کسانی توان پرداخت آن را دارند و آیا پایان تزریق به معنای پایان مخارج کاهش وزن خواهد بود؟

از 2.5 تا 15 میلیون تومان؛ صورت حساب هر نوبت تزریق چقدر است؟

اسپارتینا معمولاً هفته ای یک بار و با تجویز پزشک تزریق می شود. درمان اغلب با دوز پایین آغاز می شود و افزایش دوز به پاسخ بدن، وضعیت بیمار و عوارض احتمالی بستگی دارد.

براساس فهرست قیمت منتشرشده در 23 شهریور 1405 از سوی یک مرکز تخصصی درمان چاقی و متابولیسم، قیمت هر نوبت اسپارتینا در دوز 2.5 میلی گرم حدود دو میلیون و 500 هزار تومان است.

هزینه هر تزریق در دوز پنج میلی گرم به دو میلیون و 750 هزار تومان و در دوز 7.5 میلی گرم به سه میلیون تومان می رسد. برای دوزهای 10، 12.5 و 15 میلی گرمی نیز به ترتیب قیمت های سه میلیون و 250 هزار، سه میلیون و 500 هزار و سه میلیون و 750 هزار تومان اعلام شده است.

به این ترتیب، چهار نوبت تزریق هفتگی در پایین ترین دوز حدود 10 میلیون تومان و در بالاترین دوز قیمت گذاری شده حدود 15 میلیون تومان هزینه دارد.

24 هفته درمان با اسپارتینا؛ 75 میلیون تومان فقط برای دارو

برای محاسبه هزینه یک دوره چندماهه، می توان یک سناریوی فرضی 24 هفته ای در نظر گرفت؛ دوره ای متشکل از شش مرحله چهار هفته ای.

اگر فردی براساس تصمیم پزشک، در مرحله نخست دوز 2.5 میلی گرم دریافت کند و در پنج مرحله بعدی دوز او به ترتیب به پنج، 7.5، 10، 12.5 و 15 میلی گرم افزایش یابد، هزینه دارو در هر مرحله از 10 میلیون تومان آغاز می شود و به ترتیب به 11، 12، 13، 14 و 15 میلیون تومان می رسد.

جمع این مبالغ 75 میلیون تومان خواهد بود؛ رقمی که تنها قیمت دارو را شامل می شود.البته این سناریو مسیر ضروری درمان برای تمام بیماران نیست. برخی افراد با تشخیص پزشک برای مدت بیشتری در یک دوز باقی می مانند و ممکن است هرگز به دوزهای بالاتر نیاز پیدا نکنند.

برای نمونه، اگر فردی پس از چهار هفته نخست، در پنج مرحله بعدی دوز پنج میلی گرم را ادامه دهد، هزینه داروی او در مجموع حدود 65 میلیون تومان خواهد شد.

بنابراین هزینه درمان به مدت مصرف، میزان دوز و تصمیم پزشکی وابسته است. بااین حال، در هر دو سناریو صحبت از چند ده میلیون تومان هزینه برای دوره ای کمتر از شش ماه است.

لاغری به قیمت چند ماه درآمد؛ اسپارتینا برای چه کسانی قابل پرداخت است؟

هزینه 65 تا 75 میلیون تومانی زمانی معنای روشن تری پیدا می کند که در کنار سطح درآمد افراد قرار بگیرد.

برای مثال، فردی با درآمد ماهانه 30 میلیون تومان باید معادل بیش از دو ماه درآمد خود را برای تهیه داروی دوره 75 میلیون تومانی صرف کند. برای فردی با درآمد 50 میلیون تومان، این هزینه معادل یک ماه و نیم درآمد است.

اگر این مبلغ با حداقل دستمزد پایه کارگری سال 1405، یعنی حدود 16 میلیون و 600 هزار تومان، مقایسه شود، معادل بیش از چهار ماه و نیم مزد پایه خواهد بود.

