به گزارش خبرنگار مهر، ناترازی انرژی طی سال‌های اخیر به یکی از سخت‌ترین آزمون‌های مدیریتی کشور بدل شده است. در حالی که اتکای سنتی به واردات تجهیزات، مسیر حل این چالش را پرهزینه و دشوار کرده بود، استفاده از ظرفیت‌های «قانون جهش تولید دانش‌بنیان» فصل جدیدی را در صنعت انرژی گشوده است. اکنون با تکیه بر سازوکار «تولید بار اول»، نه تنها گلوگاه‌های تحریمی در صنایع نفت و برق در حال باز شدن هستند، بلکه با هوشمندسازی مصرف، الگوی مدیریت تقاضا نیز تغییر کرده است.

قانون جهش تولید دانش‌بنیان به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای سیاستی کشور، مسیر تازه‌ای برای حل مسائل کلان صنعت انرژی ایجاد کرده است. ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در این قانون، به‌ویژه در حوزه حمایت از تولید بار اول و به‌کارگیری توان شرکت‌های دانش‌بنیان، امکان آن را فراهم کرده که بخشی از نیازهای راهبردی صنایع بزرگ از مسیر طراحی، ساخت و بومی‌سازی تجهیزات در داخل کشور تأمین شود؛ مسیری که علاوه بر کاهش وابستگی به واردات، می‌تواند به افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌های حیاتی کشور نیز منجر شود.

بر همین اساس، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری طی دو سال گذشته تمرکز ویژه‌ای بر توسعه فناوری‌های موردنیاز صنعت انرژی قرار داده است؛ از تعریف پروژه‌های تولید بار اول در حوزه نفت و گاز و برق گرفته تا اجرای سامانه‌های هیبریدی خورشیدی بامی در ساختمان‌های دولتی و طراحی پروژه هوشمندسازی مصرف گاز خانگی. این رویکرد نشان می‌دهد که حل مسئله ناترازی انرژی تنها با افزایش ظرفیت تولید ممکن نیست، بلکه نیازمند ترکیبی از بومی‌سازی تجهیزات راهبردی، مدیریت هوشمند مصرف و شبکه‌سازی میان صنعت و شرکت‌های دانش‌بنیان است.

تمرکز معاونت علمی بر توسعه فناوری برای رفع ناترازی انرژی

امرایی معاون توسعه شرکت های دانش بنیان معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، با اشاره به برخی پروژه‌های مهم و راهبردی در حوزه رفع ناترازی انرژی، گفت: مواجهه با چالش‌های مهم کشور از جمله ناترازی انرژی، نیازمند توسعه فناوری است و بدون بهره‌گیری از فناوری، حل این مسائل امکان‌پذیر نخواهد بود.

وی افزود: قانون جهش تولید دانش‌بنیان ظرفیت‌های بسیار خوبی در این زمینه ایجاد کرده و ما توانسته‌ایم طی دو سال گذشته، بیشترین تمرکز خود را بر توسعه فناوری برای رفع نیازهای صنعت انرژی و کمک به کاهش ناترازی کشور قرار دهیم.

معاون توسعه شرکت های دانش بنیان معاونت علمی ادامه داد: بر همین اساس، در صنعت نفت و گاز و همچنین صنعت برق، پروژه‌های بسیار ارزشمندی تعریف شد. بخش قابل توجهی از این پروژه‌ها مربوط به نیاز صنعت به کالاهای راهبردی بود؛ کالاهایی که به دلیل تحریم‌ها امکان تأمین آن‌ها از خارج وجود نداشت.

وی با بیان اینکه ظرفیت ماده 10 قانون جهش تولید دانش‌بنیان در این مسیر به‌کار گرفته شد، گفت: با استفاده از این ظرفیت، توانستیم بسیاری از این فناوری‌ها را با کمک شرکت‌های دانش‌بنیان طراحی و تولید کنیم و در اختیار صنعت قرار دهیم.

امرایی افزود: در بخش تولید بار اول نیز تاکنون حدود 750 میلیون دلار مصوبه داشته‌ایم که حدود 400 میلیون دلار آن مربوط به دو سال گذشته بوده است. تمرکز عمده این مصوبات نیز بر صنعت انرژی کشور قرار داشته است.

وی ادامه داد: هر یک از قراردادهای تولید بار اول، خروجی مشخصی در قالب یک پروژه راهبردی داشته و در نهایت در یک صنعت مشخص کشور وارد مدار بهره‌برداری شده است.

امرایی در پاسخ به پرسشی درباره پروژه‌های حوزه گاز نیز گفت: در حوزه گاز پروژه‌های متعددی تعریف کرده‌ایم. در سال گذشته نزدیک به 150 میلیون دلار قرارداد تولید بار اول با صنعت گاز منعقد شد که شامل حدود 23 پروژه بوده است.

معاون توسعه شرکت های دانش بنیان معاونت علمی افزود: یکی از این پروژه‌ها، هوشمندسازی مصرف گاز خانگی است. در این طرح قرار است کنترل‌گرهای هوشمند و همچنین سامانه‌ای که داده‌های مربوط به مصرف را جمع‌آوری می‌کند، توسط سه شرکت دانش‌بنیان طراحی و ساخته شود.

به گفته وی هدف از اجرای این پروژه، پایش مصرف گاز و همچنین ایجاد امکان فرمان‌دهی و مدیریت از راه دور است تا بتوان مصرف گاز خانگی را به‌صورت هوشمند کنترل و مدیریت کرد.