البته چنین مقایسه ای به این معنا نیست که مصرف کنندگان آمپول های چندمیلیون تومانی الزاماً از گروه های حداقل بگیر هستند. اساساً بدون داده های معتبر درباره وضعیت درآمدی خریداران نمی توان مشخص کرد مشتریان اصلی این بازار متعلق به کدام دهک های اقتصادی اند.

این مقایسه تنها بزرگی هزینه دارو را در نسبت با درآمدهای مختلف نشان می دهد.نکته مهم آن است که حتی برای گروه های پردرآمدتر نیز پرداخت چند ده میلیون تومان برای درمانی چندماهه، تصمیم مالی قابل توجهی محسوب می شود؛ به ویژه اگر فرد ناچار باشد درمان را برای مدت طولانی تری ادامه دهد.

ویزیت 500 هزار تومانی؛ هزینه های دیگری که به آمپول اضافه می شوند

در کنار قیمت دارو، بیمار باید هزینه مراجعه به پزشک و بررسی وضعیت سلامتی خود را نیز در نظر بگیرد.

براساس تعرفه های اعلام شده برای سال 1405، ویزیت پزشک متخصص در بخش خصوصی حدود 500 هزار تومان است. با این فرض، اگر فردی در طول 24 هفته چهار بار برای بررسی روند درمان و مشاوره تغذیه مراجعه کند، مجموع هزینه ویزیت های او حدود دو میلیون تومان خواهد شد.

بنابراین در سناریوی خرید 75 میلیون تومان دارو، جمع هزینه دارو و چهار ویزیت به حدود 77 میلیون تومان می رسد.

البته تعداد مراجعات برای همه یکسان نیست و برخی بیماران ممکن است به پیگیری بیشتر یا ارزیابی فوق تخصصی نیاز داشته باشند.

موضوع دیگر، آزمایش های احتمالی است. پزشک ممکن است با توجه به سابقه بیماری، وضعیت قند خون، عملکرد کلیه یا سایر شاخص های سلامت، انجام آزمایش هایی را ضروری بداند.

هزینه این آزمایش ها به نوع خدمات، تعرفه مرکز درمانی و پوشش بیمه وابسته است و نمی توان یک مبلغ قطعی برای تمام بیماران تعیین کرد.

برخی مراکز نیز دارو، تزریق و ویزیت را در قالب بسته های خدماتی ارائه می کنند. در این موارد باید مشخص شود هزینه اعلام شده دقیقاً شامل چه خدماتی است تا مبلغ دارو یا ویزیت دوباره محاسبه نشود.

با این حساب، برای فردی که دارو را به صورت آزاد تهیه می کند، صورت حساب دوره 24 هفته ای می تواند از 77 میلیون تومان فراتر برود.

درمان چاقی یا کالای لوکس؟ نابرابری در بازار آمپول های لاغری

گسترش استفاده از اسپارتینا، پرسشی فراتر از قیمت دارو ایجاد می کند: آیا دسترسی به درمان های جدید کاهش وزن به توان مالی افراد وابسته شده است؟

برای فردی که از نظر پزشکی نیازمند درمان چاقی است، استفاده از داروی مؤثر می تواند بخشی از برنامه کنترل بیماری و کاهش خطرات مرتبط با آن باشد.

اما اگر هزینه دارو برای چند ماه به ده ها میلیون تومان برسد، امکان استفاده از آن برای افراد مختلف یکسان نخواهد بود.

بیماری که درآمد یا پس انداز بیشتری دارد، ممکن است آسان تر درمان را آغاز کند و ادامه دهد؛ درحالی که فرد دیگری با وجود نیاز پزشکی، به دلیل محدودیت مالی ناچار شود گزینه های دیگری را بررسی کند.

این شکاف زمانی اهمیت بیشتری پیدا می کند که وضعیت پوشش بیمه مشخص نباشد. میزان حمایت بیمه پایه یا تکمیلی به علت تجویز، قرارداد بیمه و ضوابط پرداخت وابسته است و نمی توان برای همه بیماران پوشش یکسانی فرض کرد.

در کنار این مسئله، تبلیغات فضای مجازی نیز بر تقاضا تأثیر می گذارند. نمایش کاهش وزن سریع و تغییر ظاهر ممکن است توجه افرادی را جلب کند که لزوماً به درمان دارویی نیاز ندارند.

به همین دلیل، باید میان درمان چاقی به عنوان یک مسئله پزشکی و مصرف دارو صرفاً برای دستیابی به یک الگوی ظاهری تفاوت گذاشت.

صورت حساب عوارض؛ خرجی که نمی توان از قبل پیش بینی کرد

داروهای حاوی تیرزپاتاید با وجود اثربخشی در بیماران واجد شرایط، ممکن است عوارضی ایجاد کنند.

براساس اطلاعات تجویزی رسمی این ماده مؤثره، تهوع، اسهال، استفراغ و یبوست از عوارض شایع هستند. در مواردی نیز مشکلات جدی تری مانند التهاب لوزالمعده، اختلالات کیسه صفرا و آسیب کلیوی ناشی از کم آبی ممکن است رخ دهند.

همچنین مصرف این دارو برای برخی افراد، از جمله کسانی که سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان مدولاری تیرویید یا سندرم MEN2 دارند، منع مصرف دارد.

از منظر اقتصادی، عوارض احتمالی ممکن است هزینه های دیگری مانند ویزیت اضافه، آزمایش، دارو یا خدمات اورژانسی ایجاد کند.

به همین دلیل، تصمیم برای مصرف خودسرانه یا خرید دارو از منابع نامعتبر با هدف کاهش هزینه، می تواند خطرهای پزشکی و مالی جدی به همراه داشته باشد.

هشدار سازمان جهانی بهداشت؛ درمان مؤثر نباید به امتیاز پردرآمدها تبدیل شود

سازمان جهانی بهداشت در دستورالعمل منتشرشده در اول دسامبر 2025، استفاده بلندمدت از داروهای مبتنی بر GLP-1 و درمان های مرتبط را برای برخی بزرگسالان مبتلا به چاقی، به صورت مشروط توصیه کرد.

این سازمان در کنار اشاره به اثربخشی داروها، درباره قیمت بالا، دشواری دسترسی، نیاز به مراقبت مستمر و احتمال تشدید نابرابری در خدمات سلامت هشدار داده است.

این مسئله برای بازار ایران نیز اهمیت دارد؛ بازاری که در آن هزینه چندماهه یک داروی لاغری می تواند معادل درآمد چند ماه بعضی از شاغلان باشد.

در واقع، پیشرفت داروهای نوین زمانی می تواند منفعت اجتماعی گسترده ای ایجاد کند که بیماران واجد شرایط امکان دسترسی ایمن و متناسب با توان مالی خود به درمان داشته باشند.

هزینه واقعی اسپارتینا؛ وقتی پایان درمان از ابتدا معلوم نیست

بررسی اقتصادی اسپارتینا نشان می دهد هزینه خرید آمپول تنها یکی از بخش های درمان است.در سناریوی 24 هفته ای با افزایش تدریجی دوز، هزینه دارو به 75 میلیون تومان می رسد و با چهار ویزیت 500 هزار تومانی، مجموع آن حدود 77 میلیون تومان خواهد شد. آزمایش ها، پیگیری های اضافه و خدمات احتمالی می توانند مبلغ نهایی را افزایش دهند.

اما مسئله مهم تر، احتمال نیاز به ادامه درمان است. اگر حفظ کاهش وزن مستلزم مراقبت یا درمان طولانی مدت باشد، هزینه واقعی ممکن است به مراتب بیشتر از برآورد اولیه شود.

از این منظر، تب آمپول های لاغری تنها به تغییر ظاهر یا کاهش وزن محدود نیست؛ موضوعی مرتبط با اقتصاد سلامت، قدرت خرید، پوشش بیمه و نابرابری در دسترسی به درمان های نوین است.

پرسش اصلی این نیست که یک فرد برای لاغر شدن حاضر است چند میلیون تومان هزینه کند؛ مسئله این است که آیا پیش از نخستین تزریق می داند صورت حساب درمان ممکن است تا کجا ادامه پیدا کند؟